Europejski semestr

Czym jest europejski semestr?

Europejski semestr jest elementem unijnych ram zarządzania gospodarczego. Dzięki niemu państwa członkowskie dopasowują swoją politykę budżetową i gospodarczą do zasad ustalonych na szczeblu UE.

Ten proces koordynacji polityki społeczno-gospodarczej ma miejsce co roku i zaczyna się w listopadzie.

Główne cele europejskiego semestru

Europejski semestr pomaga:

• zapewniać zdrowe finanse publiczne, zapobiegać nadmiernym deficytom budżetowym i długowi publicznemu lub ograniczać ten dług
• zapewniać konwergencję i stabilność w UE
• stymulować wzrost gospodarczy
• zapobiegać zakłóceniom równowagi makroekonomicznej w UE
• monitorować realizację krajowych planów odbudowy i zwiększania odporności
• koordynować i monitorować politykę zatrudnieniową i społeczną.

• Ramy zarządzania gospodarczego
• Plan odbudowy

Podstawa prawna europejskiego semestru

Podstawa prawna europejskiego semestru to art. 121 i 148 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE).

Później koordynacja krajowych polityk budżetowych w UE została doprecyzowana w pakcie stabilności i wzrostu, który ma zapewnić zdrowe finanse publiczne niezbędne dla stabilności cen i dla wspierania silnego i trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego tworzeniu miejsc pracy.

Zasady i stosowanie paktu stabilności i wzrostu zostały wzmocnione aktami ustawodawczymi zawartymi w tzw. dwupaku i sześciopaku.

Niedawno w zaktualizowanych unijnych ramach zarządzania gospodarczego, które obowiązują od 30 kwietnia 2024 r., wprowadzono zmiany w części zapobiegawczej i naprawczej paktu stabilności i wzrostu.

Które dziedziny polityki obejmuje europejski semestr?

Europejski semestr obejmuje koordynację polityki gospodarczej, społecznej, zatrudnieniowej, strukturalnej i budżetowej. Chodzi o:

• politykę budżetową służącą zapewnieniu stabilności finansów publicznych zgodnie z paktem stabilności i wzrostu
• zapobieganie zakłóceniom równowagi makroekonomicznej i ich korygowanie
• reformy strukturalne (zwłaszcza promowanie wzrostu i zatrudnienia)
• reformy strukturalne określone w krajowych planach odbudowy i zwiększania odporności
• politykę zatrudnieniową i społeczną, zgodne z zasadami Europejskiego filaru praw socjalnych.

Po co powstał europejski semestr?

Kryzys gospodarczy z 2008 r. pokazał, że państwa członkowskie UE powinny skuteczniej zarządzać gospodarką i lepiej koordynować politykę budżetową i społeczną.

Lepsza koordynacja polityki gospodarczej, społecznej, zatrudnieniowej, strukturalnej i budżetowej może pomóc zapobiegać rozbieżnościom oraz sprzyjać konwergencji i stabilności zarówno w całej UE, jak i w państwach członkowskich.

Przed 2010 r. procedury koordynowania tych polityk były realizowane niezależnie od siebie. Państwa członkowskie uznały, że trzeba je zsynchronizować, aby usprawnić cały proces i lepiej dopasować do siebie cele krajowych polityk, a jednoczenie uwzględnić cele, które zostały wyznaczone na szczeblu UE. Zaistniała również potrzeba objęcia monitorowaniem i koordynacją szerszych obszarów polityk.

Dlatego w ramach szerzej zakrojonej reformy unijnego zarządzania Rada Europejska zdecydowała w 2010 r. o ustanowieniu europejskiego semestru.

Pierwszy europejski semestr miał miejsce w 2011 r.