Water
Water is een beperkte hulpbron. De EU-wetgeving beschermt watervoorraden en ecosystemen en zorgt ervoor dat drink- en zwemwater schoon zijn.
Waarom is het belangrijk om water te beschermen?
Het belang van water voor het leven op aarde kan niet genoeg worden benadrukt. Gezond water is essentieel voor elk levend organisme op aarde en voor de werking en het behoud van de natuurlijke omgeving.
Economische activiteit en groei zijn afhankelijk van de beschikbaarheid van schoon water, dat wordt gebruikt in productieprocessen, in de voedselteelt en bij veel andere menselijke activiteiten.
Schoon water kan echter niet als vanzelfsprekend worden beschouwd, aangezien water een beperkte hulpbron is. Slechts 3% van al het water op aarde is zoet water en geschikt voor menselijk gebruik.
Waterschaarste is in veel delen van de wereld een groot probleem. Extreme droogten en overstromingen als gevolg van de klimaatverandering hebben verdere gevolgen voor de watervoorraden.
Daarnaast komen rivieren, meren en andere waterlichamen onder druk te staan door vervuiling en overbenutting van hulpbronnen.
EU-regels voor waterkwaliteit en -gebruik
De EU heeft regels ingevoerd om het water te beschermen. De belangrijkste wetgeving op het gebied van waterbescherming is de EU-kaderrichtlijn water. Andere regels gaan over specifieke bepalingen, zoals drink- en zwemwater.
Het uiteindelijke doel van het EU-waterbeleid is om tussen nu en 2050 een milieu zonder verontreiniging tot stand te brengen.
Kaderrichtlijn water
De EU-kaderrichtlijn water is het fundament van het EU-waterbeleid. Het doel is ervoor te zorgen dat mensen toegang hebben tot voldoende water van goede kwaliteit.
Via de richtlijn moeten de EU-landen:
- waterlichamen beschermen en zo nodig herstellen zodat deze in goede staat verkeren
- de aantasting van waterecosystemen voorkomen
De kaderrichtlijn water wordt ondersteund door 2 aanvullende richtlijnen die over grondwater en oppervlaktewater gaan.
In september 2025 bereikten de Raad en het Europees Parlement een voorlopig politiek akkoord over een voorstel voor een richtlijn om de lijsten van verontreinigende stoffen die van invloed zijn op oppervlakte- en grondwater en de bijbehorende regelgevingsnormen te herzien en bij te werken. Deze overeenkomst actualiseert de milieukwaliteitsnormen voor een aantal verontreinigende stoffen en voegt nieuwe toe, om het waterbeleid van de EU af te stemmen op de meest recente wetenschappelijke gegevens.
- Raad pleit voor holistische waterstrategie om de watervoorraden te beschermen en de weerbaarheid te vergroten (persmededeling, 21 oktober 2025)
- Waterverontreiniging: Raad en Parlement bereiken voorlopig akkoord over update prioritaire stoffen in oppervlakte- en grondwater (persmededeling, 23 september 2025)
- Oppervlakte- en grondwater: Raad keurt onderhandelingsmandaat goed (persmededeling, 19 juni 2024)
- Kaderrichtlijn water (Europese Commissie)
Drinkwater
De EU neemt al meer dan 30 jaar maatregelen om ervoor te zorgen dat kraanwater overal in de EU veilig is om te drinken en dat de volksgezondheid wordt beschermd.
De belangrijkste bepalingen zijn:
- kwaliteitsnormen voor drinkwater bepalen
- regels opstellen, monitoren en handhaven
- de toegang tot water verbeteren
In 2020 werd er een herziene versie van de Drinkwaterrichtlijn aangenomen. De belangrijkste doelstellingen waren het actualiseren van de waterkwaliteitsnormen en het invoeren van een risicogebaseerde aanpak van de monitoring van water.
Behandeling van afvalwater
Als afvalwater niet op de juiste manier wordt behandeld, kan het een belangrijke oorzaak zijn van watervervuiling. Dat is schadelijk voor de volksgezondheid en het milieu.
De EU-regels hebben betrekking op de opvang, behandeling en lozing van afvalwater in stedelijke gebieden en moeten de verontreiniging verminderen en de volksgezondheid en het milieu beschermen.
In 2024 werden de regels herzien door de toepassing van de richtlijn stedelijk afvalwater uit te breiden tot meer verstedelijkte gebieden en er meer verontreinigende stoffen in op te nemen.
Behandeling van afvalwater
Zwemwater
De EU-wetgeving over zwemwater moet ervoor zorgen dat zwemwater in de hele EU schoon en van hoge kwaliteit is. Daarnaast dient de wetgeving om burgers beter te informeren over de kwaliteit van hun zwemwater.
Meer dan 95% van de zwemwaterlocaties in de EU voldoet aan de waterkwaliteitsnormen.
De verbetering van de zwemwaterkwaliteit in de afgelopen decennia is het gevolg van de EU-regels voor zwemwater en andere maatregelen, waaronder maatregelen voor de behandeling van afvalwater.
Zie ook
Laatst bijgewerkt: 21 oktober 2025