"Χρησιμοποιούμε cookies για να εξασφαλίσουμε τη βελτίωση της εμπειρίας περιήγησής σας. Χρειαζόμαστε τα απαραίτητα cookies για την υποστήριξη των βασικών λειτουργιών του ιστοτόπου του Συμβουλίου. Τα προαιρετικά cookies μας βοηθούν στην εκπόνηση ανώνυμων και συγκεντρωτικών στατιστικών, με σκοπό την καλύτερη εξυπηρέτηση των αναγκών σας.
Κανονισμός Aarhus - Καθορισμός της θέσης του Συμβουλίου σε πρώτη ανάγνωση
Το Συμβούλιο καθόρισε σήμερα τη θέση του σε πρώτη ανάγνωση σχετικά με τροποποίηση του κανονισμού Aarhus για την πρόσβαση σε πληροφορίες, τη συμμετοχή του κοινού στη λήψη αποφάσεων και την πρόσβαση στη δικαιοσύνη για περιβαλλοντικά θέματα. Ο κανονισμός καθορίζει τον τρόπο με τον οποίο η ΕΕ και τα κράτη μέλη της εφαρμόζουν τη διεθνή σύμβαση του Aarhus. Ο καθορισμός της θέσης του Συμβουλίου αποτελεί τη συνέχεια προσωρινής συμφωνίας που επιτεύχθηκε με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τον Ιούλιο του 2021 και το τελικό βήμα της διαδικασίας έγκρισης.
Το Συμβούλιο έδωσε σήμερα το τελικό πράσινο φως για την έγκριση τροποποίησης του κανονισμού Aarhus. Πρόκειται για θετικό βήμα που ενισχύει τη δέσμευση της ΕΕ να συμμορφωθεί πλήρως με τη σύμβαση του Aarhus. Η τροποποίηση θα ενισχύσει το δικαίωμα των μελών του κοινού να ζητούν την επανεξέταση διοικητικών πράξεων και, ως εκ τούτου, θα βελτιώσει την πρόσβασή τους σε πληροφορίες και στη δικαιοσύνη και τη συμμετοχή τους στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων.
Andrej Vizjak, υπουργός Περιβάλλοντος και Χωροταξίας της Σλοβενίας
Στόχος της τροποποίησης είναι να διασφαλιστεί η πλήρης συμμόρφωση της ΕΕ με τη σύμβαση του Aarhus σχετικά με το δικαίωμα των μελών του κοινού να ζητούν την επανεξέταση μη νομοθετικών διοικητικών πράξεων τις οποίες θεσπίζει θεσμικό όργανο ή οργανισμός της ΕΕ, εάν οι πράξεις αυτές παράγουν νομικά και εξωτερικά αποτελέσματα και περιέχουν διατάξεις που ενδέχεται να αντιβαίνουν στο περιβαλλοντικό δίκαιο.
Το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο συμφώνησαν:
να επεκταθεί η ενεργητική νομιμοποίηση πέραν των ΜΚΟ, επιτρέποντας κατ’ αυτόν τον τρόπο και σε άλλα μέλη του κοινού να ζητούν εσωτερική επανεξέταση διοικητικών πράξεων υπό ορισμένες προϋποθέσεις. Τα μέλη του κοινού είτε καταδεικνύουν ότι τα δικαιώματά τους προσβάλλονται λόγω εικαζόμενης παραβίασης της περιβαλλοντικής νομοθεσίας και ότι θίγονται άμεσα από την εν λόγω προσβολή σε σύγκριση με το ευρύ κοινό· είτε καταδεικνύουν επαρκές δημόσιο συμφέρον και ότι το αίτημα υποστηρίζεται από τουλάχιστον 4000 μέλη του κοινού που διαμένουν ή είναι εγκατεστημένα σε τουλάχιστον 5 κράτη μέλη, με τουλάχιστον 250 μέλη του κοινού να διαμένουν ή να είναι εγκατεστημένα σε καθένα από τα εν λόγω κράτη μέλη. Σε αμφότερες τις περιπτώσεις, τα μέλη του κοινού εκπροσωπούνται από ΜΚΟ ή από δικηγόρο·
να περιλαμβάνονται στο πεδίο των διοικητικών πράξεων διατάξεις διοικητικών πράξεων που απαιτούν εκτελεστικά μέτρα σε εθνικό ή σε ενωσιακό επίπεδο·
να μην διαγραφεί από τον κανονισμό η εξαίρεση διοικητικών πράξεων που αφορούν κρατικές ενισχύσεις (ζήτημα συμμόρφωσης που καλύπτεται από πιο πρόσφατη υπόθεση της επιτροπής συμμόρφωσης της σύμβασης του Aarhus)·
να καταστεί υποχρεωτική για τα θεσμικά όργανα και τους οργανισμούς της ΕΕ η δημοσίευση των αιτήσεων επανεξέτασης και των σχετικών αποφάσεων.
Ιστορικό
Η ΕΕ εφαρμόζει τη σύμβαση του Aarhus με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1367/2006. Ο κανονισμός αυτός επιτρέπει σε ιδιώτες και σε μη κυβερνητικές οργανώσεις (ΜΚΟ) να κινούν διαδικασίες ενώπιον των ευρωπαϊκών δικαστηρίων κατά των αποφάσεων των θεσμικών οργάνων και οργανισμών της ΕΕ.
Κατόπιν καταγγελίας που υπέβαλε ΜΚΟ το 2008 με τον ισχυρισμό ότι η ΕΕ δεν τηρούσε τη σύμβαση του Aarhus όσον αφορά την πρόσβαση σε πληροφορίες, τη συμμετοχή του κοινού στη λήψη αποφάσεων και την πρόσβαση στη δικαιοσύνη για περιβαλλοντικά θέματα, η επιτροπή συμμόρφωσης της σύμβασης του Aarhus απεφάνθη, στην υπόθεση C-32 του 2017, ότι η ΕΕ δεν τηρούσε το άρθρο 9 παράγραφοι 3 και 4 της Σύμβασης σχετικά με την πρόσβαση των μελών του κοινού στη δικαιοσύνη.
Ακολούθως, το Συμβούλιο εξέδωσε το 2018 απόφαση με την οποία ζητούσε από την Επιτροπή να υποβάλει μελέτη σχετικά με τις επιλογές της Ένωσης για την αντιμετώπιση των πορισμάτων της επιτροπής συμμόρφωσης και, εφόσον κρινόταν σκόπιμο με βάση τα αποτελέσματα της μελέτης, να παρουσιάσει πρόταση για την τροποποίηση του κανονισμού Aarhus.
Στις 14 Οκτωβρίου 2020 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέβαλε νομοθετική πρόταση για την τροποποίηση του κανονισμού αριθ. 1367/2006 (Aarhus) με σκοπό τον καλύτερο δημόσιο έλεγχο των πράξεων της ΕΕ που επηρεάζουν το περιβάλλον. Στόχος των προτεινόμενων τροποποιήσεων είναι να μπορεί πιο εύκολα να ζητείται από τα θεσμικά όργανα της ΕΕ η επανεξέταση τέτοιων πράξεων για τη διασφάλιση καλύτερης προστασίας του περιβάλλοντος.
Το Συμβούλιο κατέληξε σε γενική προσέγγιση επί της πρότασης στις 17 Δεκεμβρίου 2020, επιτρέποντας στην προεδρία του Συμβουλίου να αρχίσει διαπραγματεύσεις τριμερούς διαλόγου με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Στις 12 Ιουλίου 2021 το Συμβούλιο κατέληξε σε προσωρινή συμφωνία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με την πρόταση. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καθόρισε τη θέση του σε πρώτη ανάγνωση στις 5 Οκτωβρίου.
Επόμενα βήματα
Το κείμενο θα δημοσιευθεί στη συνέχεια στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και θα αρχίσει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή του.
Το Συμβούλιο έδωσε σήμερα το τελικό πράσινο φως για την έγκριση τροποποίησης του κανονισμού Aarhus. Πρόκειται για θετικό βήμα που ενισχύει τη δέσμευση της ΕΕ να συμμορφωθεί πλήρως με τη σύμβαση του Aarhus. Η τροποποίηση θα ενισχύσει το δικαίωμα των μελών του κοινού να ζητούν την επανεξέταση διοικητικών πράξεων και, ως εκ τούτου, θα βελτιώσει την πρόσβασή τους σε πληροφορίες και στη δικαιοσύνη και τη συμμετοχή τους στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων.