Zwiększenie mobilności wojskowej w UE

Pakiet na rzecz mobilności wojskowej 2025

W listopadzie 2025 r. Komisja Europejska i Wysoki Przedstawiciel Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa przedstawili nowy unijny pakiet dotyczący mobilności wojskowej. Składa się on z projektu rozporządzenia ustanawiającego ramy środków ułatwiających transport wojskowy w całej UE oraz wspólnego komunikatu.

Pakiet ma zwiększyć zdolności państw członkowskich do sprawnego przemieszczania swoich sił zbrojnych – szybko i na dużą skalę – w całej UE i poza nią.

Pakiet zawiera środki, które:

• ujednolicą procedury udzielania zezwoleń i zmniejszą bariery regulacyjne dzięki cyfryzacji
• ustanowią europejski system wzmocnionej reakcji w zakresie mobilności wojskowej (EMMERS), aby ułatwić szybki transport wojskowy na dużą skalę w wyjątkowych okolicznościach
• zmodernizują infrastrukturę transportową podwójnego zastosowania i zwiększą ochronę infrastruktury, która ma kluczowe znaczenie dla transportu wojskowego
• poprawią dostępność zdolności transportowych dzięki puli solidarnościowej do celów mobilności wojskowej
• wzmocnią koordynację w zakresie mobilności wojskowej na szczeblu unijnym i krajowym.

17 czerwca 2026 r. przedstawiciele państw członkowskich uzgodnili mandat Rady do negocjacji z Parlamentem Europejskim w sprawie rozporządzenia o mobilności wojskowej. Stanowisko Rady koncentruje się na zwiększeniu elastyczności dla państw członkowskich, usprawnieniu przepisów, tak aby siły zbrojne mogły je skutecznie wdrażać, oraz na wykorzystaniu wojskowej wiedzy fachowej.

W konkluzjach przyjętych przez Radę Europejską 18–19 czerwca przywódcy UE wezwali współprawodawców do osiągnięcia do końca 2026 r. porozumienia w sprawie wniosku dotyczącego mobilności wojskowej.

• Mobilność wojskowa: Rada uzgadnia stanowisko negocjacyjne (komunikat prasowy z 17 czerwca 2026)
• Rada Europejska (18–19 czerwca 2026)
• Grupa robocza ad hoc ds. mobilności wojskowej

Mobilność wojskowa w praktyce

Od 2021 r. UE przekształca swoje ambicje w zakresie mobilności wojskowej w konkretne inwestycje w infrastrukturę.

W ramach instrumentu „Łącząc Europę” na lata 2021–2027, dysponującego budżetem w wysokości 1,74 mld euro, sfinansowano projekty służące dostosowaniu istniejących sieci transportowych do potrzeb zarówno cywilnych, jak i wojskowych. Dzięki temu drogi, linie kolejowe, porty i lotniska na całym kontynencie mogą sprostać wymaganiom nowoczesnej logistyki wojskowej.

Pełnoskalowa agresja Rosji na Ukrainę w lutym 2022 r. nadała tym pracom jeszcze pilniejszy charakter. W odpowiedzi na to państwa członkowskie przyspieszyły proces inwestycyjny, rozdzielając cały odnośny budżet w drodze trzech zaproszeń do składania wniosków w latach 2021–2023.

Do tej pory w ramach unijnego programu mobilności wojskowej współfinansowano 95 projektów w 21 państwach członkowskich.

Projekty te mają na celu wyeliminowanie najważniejszych słabych punktów we wszystkich rodzajach transportu. Najważniejsze obszary inwestycji obejmują:

• mosty niezdolne do utrzymania ciężkich pojazdów wojskowych, wymagające zwiększenia nośności
• niekompatybilny rozstaw torów kolejowych na granicach
• porty i lotniska nieposiadające obiektów o standardzie wojskowym
• odcinki dróg o prześwicie niewystarczającym dla ponadwymiarowych ładunków wojskowych.

Dlaczego mobilność wojskowa jest ważna?

Mobilność wojskowa jest fundamentem wysiłków Unii Europejskiej na rzecz wzmocnienia gotowości obronnej i bezpieczeństwa zbiorowego. To zdolność sił zbrojnych i sprzętu do szybkiego, bezpiecznego i sprawnego przemieszczania się po terytorium UE.

W 2025 r. mobilność wojskowa została wskazana jako jedna z priorytetowych zdolności w białej księdze w sprawie obronności europejskiej – Gotowość 2030. W białej księdze przedstawiono nowe podejście UE do kwestii przemysłu obronnego. Określono w niej potrzeby inwestycyjne i ustanowiono cele służące zapewnieniu długoterminowej gotowości obronnej Europy.

W konkluzjach Rady Europejskiej z 6 marca 2025 r. szefowie państw lub rządów wskazali mobilność wojskową jako jeden z priorytetowych obszarów działania na szczeblu UE.

Skuteczna mobilność wojskowa jest podstawą zdolności UE do zapobiegania zagrożeniom, szybkiego reagowania na kryzysy, utrzymywania bezpieczeństwa Unii i ochrony jej obywateli. Dzięki umożliwieniu szybszego przekraczania granic przez siły zbrojne i sprzęt wzmacnia również współpracę z partnerami i wspiera szersze cele UE w zakresie bezpieczeństwa i obrony.

Więcej

• WRF: Rada przyjmuje częściowy mandat w sprawie instrumentu „Łącząc Europę” (komunikat prasowy z 15 grudnia 2025)
• Pakiet na rzecz mobilności wojskowej (Komisja Europejska)