Inbhuanaitheacht chorparáideach
D’fhorbair an tAontas beartais inbhuanaitheachta corparáidí le haghaidh gnólachtaí agus é mar aidhm leo cosaint don chomhshaol agus do chearta an duine a fheabhsú san Aontas agus níos faide i gcéin.
Dícheall cuí
Le rialacha an Aontais maidir le hinbhuanaitheacht chorparáideach agus dícheall cuí, beidh ar chuideachtaí móra de chuid an Aontais agus cuideachtaí nach de chuid an Aontais iad atá gníomhach san Aontas bearta a dhéanamh chun aon drochthionchar ar chearta an duine nó ar an gcomhshaol a chosc, a shainaithint agus a mhaolú, arb iad seo a leanas is cúis leis:
- a n-oibríochtaí féin
- oibríochtaí a bhfochuideachtaí
- na hoibríochtaí a dhéanann a gcomhpháirtithe gnó
Beidh feidhm ag pionóis agus an dliteanas sibhialta i gcás aon sárú a dhéanfar ar na hoibleagáidí sin.
Cuspóirí
Is éard a chiallaíonn na rialacha nua sin:
- táirgeadh níos inbhuanaithe earraí agus seirbhísí
- dálaí níos fearr d’oibrithe
- infheistíocht níos inbhuanaithe
- trédhearcacht mhéadaithe maidir leis an gcaoi a ndéantar táirgí
Táirgeadh inbhuanaithe
Infheistíocht inbhuanaithe
Dálaí oibre níos fearr
Trédhearcacht
Tuairisciú
Faoi rialacha an Aontais maidir le tuairisciú inbhuanaitheachta corparáideach, ní mór do chuideachtaí móra a chumhdaítear leis na rialacha sin tuairisciú ar cheithre réimse.
Ábhair a bhaineann leis an gcomhshaol
Bearta in aghaidh an éillithe
Cearta an duine
Saincheisteanna maidir le héagsúlacht
Ceanglaítear ar chuideachtaí fhaisnéis mhionsonraithe a fhoilsiú maidir leis an tionchar a bhíonn ag a ngnó ar an tsochaí agus ar an ngeilleagar, agus a mhalairt (‘an ábharthacht dúbailte’).
Is é a leanas is aidhm do na rialacha nua, a tháinig i bhfeidhm an 5 Eanáir 2024:
- cuirfear ar chumas infheisteoirí cinntí a dhéanamh a théann chun tairbhe do dhaoine agus don chomhshaol araon
- cuntasacht cuideachtaí a mhéadú
- an t-aistriú chuig geilleagair inbhuanaithe a éascú
Caighdeáin Eorpacha tuairiscithe inbhuanaitheachta
Ceanglófar ar chuideachtaí tuairisciú i gcomhréir leis na caighdeáin Eorpacha tuairiscithe inbhuanaitheachta.
Cinntíonn na comhchaighdeáin sin go dtuairisceoidh cuideachtaí ar fud an Aontais faisnéis inchomparáide agus go gcabhróidh siad leo a bhfeidhmíocht inbhuanaitheachta a chur in iúl ar bhealach níos éifeachtúla.
An t-ualach rialála a laghdú
I mí Feabhra 2025, chun a chuspóir maidir le laghdú 25 % ar a laghad ar na hualaí riaracháin a bhaint amach, agus laghdú 35 % ar a laghad i gcás FBManna, mhol an Coimisiún Eorpach leasuithe ar an dícheall cuí maidir le hinbhuanaitheacht chorparáideach agus ar na treoracha maidir le hinbhuanaitheacht chorparáideach ina chéad phacáiste ‘omnibus’.
An 24 Feabhra 2026, thug an Chomhairle cead deiridh chun ceanglais tuairiscithe inbhuanaitheachta agus díchill chuí a shimpliú, d’fhonn borradh a chur faoi iomaíochas an Aontais.
Rialacha an Aontais a shimpliú
Na ceanglais a shimpliú
Déantar raon feidhme na treorach i dtaca le dícheall cuí maidir le hinbhuanaitheacht chorparáideach a chúngú chun nach gcumhdófar ach cuideachtaí ag a bhfuil níos mó ná 5 000 fostaí agus glanláimhdeachas os cionn €1.5 billiún acu, toisc go meastar go bhfuil an tionchar is mó ag na cuideachtaí sin ar a slabhra luacha agus gurb iad is fearr atá in ann costais na bpróiseas díchill chuí a sheasamh.
Le simpliú na gceanglas, beidh cuideachtaí in ann an méid seo a leanas a dhéanamh:
- tosaíocht a thabhairt do mheasúnú a dhéanamh ar dhrochthionchair a bhaineann le comhpháirtithe gnó díreacha
- teorainn a chur leis an méid faisnéise a fhéadfar a iarraidh ar chomhpháirtithe gnó beaga i slabhra gníomhaíochtaí cuideachta
- tairbhe a bhaint as níos mó ama chun na bearta nua a chomhlíonadh
Thairis sin, leis na rialacha nuashonraithe, cuirtear deireadh leis an oibleagáid plean aistrithe a ghlacadh maidir le maolú ar an athrú aeráide agus déantar foráil maidir le huasteorainn 3 % de ghlanláimhdeachas domhanda na cuideachta, mar phionós mura gcuirfidh siad na rialacha i bhfeidhm i gceart.
Beidh ar chuideachtaí na bearta nua a chomhlíonadh faoi mhí Iúil 2029.
Tuairisciú a dhéanamh níos éasca
Déantar raon feidhme na Treorach maidir le Tuairisciú Inbhuanaitheachta Corparáideach a chúngú chun nach gcumhdófar ach cuideachtaí ag a bhfuil níos mó ná 1 000 fostaí agus glanláimhdeachas os cionn €450 milliún acu.
Maidir le gnóthais tríú tír, ní bheidh feidhm ag na ceanglais nuashonraithe ach amháin i gcás ina bhfuil glanláimhdeachas os cionn €450 milliún ag an máthairghnóthas san Aontas agus glanláimhdeachas os cionn €200 milliún ag an bhfochuideachta nó ag an mbrainse.
Is iad seo a leanas na bearta simplithe a rinneadh ar an treoir:
- líon na ngnóthas atá faoi réir ceanglais tuairiscithe inbhuanaitheachta a laghdú agus é a chur ar a gcumas do chuideachtaí nach dtagann faoin raon feidhme nua tuarascálacha deonacha a chur isteach
- na caighdeáin Eorpacha tuairiscithe inbhuanaitheachta a athbhreithniú agus a shimpliú
- teorainn a chur leis an méid faisnéise a fhéadfar a iarraidh ar chomhpháirtithe gnó beaga laistigh de shlabhra luacha na cuideachta tuairiscithe
- ceanglais tuairiscithe ar chuideachtaí móra a chur siar
- foráil a dhéanamh do dhíolúine aistrithe do chuideachtaí a raibh orthu tús a chur le tuairisciú ó bhliain airgeadais 2024 (na cuideachtaí ‘babhta a haon’, mar a thugtar orthu), á ndíolmhú le haghaidh 2025 agus 2026
- díolúine ó thuairisciú comhdhlúite do chuideachtaí áirithe sealbhaíochta airgeadais a chur san áireamh, idir chuideachtaí ón Aontas agus chuideachtaí eile nach iad
An t-athbhreithniú deireanach: an 25 Feabhra 2026