Raad Buitenlandse Zaken (Ontwikkeling), 18 mei 2026

Belangrijkste resultaten

De Raad Buitenlandse Zaken (Ontwikkeling) vond plaats in Brussel en werd voorgezeten door hoge vertegenwoordiger van de EU voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid Kaja Kallas.

Toekomst van het externe optreden

De Raad boog zich over de toekomst van het externe optreden van de EU, rekening houdend met de veranderende geopolitieke en geo-economische context. De ministers onderstreepten dat ontwikkelingssamenwerking een centrale pijler van de externe betrekkingen van de EU blijft en benadrukten dat het belangrijk is de geloofwaardigheid van de Unie als principiële, voorspelbare en betrouwbare partner te behouden en zich tegelijkertijd aan te passen aan een snel veranderend mondiaal landschap dat wordt gekenmerkt door toenemende concurrentie, lagere niveaus van officiële ontwikkelingshulp en toenemende druk op het multilaterale stelsel.

De besprekingen tussen de ministers spitsten zich toe op de vraag hoe ontwikkelingssamenwerking duurzame ontwikkeling in partnerlanden kan bevorderen en tegelijkertijd de strategische belangen van de EU kan dienen. De ministers bespraken ook hoe het externe optreden van de EU gerichter, doeltreffender en zichtbaarder kan worden gemaakt, en benadrukten het belang van een betere coördinatie tussen de doelstellingen van het ontwikkelings-, economisch en buitenlands beleid. Daartoe werd ook ingegaan op de rol van de Raad Buitenlandse Zaken in de formatie Ontwikkeling als een belangrijk forum om de prioriteiten van het externe beleid van de EU vorm te geven.

De Raad nam conclusies aan waarin wordt opgeroepen tot een sterkere EU-aanpak inzake kwetsbaarheid, ontwikkelingssamenwerking en duurzame ontwikkeling in partnerlanden.

• Kwetsbaarheid en ontwikkeling: Raad neemt conclusies aan over sterkere en meer gecoördineerde EU-aanpak (persmededeling, 18 mei 2026)

De rol van de Global Gateway in ons extern optreden

De EU-ministers van Ontwikkeling wisselden ook van gedachten over de rol van de Global Gateway-strategie in het externe optreden van de EU. Deze strategie mobiliseert publieke en private middelen om duurzame investeringen in belangrijke sectoren wereldwijd te ondersteunen. Ze werd gelanceerd in 2021.

In het licht van geopolitieke verschuivingen die van invloed zijn op de economische veiligheid, strategische autonomie en weerbaarheid van de EU, benadrukten de ministers dat de Global Gateway voor de EU een instrument kan zijn om de prioriteiten van het externe beleid in de praktijk te brengen door middel van een Team Europa-aanpak en wederzijds voordelige partnerschappen. De ministers bespraken de toekomstige rol van de strategie, met name hoe deze tegemoet kan komen aan de prioriteiten en behoeften van partnerlanden, en tegelijkertijd de strategische belangen van de EU kan dienen.

De ministers benadrukten ook de toegevoegde waarde van de Team Europa-aanpak en bespraken manieren om optimaal gebruik te maken van de bijdrage van de lidstaten, de Europese financiële instellingen en de particuliere sector. Tot slot wezen ze op de noodzaak van doeltreffende coördinatie- en governancestructuren om te zorgen voor een coherente uitvoering van de strategie en een flexibelere en strategischere communicatie.

• Global Gateway (achtergrondinformatie)
• Global Gateway: Raad keurt vlaggenschipprojectenlijst voor 2026 goed (pers­mededeling, 10 december 2025)
• Global Gateway (Europese Commissie)

De gevolgen van de oorlog in Iran

De ministers behandelden de mondiale gevolgen van het conflict in Iran, met bijzondere aandacht voor verstoringen op het gebied van energie en vervoer en de risico's voor de voedselzekerheid en het aanbod van meststoffen. Daarbij gingen ze na hoe de EU-ontwikkelingssamenwerking kan inspelen op deze uitdagingen, zowel bilateraal als multilateraal.

De ministers spraken ook hun bezorgdheid uit over de bredere geopolitieke gevolgen van het conflict, waaronder de migratiedruk en de druk op het multilaterale stelsel en de op regels gebaseerde internationale orde. Ze onderstreepten het belang van verdere samenwerking van de EU met partnerlanden en internationale fora om de gevolgen van de crisis te beperken en de internationale samenwerking bij het aanpakken van mondiale uitdagingen in stand te houden.

De bespreking stond ook in het teken van de lopende en geplande initiatieven van de EU en de lidstaten om de weerbaarheid in partnerlanden te versterken en degenen die het zwaarst door het conflict zijn getroffen, te ondersteunen.

• Situatie in het Midden-Oosten: EU-standpunt (achtergrondinformatie)

Andere besluiten

De Raad verlengt de beperkende maatregelen van de EU tegen personen en entiteiten die banden hebben met het voormalige al-Assad-regime in Syrië tot en met 1 juni 2027, en haalt 7 entiteiten van de lijst.

• Syrië: Raad verlengt sancties tegen voormalig al-Assad-regime met 1 jaar en verwijdert bepaalde entiteiten van sanctielijst (persmededeling, 18 mei 2026)