Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων (Άμυνα), 19 Νοεμβρίου 2024

Κύρια αποτελέσματα

Επιτρέψτε μου να αναφερθώ σε όσα πετύχαμε μέσα σε αυτά τα τελευταία πέντε χρόνια.

Πρώτον, ενεργοποιήσαμε τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό για την Ειρήνη. Μέσω αυτού στηρίξαμε περισσότερες από 20 χώρες ανά τον κόσμο, όχι μόνο την Ουκρανία. [...] Δεύτερον, συμφωνήσαμε σχετικά με τη στρατηγική πυξίδα. [...] Εγκρίθηκε περίπου όταν η Ρωσία εξαπέλυσε την επίθεσή της κατά της Ουκρανίας. Εκείνη την περίοδο κανείς δεν μιλούσε για ασφάλεια και για άμυνα. Είχαμε τότε για πρώτη φορά εκφράσει την ιδέα ότι η ασφάλεια και η άμυνα πρέπει να βρίσκονται πολύ ψηλά στην ατζέντα της ΕΕ. Τρίτον, ενισχύσαμε τις ικανότητές μας όσον αφορά τις κυβερνοαπειλές και τις υβριδικές απειλές. Βελτιώσαμε τις αμυντικές μας ικανότητες και ενισχύσαμε την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία.

Μαζί με τον συνάδελφό μου, τον επίτροπο κ. Breton, δημοσιεύσαμε τη στρατηγική για την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία και θέσαμε την αμυντική βιομηχανία ως προτεραιότητα μεταξύ των προς ανάπτυξη βιομηχανικών τομέων. Δρομολογήσαμε σημαντικές αποστολές και επιχειρήσεις για τη διαχείριση κρίσεων στην Ερυθρά Θάλασσα, τη Μεσόγειο, τη Μοζαμβίκη, τη Μολδαβία και την Αρμενία και εκπαιδεύσαμε περίπου 70.000 ουκρανούς στρατιώτες. Η Δανία εγκατέλειψε τη ρήτρα εξαίρεσης από την άμυνα και προσχώρησε στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Άμυνας. Νέοι εταίροι από χώρες εκτός της ΕΕ επιδιώκουν να εντείνουν τη συνεργασία στον τομέα της ασφάλειας και της άμυνας.

Josep Borrell, Ύπατος Εκπρόσωπος για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας

Στήριξη της ΕΕ στην Ουκρανία

Το Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων, υπό τη σύνθεσή του για θέματα άμυνας, συζήτησε σχετικά με τη στήριξη της ΕΕ προς την Ουκρανία.

Μετά την εσωτερική συζήτηση μεταξύ των ΕΕ-27, οι υπουργοί Άμυνας της ΕΕ αντάλλαξαν απόψεις με τον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ, Mark Rutte, ο οποίος παρέστη αυτοπροσώπως για πρώτη φορά, τον υπουργό Άμυνας της Ουκρανίας, Rustem Umerov, και τον σύμβουλο του Προέδρου Zelenskyy για στρατηγικές υποθέσεις, Alexander Kamyshin, μέσω βιντεοδιάσκεψης.

Η τύχη των Ουκρανών θα κρίνει και τη μοίρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αν ο Πούτιν πετύχει τους σκοπούς του στην Ουκρανία, το τίμημα που θα πληρώσουμε θα είναι πολύ υψηλό, πολύ πιο ακριβό από οποιαδήποτε στρατιωτική στήριξη θα μπορούσαμε να παράσχουμε σήμερα.

Josep Borrell, Ύπατος Εκπρόσωπος για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας

Κατά τη διάρκεια της συζήτησης ο Ύπατος Εκπρόσωπος τόνισε ότι η στρατιωτική στήριξη από την ΕΕ και τα κράτη μέλη της έχει πλέον ξεπεράσει τα 45 δισ. ευρώ και ότι η ΕΕ έχει σχεδόν επιτύχει τον στόχο να παραδώσει ένα εκατομμύριο βλήματα πυροβολικού στην Ουκρανία.

Οι υπουργοί Άμυνας της ΕΕ έθιξαν τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό για την Ειρήνη, τη χρήση της δεύτερης δόσης των λεγόμενων «απροσδόκητων κερδών» (πρόκειται για καθαρά κέρδη τα οποία προέρχονται από απροσδόκητα και έκτακτα έσοδα που προκύπτουν στα κεντρικά αποθετήρια τίτλων στην ΕΕ ως αποτέλεσμα της εφαρμογής των περιοριστικών μέτρων της ΕΕ), καθώς και τη συνεχιζόμενη στήριξη για κατάρτιση μέσω της αποστολής για τη στρατιωτική συνδρομή της ΕΕ με σκοπό τη στήριξη της Ουκρανίας (EUMAM Ukraine).

Αμυντική ετοιμότητα και προετοιμασία

Το Συμβούλιο συζήτησε σχετικά με την αμυντική ετοιμότητα και προετοιμασία έχοντας κατά νου την έκθεση «Ενίσχυση της πολιτικής και στρατιωτικής ετοιμότητας και προετοιμασίας της Ευρώπης» που υπέβαλε στις 30 Οκτωβρίου ο κ. Sauli Niinistö, πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας της Φινλανδίας και ειδικός σύμβουλος της Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ο οποίος παρευρέθηκε στη σύνοδο του Συμβουλίου για να ανταλλάξει απόψεις με τους υπουργούς Άμυνας της ΕΕ.

Ο Ύπατος Εκπρόσωπος τόνισε ότι η ΕΕ πρέπει να δαπανήσει πιο πολλά, πιο καλά και «πιο ευρωπαϊκά». Τόνισε επίσης ότι η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων μπορεί να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στη στήριξη αμυντικών πρωτοβουλιών, και ότι είναι επιτακτική ανάγκη η ΕΕ να εφαρμόσει χωρίς καθυστέρηση τη στρατηγική για την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία και να υιοθετήσει το πρόγραμμα για την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία έως τα μέσα του 2025.

Στη συζήτηση που ακολούθησε οι υπουργοί Άμυνας της ΕΕ επανεξέτασαν τις προσπάθειές τους να ενισχύσουν την αμυντική ετοιμότητα της ΕΕ και τη συνολική της προετοιμασία απέναντι σε κρίσεις.

Η συζήτηση των υπουργών θα τροφοδοτήσει την προετοιμασία της επικείμενης Λευκής Βίβλου για το μέλλον της ευρωπαϊκής άμυνας.

Συμπεράσματα του Συμβουλίου

Το Συμβούλιο ενέκρινε συμπεράσματα σχετικά με τη στρατηγική επανεξέταση της μόνιμης διαρθρωμένης συνεργασίας (PESCO).

• Ενωσιακή αμυντική συνεργασία: Έγκριση συμπερασμάτων του Συμβουλίου σχετικά με τη στρατηγική επανεξέταση της PESCO (δελτίο Τύπου, 19 Νοεμβρίου 2024)

Διοικητικό συμβούλιο του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Άμυνας

Οι υπουργοί Άμυνας της ΕΕ συνήλθαν στο πλαίσιο του διοικητικού συμβουλίου του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Άμυνας (ΕΟΑ) του οποίου προήδρευσε ο Ύπατος Εκπρόσωπος κ. Borrell υπό την ιδιότητα του επικεφαλής του Οργανισμού.

Εκτός από τον γενικό προϋπολογισμό του ΕΟΑ για το 2025, τον πίνακα προσωπικού και το τριετές πλαίσιο προγραμματισμού, οι υπουργοί ενέκριναν την έκθεση του 2024 για τη συντονισμένη ετήσια επανεξέταση στον τομέα της άμυνας (CARD), στην οποία παρουσιάζονται τα βασικά πορίσματα και συστάσεις που βασίζονται στην ανάλυση των αμυντικών δαπανών και των αμυντικών σχεδίων των κρατών μελών, συμπεριλαμβανομένης της ευθυγράμμισής τους με τις προτεραιότητες ανάπτυξης δυνατοτήτων της ΕΕ για το 2023.

• Η επανεξέταση στον τομέα της άμυνας του 2024 ανοίγει τον δρόμο για κοινά στρατιωτικά έργα, δελτίο Τύπου στον ιστότοπο του ΕΟΑ