Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων, 19 Φεβρουαρίου 2024

Κύρια αποτελέσματα

Κατάσταση στη Μέση Ανατολή

Το Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων κήρυξε την έναρξη της EUNAVFOR ASPIDES, μιας αμυντικής επιχείρησης της ΕΕ για την ασφάλεια στη θάλασσα που έχει σκοπό την αποκατάσταση και τη διαφύλαξη της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα και στον Περσικό Κόλπο.

• Ασφάλεια και ελευθερία ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα: Το Συμβούλιο κηρύσσει την έναρξη της EUNAVFOR ASPIDES (δελτίο Τύπου, 19 Φεβρουαρίου 2024)

Το Συμβούλιο πραγματοποίησε στη συνέχεια συζήτηση σχετικά με την κατάσταση στη Μέση Ανατολή, δίνοντας έμφαση στην ανθρωπιστική κατάσταση. Τα κράτη μέλη συζήτησαν το θέμα της άμεσης ανθρωπιστικής εκεχειρίας και την προγραμματισμένη ισραηλινή στρατιωτική επιχείρηση στη Rafah. Αναφέρθηκε επίσης ότι απαιτούνται περισσότερες προσπάθειες εκ μέρους του Ισραήλ για να διευκολυνθεί η παροχή βοήθειας και προστασίας στους αμάχους.

Στο πλαίσιο αυτό, οι υπουργοί προέβησαν σε ανταλλαγή απόψεων με την κύρια συντονίστρια ανθρωπιστικής βοήθειας και ανασυγκρότησης των Ηνωμένων Εθνών για τη Γάζα Sigrid Kaag. Οι συμμετέχοντες συζήτησαν με την κ. Kaag την ενίσχυση προς την UNRWA, την Υπηρεσία Αρωγής και Έργων των Ηνωμένων Εθνών για τους Παλαιστίνιους Πρόσφυγες, και υπογραμμίστηκε ότι η διακοπή της ενίσχυσης ισοδυναμεί με διακοπή της παροχής υπηρεσιών ζωτικής σημασίας από την Υπηρεσία προς τον παλαιστινιακό άμαχο πληθυσμό όχι μόνο στη Γάζα, αλλά και στη Δυτική Όχθη, τον Λίβανο και την Ιορδανία.

Επιθετικός πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας

Οι υπουργοί Εξωτερικών της ΕΕ χαιρέτισαν την παρέμβαση της Yulia Navalnaya και απέτισαν φόρο τιμής στη μνήμη του Alexei Navalny. Η κ. Navalnaya μοιράστηκε τις εμπειρίες της ως προς την ένταση της καταστολής του καθεστώτος Πούτιν και την κατάσταση της πολιτικής αντιπολίτευσης στη χώρα.

Πρότεινα στους υπουργούς να μετονομαστεί το παγκόσμιο καθεστώς κυρώσεων για τα ανθρώπινα δικαιώματα προς τιμήν του Alexei Navalny. Εάν συμφωνήσουν, θα ονομαστεί «καθεστώς κυρώσεων Navalny για τα ανθρώπινα δικαιώματα». Είναι ένας τρόπος για να κρατηθεί ζωντανή η μνήμη του.

Josep Borrell, Ύπατος Εκπρόσωπος για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας

• Ρωσία: Δήλωση του Ύπατου Εκπροσώπου εξ ονόματος της ΕΕ για τον θάνατο του Alexei Navalny (19 Φεβρουαρίου 2024)

Το Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων συζήτησε στη συνέχεια την επίθεση της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, κατόπιν παρέμβασης, μέσω βιντεοδιάσκεψης, του Υπουργού Εξωτερικών της Ουκρανίας, Dmytro Kuleba, ο οποίος ενημέρωσε τους ομολόγους του σχετικά με τις τελευταίες εξελίξεις στο πεδίο, λίγες ημέρες πριν από τη θλιβερή επέτειο των δύο ετών από την έναρξη του επιθετικού πολέμου του Πούτιν κατά της Ουκρανίας.

Ο Ύπατος Εκπρόσωπος υπογράμμισε ότι ο Πούτιν εξακολουθεί να πλήττει μη στρατιωτικούς στόχους και μη στρατιωτικές υποδομές με σκοπό να εντείνει τα δεινά του άμαχου πληθυσμού και να υποσκάψει τις αντοχές του, και τόνισε ότι η ΕΕ παραμένει στο πλευρό της Ουκρανίας.

Στη συνέχεια, η συζήτηση του Συμβουλίου στράφηκε στις δεσμεύσεις ασφάλειας της ΕΕ και στη στρατιωτική ενίσχυση προς την Ουκρανία και συζήτησε τον τρόπο με τον οποίο η ΕΕ θα μπορούσε να αυξήσει τον εφοδιασμό σε πυρομαχικά αξιοποιώντας διμερή και ευρωπαϊκά πλαίσια.

Οι υπουργοί αντάλλαξαν επίσης απόψεις σχετικά με την 13η δέσμη κυρώσεων που αναμένεται να εγκριθεί πριν από τις 24 Φεβρουαρίου και τη χρήση έκτακτων εσόδων από τις επενδύσεις των ακινητοποιημένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων στην ΕΕ.

Εκφράσαμε την αλληλεγγύη μας προς την Πρωθυπουργό της Εσθονίας και άλλους πολιτικούς και πολίτες από τα κράτη μέλη μας που έχουν χαρακτηριστεί από τις ρωσικές αρχές ως «καταζητούμενοι» και εις βάρος των οποίων έχουν κινηθεί σαθρές ποινικές έρευνες. Πρόκειται για μία ακόμη θλιβερή προσθήκη στην μακρά ιστορία αποπειρών εκφοβισμού που βαραίνει τη Ρωσία, απέναντι σε όσους καταγγέλλουν τις ρωσικές παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των δημοκρατικών αρχών. Josep Borrell, Ύπατος Εκπρόσωπος για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας

Σαχέλ

Το Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων αντάλλαξε απόψεις σχετικά με την κατάσταση στο Σαχέλ και συζήτησε τις κατευθυντήριες αρχές μιας προσαρμοσμένης προσέγγισης της ΕΕ στην περιοχή σύμφωνα με την προσέγγιση «αφρικανικές λύσεις στα αφρικανικά προβλήματα»:

• συνέχιση της ανθρωπιστικής βοήθειας για τη στήριξη των πληθυσμών
• ενίσχυση της συνεργασίας με το Τσαντ, τη Μαυριτανία και τις χώρες του Κόλπου της Γουινέας
• συνεχιζόμενη στήριξη της ECOWAS και των περιφερειακών φορέων
• υιοθέτηση μιας πλέον συναλλακτικής προσέγγισης
• ενίσχυση της στρατηγικής επικοινωνίας της ΕΕ για την αντιμετώπιση της ψευδούς αντιδυτικής προπαγάνδας

Λευκορωσία

Όσον αφορά τα θέματα επικαιρότητας, το Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων ασχολήθηκε με τη Λευκορωσία και ενέκρινε συμπεράσματα με τα οποία επιβεβαιώνεται η αταλάντευτη στήριξη της ΕΕ υπέρ της κοινωνίας των πολιτών και καταδικάζεται το σημερινό καθεστώς για την καταστολή της δημοκρατίας, την έλλειψη σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και τη συνέργεια στον πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας.

• Λευκορωσία: Τα συμπεράσματα του Συμβουλίου επιβεβαιώνουν την αταλάντευτη στήριξη της ΕΕ στη δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα (δελτίο Τύπου, 19 Φεβρουαρίου 2024)

Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας

Πριν την έναρξη του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων, οι υπουργοί Εξωτερικών της ΕΕ πραγματοποίησαν άτυπη ανταλλαγή απόψεων με τον Rafael Grossi, Γενικό Διευθυντή του ΔΟΑΕ, ο οποίος ενημέρωσε τους υπουργούς σχετικά με την πρόσφατη επίσκεψή του στην Ουκρανία και τον πυρηνικό σταθμό της Zaporizhzhya, καθώς και σχετικά με τους ευρύτερους άξονες εργασίας του ΔΟΑΕ. Οι υπουργοί συζήτησαν επίσης τις προοπτικές στενότερης συνεργασίας ΕΕ-ΔΟΑΕ ενόψει της πρώτης συνόδου κορυφής για την πυρηνική ενέργεια που θα διοργανωθεί στις Βρυξέλλες στις 21 Μαρτίου 2024.

Το Συμβούλιο ενέκρινε επίσης χωρίς συζήτηση τα σημεία στον κατάλογο των μη νομοθετικών σημείων Α.