Militair Comité van de EU: vergadering chefs Defensie, 15 oktober 2024

Ter gelegenheid van het Hongaarse voorzitterschap heeft het Militair Comité van de EU (EUMC) van 14 tot en met 16 oktober op het niveau van de chefs Defensie (de commandanten der strijdkrachten) vergaderd in Boedapest, Hongarije.

De chefs Defensie van de 27 EU-lidstaten en 4 landen van de Westelijke Balkan zijn bijeengekomen om samen vorm te geven aan de toekomst van de Europese defensie, om te zorgen voor vrijheid, veiligheid en welvaart voor haar burgers.

Het EUMC vergadert tweemaal per jaar op het niveau van de chefs Defensie (de hoogste militaire functionarissen) om de huidige veiligheids­situatie te bespreken en het best mogelijke militaire advies te verstrekken. Hierdoor wordt de EU een nog sterkere en slagvaardigere veiligheids­verstrekker voor haar lidstaten.

Het EUMC stuurt alle militaire activiteiten van de EU, met name de planning en uitvoering van militaire missies en operaties in het kader van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid (GVDB). De EU moet klaar staan om crises goed te beheersen, haar burgers te beschermen en haar partners op basis van hun behoeften bij te staan.

De volgende onderwerpen stonden op de agenda:

• marineoperaties van de EU in het noordwestelijk deel van de Indische Oceaan
• het ambitieniveau van de EU bereiken door de vermogens­tekorten te beperken
• volledig operationeel worden van de snel inzetbare EU-capaciteit
• steun voor Oekraïne: verdere coördinatie van de opleiding en ondersteuning van de Oekraïense strijdkrachten
• Westelijke Balkan: deelname van de partners van de Westelijke Balkan aan GVDB-initiatieven

Sinds de laatste vergadering van de chefs Defensie in mei is er veel bereikt. Dit jaar zijn we gestart met de allereerste marine­operatie van de EU in een niet-permissieve omgeving: de operatie EUNAVFOR Aspides in de Rode Zee. In het noordwestelijk deel van de Indische Oceaan hebben we 2 marine­operaties lopen met overlappende bevoegdheden: EUNAVFOR Aspides en Atalanta. Beide operaties moeten zorgen voor meer maritieme veiligheid om het vrije verkeer in de internationale wateren te waarborgen.

De recente ontwikkelingen vragen om bekwame militairen, brede troepen­ontwikkeling en een coherente mix van geavanceerde en gestandaardiseerde vermogens. De kwaliteits-, kwantitatieve en duurzaamheids­aspecten moeten op alle operationele gebieden en voor alle soorten concrete acties tegen elkaar af worden gewogen. Daarom wil het EUMC betere samenwerking, met name als het gaat om de kritieke strategische vermogens op lange termijn. Het doel is minder dubbele kosten en meer schaalvoordelen bij de productie van wapens en munitie.

De snel inzetbare EU-capaciteit is bijna volledig operationeel. Deze moet helpen om snel te reageren op dreigende crises in verschillende operationele scenario's. Deze betrouwbare gezamenlijke capaciteit past bij het streven van de EU naar een steeds groter niveau van militaire autonomie die EU-burgers vrede, veiligheid en beveiliging kan bieden. De capaciteit moet in 2025 volledig operationeel zijn, zodat op korte termijn tot 5000 soldaten kunnen worden ingezet, ook voor zeer lastige scenario's.

Dankzij de militaire bijstands­missie van de EU ter ondersteuning van Oekraïne (EUMAM Ukraine), en de steunmaatregelen van de Europese Vredesfaciliteit, is Oekraïne beter in staat om de Russische agressie in te dammen, zichzelf te verdedigen, zijn strijdkrachten te versterken en te vernieuwen en zijn bevolking te beschermen. Tot nu toe zijn er met de missie meer dan 60 000 Oekraïense soldaten opgeleid. Er wordt voortdurend nauw samengewerkt met de NAVO om ervoor te zorgen dat de inzet van de EU tegemoet komt aan de behoeften van het Oekraïense leger.

De Westelijke Balkan is als regio van geostrategisch belang voor de EU. De samenwerking met onze partners daar is dus zeer belangrijk. Nauwere partnerschappen via bilaterale/multilaterale overeenkomsten, militaire opleidings- en trainings­initiatieven van de EU en GVDB-missies zullen de militaire interoperabiliteit verbeteren. Om ervoor te zorgen dat de partners van de Westelijke Balkan hun strategische koers blijven afstemmen op onze gedeelde waarden, wil het EUMC de samenwerking met de regio op het gebied van veiligheid en defensie versterken. De strategische doelstelling is om de partners van de Westelijke Balkan te ondersteunen bij hun binnenlandse veiligheids­uitdagingen en hun integratie in de EU.

Op 16 oktober brachten de chefs Defensie een bezoek aan de militaire oefening BRAVE WARRIOR 2024. Daar woonden ze een complexe gezamenlijke tactische oefening bij met militaire eenheden en vermogens van deelnemende EU-lidstaten. De oefening bestond uit een simulatie van een militaire evacuatie van civiel EU-personeel uit een onveilig, politiek onstabiel gebied buiten de EU. Dankzij de samenwerking tussen de militaire eenheden van de deelnemende EU-lidstaten werd de oefening succesvol uitgevoerd.

De conclusies van de besprekingen zullen worden samengevat om sturing te bieden en een zo breed mogelijk militair perspectief te bieden op de huidige vraagstukken. Dit ter ondersteuning van de EU-besluitvorming, zodat de EU een sterkere en slagvaardigere veiligheids­verstrekker voor haar lidstaten wordt.