Στρατιωτική Επιτροπή της ΕΕ: Συνεδρίαση σε επίπεδο αρχηγών άμυνας, 15 Οκτωβρίου 2024

Με την ευκαιρία της ουγγρικής Προεδρίας της ΕΕ, η συνεδρίαση της Στρατιωτικής Επιτροπής της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUMC) σε επίπεδο αρχηγών άμυνας πραγματοποιήθηκε στη Βουδαπέστη της Ουγγαρίας από τις 14 έως τις 16 Οκτωβρίου.

Οι αρχηγοί άμυνας των 27 κρατών μελών της ΕΕ και τεσσάρων εταίρων των Δυτικών Βαλκανίων συνήλθαν για να διαμορφώσουν από κοινού το μέλλον της άμυνας της Ευρώπης, με στόχο να διασφαλιστούν η ελευθερία, η ασφάλεια και ευημερία των πολιτών της.

Οι συνεδριάσεις της EUMC πραγματοποιούνται δύο φορές τον χρόνο σε επίπεδο αρχηγών άμυνας, προκειμένου να συζητηθεί το τρέχον περιβάλλον ασφάλειας και να παρασχεθούν οι καλύτερες δυνατές στρατιωτικές συμβουλές, ώστε να καταστεί η ΕΕ ακόμα πιο ισχυρός και ικανός πάροχος ασφάλειας για τα κράτη μέλη της.

Η EUMC διευθύνει όλες τις στρατιωτικές δραστηριότητες στο πλαίσιο της ΕΕ, ιδίως τον σχεδιασμό και την εκτέλεση στρατιωτικών αποστολών και επιχειρήσεων στο πλαίσιο της Κοινής Πολιτικής Ασφάλειας και Άμυνας (ΚΠΑΑ). Η ΕΕ πρέπει να είναι έτοιμη να διαχειρίζεται πλήρως κάθε κρίση, προστατεύοντας τους πολίτες της και βοηθώντας τους εταίρους της με βάση τις ανάγκες τους.

Στην ημερήσια διάταξη της συνεδρίασης των πλέον υψηλόβαθμων στρατιωτικών αξιωματούχων της ΕΕ περιλαμβάνονταν τα ακόλουθα θέματα:

• ναυτικές επιχειρήσεις της ΕΕ στον Βορειοδυτικό Ινδικό Ωκεανό,
• επίτευξη του επιπέδου φιλοδοξίας της ΕΕ με τον μετριασμό των ελλείψεων δυνατοτήτων,
• επίτευξη πλήρους επιχειρησιακής δυνατότητας της ενωσιακής ικανότητας ταχείας ανάπτυξης (EU RDC),
• στήριξη προς την Ουκρανία: περαιτέρω συντονισμός της εκπαίδευσης και της στήριξης των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων (UAF), και
• Δυτικά Βαλκάνια: συμμετοχή των εταίρων των Δυτικών Βαλκανίων σε πρωτοβουλίες ΚΠΑΑ.

Έχουν επιτευχθεί πολλά από την τελευταία συνεδρίαση των αρχηγών άμυνας τον Μάιο. Φέτος ξεκίνησε με επιτυχία η πρώτη στα χρονικά ναυτική επιχείρηση της ΕΕ σε ένα μη επιτρεπτικό περιβάλλον. Πρόκειται για την EUNAVFOR Aspides στην Ερυθρά Θάλασσα. Στον Βορειοδυτικό Ινδικό Ωκεανό έχουμε δύο ναυτικές επιχειρήσεις με αλληλεπικαλυπτόμενους τομείς ευθύνης: την EUNAVFOR Aspides και την Atalanta. Και οι δύο παρέχουν και ενισχύουν την ασφάλεια στη θάλασσα προκειμένου να διασφαλίζεται η ελεύθερη κυκλοφορία στα διεθνή ύδατα.

Οι πρόσφατες προκλήσεις στον τομέα της ασφάλειας απαιτούν ικανές ένοπλες δυνάμεις, ολοκληρωμένη ανάπτυξη δυνάμεων και συνεκτικό συνδυασμό κανονικών δυνατοτήτων και δυνατοτήτων αιχμής. Απαιτούν επίσης κατάλληλη εξισορρόπηση των διαστάσεων της ποιότητας, της ποσότητας και της βιωσιμότητας σε όλους τους επιχειρησιακούς τομείς και για όλους τους τύπους επιχειρήσεων. Ως εκ τούτου, η EUMC υποστηρίζει τη συνεργασία, για μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα και αποδοτικότητα, ιδίως όσον αφορά τις μακροπρόθεσμες στρατηγικές δυνατότητες κρίσιμης σημασίας, προκειμένου να μειωθεί η αλληλεπικάλυψη του κόστους και να επιτευχθούν οικονομίες κλίμακας στην παραγωγή όπλων και πυρομαχικών.

Η EU RDC βρίσκεται κοντά στην επίτευξη πλήρους επιχειρησιακής δυνατότητας. Σκοπός της EU RDC θα είναι η ταχεία αντίδραση σε επικείμενες κρίσεις σε διάφορα επιχειρησιακά σενάρια. Ως ένα αξιόπιστο σύνολο κοινών δυνάμεων, η EU RDC αντικατοπτρίζει τη δέσμευση της ΕΕ για ολοένα μεγαλύτερο επίπεδο στρατιωτικής αυτονομίας της ΕΕ, που θα προσφέρει ειρήνη, ασφάλεια και προστασία στους πολίτες. Υποτίθεται ότι θα είναι πλήρως επιχειρησιακή έως το 2025, παρέχοντας τη δυνατότητα για ανάπτυξη έως και 5.000 στρατιωτών σε σύντομο χρονικό διάστημα, μεταξύ άλλων και για πολύ απαιτητικά σενάρια.

Η αποστολή για τη στρατιωτική συνδρομή της ΕΕ στην Ουκρανία (EUMAM UA), παράλληλα με τα μέτρα συνδρομής του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού για την Ειρήνη, ενίσχυσε την ικανότητα της Ουκρανίας να αναχαιτίσει τη ρωσική επίθεση, να αμυνθεί, να ενισχύσει και να αναζωογονήσει τις ένοπλες δυνάμεις της και να προστατεύσει τον πληθυσμό της. Μέχρι στιγμής έχει εκπαιδεύσει περισσότερους από 60.000 ουκρανούς στρατιώτες. Η προσήλωση της Ευρώπης προσαρμόζεται συνεχώς, σε στενό συντονισμό με το ΝΑΤΟ, για την κάλυψη των αναγκών των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων.

Τα Δυτικά Βαλκάνια είναι μια περιοχή γεωστρατηγικής σημασίας για την ΕΕ. Ως εκ τούτου, η συνεργασία με τους εταίρους της περιοχής είναι υψίστης σημασίας. Η ενίσχυση των εταιρικών σχέσεων μέσω διμερών/πολυμερών συμφωνιών, στρατιωτικών πρωτοβουλιών της ΕΕ για στρατιωτική εκπαίδευση και κατάρτιση, καθώς και αποστολών ΚΠΑΑ θα βελτιώσει τη στρατιωτική διαλειτουργικότητα. Για να διατηρηθεί η στρατηγική ευθυγράμμιση των Δυτικών Βαλκανίων με τις κοινές αξίες, η EUMC αποσκοπεί στην ενίσχυση της συνεργασίας με την περιοχή στους τομείς της ασφάλειας και της άμυνας. Στρατηγικός στόχος είναι να στηριχθούν οι εταίροι των Δυτικών Βαλκανίων σε ό,τι αφορά την αντιμετώπιση των προκλήσεων στον τομέα της εσωτερικής ασφάλειας και την ένταξή τους στην ΕΕ.

Στις 16 Οκτωβρίου οι αρχηγοί άμυνας παρευρέθηκαν σε ημέρα διακεκριμένων επισκεπτών της στρατιωτικής άσκησης της ΕΕ με την ονομασία «BRAVE WARRIOR 2024» για να παρακολουθήσουν μια σύνθετη κοινή άσκηση τακτικού επιπέδου με τη συμμετοχή στρατιωτικών μονάδων και δυνατοτήτων των συμμετεχόντων κρατών μελών της ΕΕ. Το σενάριο περιλάμβανε στρατιωτική εκκένωση πολιτικού προσωπικού της ΕΕ από μη ασφαλή, πολιτικά αποσταθεροποιημένη περιοχή τρίτης χώρας, εκτός του εδάφους της ΕΕ. Η εκτέλεση της επιχείρησης βάσει του σεναρίου είναι το αποτέλεσμα των κοινών προσπαθειών των συμμετεχόντων κρατών μελών της ΕΕ.

Μετά το πέρας της συνεδρίασης, τα συμπεράσματα των συνομιλιών συνοψίστηκαν ώστε να δώσουν κατευθύνσεις και να προσφέρουν την πλέον ολοκληρωμένη στρατιωτική οπτική για τις τρέχουσες προκλήσεις, προκειμένου να στηριχθεί η λήψη αποφάσεων της ΕΕ και να διασφαλιστεί ότι η ΕΕ θα καταστεί ισχυρότερος και ικανότερος πάροχος ασφάλειας για τα κράτη μέλη της.