Migratie- en asielbeleid van de EU
Het migratie- en asielbeleid van de EU heeft tot doel migratie doeltreffend te beheren, de verantwoordelijkheden eerlijk te verdelen tussen de lidstaten, en de rechten te beschermen van mensen die om internationale bescherming verzoeken.
Hoe de EU migratie en asiel beheert
De EU heeft in haar migratie- en asielpact gemeenschappelijke regels vastgelegd voor asiel, migratiebeheer, grensprocedures en solidariteit tussen de lidstaten. Het pact moet zorgen voor doeltreffendere en uniformere procedures en tegelijkertijd voor evenwichtig verdeelde verantwoordelijkheden en solidariteit binnen de EU.
De Europese Raad bepaalt de strategische prioriteiten van de EU op het gebied van migratie, terwijl de Raad van de EU EU-wetgeving aanneemt en mandaten verleent voor onderhandelingen met niet-EU-landen. De Raad van de EU werkt ook samen met de lidstaten aan de uitvoering van het pact en aan andere aspecten van het migratiebeleid, waaronder legale migratie, terugkeer en samenwerking met landen buiten de EU.
Legale manieren om naar de EU te komen
Mensen komen naar de EU via diverse legale trajecten, onder meer voor werk, studie en gezinshereniging. In 2025 gaven de EU-landen ongeveer 3,9 miljoen eerste verblijfsvergunningen af aan niet-EU-burgers. De EU ondersteunt ook hervestiging en andere veilige, legale trajecten voor mensen die internationale bescherming nodig hebben.
Voor sommige gebieden van legale migratie, waaronder arbeidsmigratie, hanteert de EU gemeenschappelijke regels. Zo kunnen werknemers van buiten de EU dankzij de gecombineerde vergunning via één enkele aanvraag het recht krijgen om in een EU-lidstaat te werken en te verblijven.
Aantal irreguliere binnenkomsten in de EU
Gegevens tot en met september 2026. Het betreft binnenkomsten via de onderstaande routes.
Staafdiagram met het aantal irreguliere grensoverschrijdingen langs de routes door het centrale, het oostelijke en het westelijke Middellandse Zeegebied, de West-Afrikaanse route, de route door de Westelijke Balkan, de route via de oostgrens en overige routes, van 2015 tot en met september 2026. Volgens de cijfers van Frontex is het aantal opgespoorde gevallen gedaald van 1 822 102 in 2015 tot 179 855 in 2025. Het cijfer voor 2026 heeft alleen betrekking op de maanden januari tot en met september.
Opmerking: de grafiek geeft het totale aantal irreguliere grensoverschrijdingen weer.
De binnenkomsten in Ceuta op 17 en 18 mei 2021 en op 30 en 31 juli 2026 waren uitzonderlijke voorvallen en zijn daarom niet meegerekend in de cijfers voor de westelijke route.
Migratieroutes: waar komen migranten en vluchtelingen vandaan?
Mensen die irregulier in de EU aankomen, reizen via verschillende routes, afhankelijk van hun land van herkomst, hun vertrekpunt en andere omstandigheden.
De 3 voornaamste migratieroutes zijn: de oostelijke Middellandse Zeeroute, de centrale Middellandse Zeeroute en de westelijke route.
Sinds het begin van de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne in februari 2022, is er een extra tijdelijke route vanuit Oekraïne ontstaan.
Terugkeer van mensen zonder recht van verblijf in de EU
De EU versterkt haar gemeenschappelijke aanpak inzake terugkeer. De EU-regels bevatten gemeenschappelijke procedures voor de terugkeer van mensen die geen recht hebben om in de EU te blijven, met daarbij verplichtingen om samen te werken met de nationale autoriteiten.
Ze voorzien ook in een Europees terugkeerbevel en bieden de lidstaten de mogelijkheid om terugkeerhubs op te zetten in niet-EU-landen, waarbij een aantal waarborgen en de grondrechten in acht moeten worden genomen. De regels vormen een aanvulling op het migratie- en asielpact van de EU en zullen bijdragen tot de doeltreffende uitvoering daarvan.
Laatst bijgewerkt: 13 oktober 2026