Pakt stabilności i wzrostu: Rada uruchamia procedurę nadmiernego deficytu wobec siedmiu państw członkowskich

Rada przyjęła dziś decyzje stwierdzające istnienie nadmiernego deficytu w odniesieniu do Belgii, Francji, Malty, Polski, Słowacji, Węgier i Włoch. Rada stwierdziła również, że procedura nadmiernego deficytu w odniesieniu do Rumunii pozostanie otwarta: państwo to jest nią objęte od 2020 r., nie podjęło jednak skutecznych działań, by zaradzić deficytowi.

Procedura nadmiernego deficytu ma zagwarantować, że wszystkie państwa członkowskie przywrócą lub utrzymają dyscyplinę w swoich budżetach państwowych i zapobiegną nadmiernemu deficytowi. Ostatecznym celem jest zachowanie niskiego długu publicznego lub obniżenie do odpowiedniego poziomu.

Państwa członkowskie muszą przestrzegać dyscypliny budżetowej zgodnie z kryteriami i wartościami referencyjnymi określonymi w traktatach UE: deficyt nie powinien przekraczać 3% ich produktu krajowego brutto (PKB), a dług – 60% ich PKB. Wszystkie państwa członkowskie muszą respektować te wartości.

Jeżeli w danym państwie członkowskim wystąpi nadmierny deficyt, procedura nadmiernego deficytu ma skłonić to państwo do jego skorygowania – zostaje ono poddane wzmocnionej kontroli i otrzymuje zalecenia co do podjęcia skutecznych działań w celu skorygowania deficytu.

Co dalej?

Pod koniec roku Rada zostanie poproszona o przyjęcie – na podstawie zaleceń Komisji – zaleceń skierowanych do państw członkowskich, by podjęły skuteczne działania w celu skorygowania deficytu w określonym terminie. W zaleceniach dla państw może znaleźć się korekcyjna ścieżka budżetowa wraz odnośnymi wartościami i terminami.

Zalecenia będące podstawą zaleceń Rady Komisja ma przedstawić w okolicach listopada. W tym samym czasie zamierza przedłożyć jesienny pakiet europejskiego semestru.

W tym roku określony w zaleceniach dla państw członkowskich termin na podjęcie skutecznych działań w ramach procedury nadmiernego deficytu zostanie wyjątkowo dostosowany do przepisów zmienionych unijnych ram zarządzania gospodarczego. Zgodnie z tymi nowymi przepisami, które obowiązują od 30 kwietnia, jesienią państwa członkowskie przygotują średniookresowe plany budżetowo-strukturalne, w których określą ścieżkę wydatków oraz priorytetowe reformy i inwestycje na kolejne 4–7 lat.

W ten sposób zalecenia Rady wydawane w ramach procedury nadmiernego deficytu mają zostać dostosowane do zaleceń w ramach tych planów.

Kontekst

Według zgłoszonych i potwierdzonych danych za rok 2023 wszystkie państwa członkowskie, które obecnie są objęte procedurą nadmiernego deficytu, odnotowały w 2023 r. deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych przekraczający traktatowe wartości referencyjne:

• Włochy (-7,4%)
• Węgry (-6,7%)
• Rumunia (-6,6%)
• Francja (-5,5%)
• Polska (-5,1%)
• Malta (-4,9%)
• Słowacja (-4,9%)
• Belgia (-4,4%).

Po czteroletniej przerwie, którą spowodowało stosowanie ogólnej klauzuli wyjścia w latach 2020–2023 w związku z pandemią Covid-19, Komisja przedstawiła 19 czerwca sprawozdanie zgodnie z art. 126 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE). W sprawozdaniu wskazała 12 państw członkowskich, które w 2023 r. odnotowały deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych przekraczający traktatową wartość referencyjną wynoszącą 3% PKB lub w których istniało ryzyko wystąpienia takiego deficytu.

Na tej podstawie Komisja zaproponowała uruchomienie procedury nadmiernego deficytu opartej na kryterium deficytu względem siedmiu państw członkowskich. Komitet Ekonomiczno-Finansowy przedstawił swoją opinię w ciągu kolejnych dwóch tygodni.

8 lipca 2024 r. Komisja przedstawiła Radzie projekty decyzji stwierdzających istnienie nadmiernego deficytu w siedmiu państwach członkowskich i projekt decyzji stwierdzającej, że Rumunia, która jest objęta procedurą nadmiernego deficytu od 2020 r., nie podjęła skutecznych działań, by zaradzić tej sytuacji.

Na posiedzeniu 16 lipca 2024 r. Rada omówiła te projekty. 24 lipca 2024 r. Komitet Stałych Przedstawicieli postanowił rozpocząć procedurę pisemną w celu formalnego przyjęcia wspomnianych decyzji. Procedura zakończyła się pomyślnie. Przyjęcie tych decyzji, które nastąpiło dzisiaj, oznacza, że procedury nadmiernego deficytu zostały formalnie uruchomione.

• Decyzja Rady w sprawie istnienia nadmiernego deficytu w Belgii
• Decyzja Rady w sprawie istnienia nadmiernego deficytu we Francji
• Decyzja Rady w sprawie istnienia nadmiernego deficytu na Węgrzech
• Decyzja Rady w sprawie istnienia nadmiernego deficytu we Włoszech

  Obecnie tylko w następujących językach:

  EN
• Decyzja Rady w sprawie istnienia nadmiernego deficytu na Malcie
• Decyzja Rady w sprawie istnienia nadmiernego deficytu w Polsce
• Decyzja Rady w sprawie istnienia nadmiernego deficytu w Słowacji
• Decyzja Rady stwierdzająca, że Rumunia nie podjęła skutecznych działań w odpowiedzi na zalecenie Rady z dnia 18 czerwca 2021 r.

  Obecnie tylko w następujących językach:

  EN
• Wynik procedury pisemnej

  Obecnie tylko w następujących językach:

  EN
• Procedura nadmiernego deficytu (podsumowanie informacyjne)
• Europejski semestr (podsumowanie informacyjne)
• Ramy zarządzania gospodarczego (podsumowanie informacyjne)