Το περιβαλλοντικό έγκλημα στο στόχαστρο της ΕΕ
Το περιβαλλοντικό έγκλημα είναι μια από τις πιο κερδοφόρες δραστηριότητες του οργανωμένου εγκλήματος παγκοσμίως και έχει τεράστιες επιπτώσεις όχι μόνο στο περιβάλλον αλλά και στην ανθρώπινη υγεία. Είναι εξαιρετικά επικερδές, αλλά δύσκολο να διαπιστωθεί, να διωχθεί και να τιμωρηθεί. Οι παράγοντες αυτοί το καθιστούν ιδιαίτερα ελκυστικό για τις ομάδες οργανωμένου εγκλήματος.
Η ΕΕ έχει αναλάβει δράση για την καταπολέμηση των εγκληματικών δικτύων που εμπλέκονται σε κάθε μορφή περιβαλλοντικού εγκλήματος, μεταξύ άλλων με τη θέσπιση κανόνων για τη διαχείριση των αποβλήτων και το εμπόριο άγριων ζώων και φυτών. Η ΕΕ καταβάλλει επίσης προσπάθειες για την ενίσχυση των υφιστάμενων κανόνων για την προστασία του περιβάλλοντος μέσω του ποινικού δικαίου.
Οι αρχές επιβολής του νόμου και οι τελωνειακές αρχές σε όλες τις χώρες της ΕΕ, τα θεσμικά και λοιπά όργανα και οι οργανισμοί της ΕΕ, καθώς και οι χώρες και οργανισμοί εταίροι, συνεργάζονται για την πάταξη αυτής της μορφής εγκληματικότητας μέσω ερευνών, κατασχέσεων και άλλων αστυνομικών επιχειρήσεων.
Το παρόν ενημερωτικό γράφημα εξηγεί τι είναι το περιβαλλοντικό έγκλημα και παρουσιάζει τα αποτελέσματα των προσπαθειών της ΕΕ για την καταπολέμησή του μέσω της EMPACT, της εμβληματικής πρωτοβουλίας της ΕΕ για τον αγώνα της κατά του οργανωμένου και σοβαρού διεθνούς εγκλήματος.
Ο αγώνας της ΕΕ κατά του περιβαλλοντικού εγκλήματος
Περιβαλλοντικό έγκλημα:
- αποτελεί την 3η μεγαλύτερη εγκληματική δραστηριότητα στον κόσμο μετά το λαθρεμπόριο ναρκωτικών και την παραποίηση/απομίμηση
- αυξάνεται με ρυθμό 5 % έως 7 % ετησίως
- προκαλεί ζημίες ύψους 110-281 δισ. $ ετησίως
Τι είναι το περιβαλλοντικό έγκλημα;
- αθέμιτη συλλογή, μεταφορά, ανάκτηση ή διάθεση αποβλήτων
- παράνομη εκπομπή ή απόρριψη ουσιών στην ατμόσφαιρα, τα νερά ή το έδαφος
- θανάτωση, καταστροφή, κατοχή ή εμπορία προστατευόμενων ειδών άγριας πανίδας ή χλωρίδας
- παράνομη εμπορία ουσιών που καταστρέφουν τη στιβάδα του όζοντος
Ποιες είναι οι συνέπειες του περιβαλλοντικού εγκλήματος;
- αυξημένα επίπεδα ρύπανσης
- υποβάθμιση της άγριας ζωής
- μείωση της βιοποικιλότητας
- διατάραξη της οικολογικής ισορροπίας
- κίνδυνοι για την ανθρώπινη υγεία
Οδοί διακίνησης αποβλήτων, ξυλείας και άγριων ζώων και φυτών
- πτηνά: από την Ασία και τη Λατινική Αμερική προς την Ευρώπη (με προορισμό την ΕΕ)
- ερπετά: από την Ασία, την Αφρική και τη Λατινική Αμερική προς την Ευρώπη (με προορισμό την ΕΕ)
- κέρατα ρινόκερου: από την Αφρική προς την Ασία μέσω της Ευρώπης (διέλευση από την ΕΕ)
- ελεφαντόδοντο: από την Αφρική προς την Ασία μέσω της Ευρώπης (διέλευση από την ΕΕ)
- χέλια: από την Ευρώπη προς την Ασία (καταγωγή από την ΕΕ)
- ξυλεία: από την Ασία προς την Ευρώπη (με τελικό προορισμό την ΕΕ)
- απόβλητα: από την Ευρώπη προς την Ασία και την Αφρική (καταγωγή από την ΕΕ)
Αποτελέσματα αστυνομικών επιχειρήσεων της ΕΕ την περίοδο 2018-2021
Κατασχέσεις
167 452 τόνοι αποβλήτων — Το 15-30 % των μεταφορών αποβλήτων θεωρούνται παράνομες και τα ετήσια έσοδα από την αγορά παράνομων αποβλήτων στην ΕΕ ανέρχονται σε 9,5 δισ. €.
1 174 τόνοι ηλεκτρονικών αποβλήτων — 1 τόνος έξυπνων τηλεφώνων περιέχει 100 φορές περισσότερο χρυσό από 1 τόνο μεταλλεύματος χρυσού. Τα ηλεκτρονικά απόβλητα που διακινούνται από την Ευρώπη ανακυκλώνονται χειρωνακτικά και απελευθερώνουν ισχυρές τοξίνες.
32 007 m3 ξυλείας — Η παράνομη υλοτομία αντιπροσωπεύει το 15-30 % του παγκόσμιου εμπορίου ξυλείας. Η ξυλεία χρησιμοποιείται στις κατασκευές και τα προϊόντα ξύλου.
355 ερπετά, αξίας 800 000 € — Χιλιάδες είδη ερπετών σε όλο τον κόσμο απειλούνται από την παράνομη εμπορία. Χρησιμοποιούνται κυρίως στη βιομηχανία της μόδας ή ως κατοικίδια.
4,6 τόνοι υαλόχελα — 350 εκατομμύρια ευρωπαϊκά υαλόχελα, αξίας 3 δισ. €, διακινούνται από την ΕΕ κάθε χρόνο. Πωλούνται κυρίως στην Ασία ως τρόφιμο.
639 αντικείμενα από ελεφαντόδοντο — Η λαθροθηρία ελεφάντων αυξάνει τον κίνδυνο εξαφάνισής τους. Το ελεφαντόδοντο προέρχεται κυρίως από την Αφρική και διακινείται μέσω της Ευρώπης προς την Ασία.
Η συνολική αξία των κατασχέσεων ανέρχεται στα 8,3 εκατ. €.
Συλλήψεις:
829 άτομα
Περισσότερες πληροφορίες:
- Ο αγώνας της ΕΕ κατά του εγκλήματος (γενικές πληροφορίες)
- Το Συμβούλιο εγκρίνει τη διαπραγματευτική του εντολή σχετικά με την οδηγία για το περιβαλλοντικό έγκλημα (δελτίο Τύπου, 9 Δεκεμβρίου 2022)
- Αποτελέσματα της δράσης της ΕΕ κατά του περιβαλλοντικού εγκλήματος το 2020 (ενημερωτικό γράφημα)
- Αποτελέσματα της δράσης της ΕΕ κατά του περιβαλλοντικού εγκλήματος το 2019 (ενημερωτικό γράφημα)
- Αποτελέσματα της δράσης της ΕΕ κατά του εγκλήματος (2018-2021) (ενημερωτικό γράφημα)
- Περιβαλλοντικό έγκλημα (Ευρωπόλ)
- Περιβαλλοντικό έγκλημα (Ευρωπαϊκή Επιτροπή)