Πολιτική της ΕΕ για τη μετανάστευση και το άσυλο
Η πολιτική της ΕΕ για τη μετανάστευση και το άσυλο αποσκοπεί στην αποτελεσματική διαχείριση της μετανάστευσης, στη διασφάλιση δίκαιου επιμερισμού των ευθυνών μεταξύ των κρατών μελών και στην προστασία των δικαιωμάτων των ατόμων που ζητούν διεθνή προστασία.
Πώς διαχειρίζεται η ΕΕ τη μετανάστευση και το άσυλο
Η ΕΕ έχει αναπτύξει μια κοινή προσέγγιση για τη μετανάστευση και το άσυλο μέσω του συμφώνου για τη μετανάστευση και το άσυλο, το οποίο θεσπίζει κοινούς κανόνες που καλύπτουν το άσυλο, τη διαχείριση της μετανάστευσης, τις διαδικασίες στα σύνορα και την αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών μελών. Το σύμφωνο αποσκοπεί στη διασφάλιση πιο αποτελεσματικών και ομοιόμορφων διαδικασιών, εξισορροπώντας την ευθύνη με την αλληλεγγύη στο εσωτερικό της ΕΕ.
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καθορίζει τις στρατηγικές προτεραιότητες της ΕΕ για τη μετανάστευση, ενώ το Συμβούλιο της ΕΕ θεσπίζει τη νομοθεσία της ΕΕ και παρέχει εντολές για διαπραγματεύσεις με τρίτες χώρες. Το Συμβούλιο της ΕΕ συνεργάζεται επίσης με τα κράτη μέλη για την εφαρμογή του συμφώνου και για άλλες πτυχές της μεταναστευτικής πολιτικής, συμπεριλαμβανομένης της νόμιμης μετανάστευσης, των επιστροφών και της συνεργασίας με χώρες εκτός της ΕΕ.
Νόμιμες οδοί προς την ΕΕ
Οι άνθρωποι έρχονται στην ΕΕ μέσω μιας σειράς νόμιμων οδών, μεταξύ άλλων για εργασία, σπουδές και οικογενειακή επανένωση. Το 2025 οι χώρες της ΕΕ εξέδωσαν περίπου 3,9 εκατομμύρια πρώτες άδειες διαμονής σε πολίτες τρίτων χωρών. Η ΕΕ στηρίζει επίσης την επανεγκατάσταση και άλλες ασφαλείς και νόμιμες οδούς για τα άτομα που χρήζουν διεθνούς προστασίας.
Στην ΕΕ ισχύουν κοινοί κανόνες για ορισμένους τομείς της νόμιμης μετανάστευσης, συμπεριλαμβανομένης της μετανάστευσης εργατικού δυναμικού. Για παράδειγμα, η ενιαία άδεια επιτρέπει στους εργαζομένους από τρίτες χώρες να αποκτήσουν το δικαίωμα να εργάζονται και να διαμένουν σε κράτος μέλος της ΕΕ μέσω ενιαίας αίτησης.
Αριθμός αντικανονικών αφίξεων στην ΕΕ
Στοιχεία έως τον Σεπτέμβριο του 2026, τα οποία καλύπτουν τις αφίξεις μέσω των διαδρομών που παρουσιάζονται κατωτέρω.
Ραβδόγραμμα που απεικονίζει τις ετήσιες παράτυπες διελεύσεις των συνόρων που εντοπίστηκαν κατά μήκος των διαδρομών της Κεντρικής Μεσογείου, της Ανατολικής Μεσογείου, της Δυτικής Μεσογείου, της Δυτικής Αφρικής, των Δυτικών Βαλκανίων, των ανατολικών συνόρων, καθώς και άλλων διαδρομών, από το 2015 έως τον Σεπτέμβριο του 2026. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Frontex, τα κρούσματα μειώθηκαν από 1.822.102 το 2015 σε 179.855 το 2025. Ο αριθμός για το 2026 καλύπτει μόνο την περίοδο Ιανουαρίου-Σεπτεμβρίου.
Υπόμνημα: Το γράφημα απεικονίζει τον συνολικό αριθμό παράτυπων διελεύσεων των συνόρων. Τα αριθμητικά στοιχεία για τη δυτική οδό δεν περιλαμβάνουν τις αφίξεις στη Θέουτα στις 17 και 18 Μαΐου 2021 και από 30 έως 31 Ιουλίου 2026, λόγω του έκτακτου χαρακτήρα τους.
Μεταναστευτικές οδοί: Από πού έρχονται οι πρόσφυγες και οι μετανάστες;
Τα άτομα που φθάνουν αντικανονικά στην ΕΕ μπορεί να ταξιδεύουν μέσω διαφορετικών οδών, ανάλογα με τη χώρα καταγωγής τους, το σημείο αφετηρίας τους και άλλες περιστάσεις.
Υπάρχουν τρεις κύριες μεταναστευτικές οδοί: η οδός της Ανατολικής Μεσογείου, η οδός της Κεντρικής Μεσογείου και οι δυτικές οδοί.
Η έναρξη της στρατιωτικής επίθεσης της Ρωσίας, τον Φεβρουάριο του 2022, είχε ως αποτέλεσμα μια πρόσθετη προσωρινή οδό από την Ουκρανία.
Επιστροφές ατόμων που δεν έχουν δικαίωμα παραμονής στην ΕΕ
Η ΕΕ ενισχύει την κοινή της προσέγγιση όσον αφορά τις επιστροφές. Οι κανόνες της ΕΕ θεσπίζουν κοινές διαδικασίες για την επιστροφή των ατόμων που δεν έχουν δικαίωμα παραμονής στην ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων των υποχρεώσεων συνεργασίας με τις εθνικές αρχές.
Θεσπίζουν επίσης ευρωπαϊκή εντολή επιστροφής και παρέχουν στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να δημιουργήσουν κέντρα επιστροφής σε τρίτες χώρες, με την επιφύλαξη διασφαλίσεων και του σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων. Οι κανόνες αυτοί συμπληρώνουν το σύμφωνο της ΕΕ για τη μετανάστευση και το άσυλο και θα συμβάλουν στην αποτελεσματική εφαρμογή του.
Τελευταία ενημέρωση: 13 Οκτωβρίου 2026