Tijdlijn ‑ Sancties tegen mensenrechten­schendingen

De Raad besluit sancties op te leggen aan 7 personen en 3 entiteiten die verantwoordelijk zijn voor ernstige mensen­rechten­schendingen, waaronder mensenhandel, foltering en andere wrede, onmenselijke en onterende behandelingen, in verband met de exploitatie van oplichtingscentra in Zuidoost-Azië.

De entiteiten die op de sanctielijst komen zijn de Prince Holding Group, de Jin Bei Group (beide gevestigd in Cambodja) en het Democratic Karen Benevolent Army, een Myanmarese gewapende groepering die controle uitoefent over grondgebied in de staat Karen in Myanmar.

• Oplichtingscentra in Zuidoost-Azië: EU plaatst 7 personen en 3 entiteiten op sanctielijst (persmededeling, 30 juli 2026)

De Raad legt 15 personen en 1 entiteit sancties op omdat ze verantwoordelijk zijn voor ernstige schendingen van de mensen­rechten van Oekraïense krijgs- en burger­gevangenen.

De gesanctioneerden zijn verantwoordelijk voor foltering en andere vormen van wrede, onmenselijke en onterende behandeling van Oekraïense krijgs­gevangen en burger­gevangenen in de bezette Oekraïense gebieden en in Rusland, zoals in strafkolonie nr. 10 (Oedarny) en nr. 7 (Pakino).

• Schending mensenrechten Oekraïense krijgsgevangenen: Raad plaatst 15 personen en 1 entiteit op sanctielijst (pers­mededeling, 13 juli 2026)

De Raad neemt aanvullende sancties aan tegen 3 extremistische Israëlische kolonisten en 4 organisaties die hen steunen.

Zij zijn verantwoordelijk voor ernstige en systematische schendingen van de mensenrechten van Palestijnen op de Westelijke Jordaanoever, waaronder schendingen van het recht op het hoogst haalbare niveau van lichamelijke en geestelijke integriteit, het recht op eigendom, het recht op eerbiediging van het privéleven en het familie- en gezinsleven, het recht op vrijheid van godsdienst en levensovertuiging en het recht op onderwijs.

• Extremistische Israëlische kolonisten: EU plaatst 4 entiteiten en 3 personen op sanctielijst (persmededeling, 28 mei 2026)

De Raad besluit de lijst van personen, entiteiten en lichamen die onderworpen zijn aan beperkende maatregelen wegens ernstige schendingen van de mensenrechten, tot en met 8 december 2026 te verlengen. De lijst wordt ook geactualiseerd.

• Wereldwijde EU-sanctieregeling voor de mensenrechten: lijst met een jaar verlengd (pers­mededeling, 4 december 2025)

De EU legt sancties op aan Vadim Bulgakov en Aleksej Pikin, die verantwoordelijk zijn voor foltering of voor wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing in detentiecentra op de Krim. De sancties worden opgelegd in het kader van de wereldwijde sanctieregeling voor de mensenrechten.

• Wereldwijde EU-sanctieregeling voor de mensenrechten: Raad legt sancties op aan 2 personen wegens misbruik in detentiecentra op de Krim (persmededeling, 5 september 2025)

De Raad legt 8 personen en 1 entiteit sancties op in het kader van de wereldwijde EU-sanctieregeling voor de mensenrechten.

Deze nieuwe sancties laten zien dat de EU zich zorgen maakt over de transnationale repressie door Iraanse overheidsinstanties. Daarbij worden proxyactoren, met name criminelen en georganiseerde criminele netwerken ingezet tegen dissidenten en mensenrechtenverdedigers overal ter wereld, ook op EU-grondgebied.

• Iran: Raad legt 8 personen en 1 entiteit sancties op wegens ernstige mensenrechtenschendingen en transnationale repressie (persmededeling, 15 juli 2025)

De Raad legt 5 personen sancties op vanwege ernstige mensenrechtenschendingen en misbruik in Syrië in verband met chemische wapens onder het Assad-regime en hun betrokkenheid bij het recente geweld in kustgebieden.

• Wereldwijde EU-sanctieregeling voor de mensenrechten: beperkende maatregelen tegen 5 Syriërs met banden met voormalig Assad-regime (persmededeling, 23 juni 2025)

Als reactie op het geweld in de Syrische kustregio in maart 2025 legde de EU nieuwe sancties op aan 2 personen en 3 entiteiten in het kader van de wereldwijde EU-sanctieregeling voor de mensenrechten.

• Syrië: EU heft economische sancties op (persmededeling, 28 mei 2025)

De Raad benoemt Kajsa Ollongren tot speciale vertegenwoordiger van de EU voor de mensenrechten.

De nieuwe speciale vertegenwoordiger zal het werk van haar voorgangers voortzetten. Ze richt zich op de uitvoering van het mensenrechten­beleid van de EU, het bevorderen van de naleving van het internationaal humanitair recht en de ondersteuning van het internationaal strafrecht.

• Mensenrechten: EU benoemt voormalig Nederlands minister tot nieuwe speciale vertegenwoordiger (persmededeling, 23 juni 2025)

De Raad besluit de lijst van personen, entiteiten en lichamen die onderworpen zijn aan beperkende maatregelen tegen ernstige schendingen van de mensenrechten, tot en met 8 december 2025 te verlengen. De lijst wordt ook geactualiseerd.

• Wereldwijde EU-sanctieregeling voor de mensenrechten: lijst met nog een jaar verlengd (pers­mededeling, 2 december 2024)

De EU neemt aanvullende sancties aan tegen personen en entiteiten die zich schuldig hebben gemaakt aan onder andere foltering en systematisch en wijdverbreid seksueel en gendergerelateerd geweld. Het besluit wordt genomen in het kader van de wereldwijde EU-sanctieregeling voor de mensenrechten.

De personen die op de lijst worden gezet:

• Abdel Karim Mohammad Ibrahim, stafchef van het Syrische leger, en Ali Mahmoud Abbas, voormalig minister van Defensie van Syrië en plaatsvervangend opperbevelhebber van het Syrische leger
• Ri Chang Dae, minister van Staatsveiligheid van Noord-Korea
• Yevgeny Sobolev, hoofd van de penitentiaire dienst die door Moskou is opgezet in de tijdelijk bezette oblast Cherson in Oekraïne

• Raad legt sancties op aan 4 personen en 2 entiteiten wegens seksueel en gendergerelateerd geweld (persmededeling, 22 juli 2024)

De EU neemt sancties aan tegen personen en entiteiten die verantwoordelijk zijn voor ernstige en systematische schendingen van de mensenrechten van Palestijnen op de Westelijke Jordaanoever, waaronder schendingen van het recht op het hoogst haalbare niveau van lichamelijke en geestelijke integriteit, op eigendom, op eerbiediging van het privéleven en het familie- en gezinsleven, op vrijheid van godsdienst of overtuiging en op onderwijs.

De sancties zijn ook gericht tegen een Israëlische groep van gewelddadige activisten die vrachtwagens met humanitaire hulp voor Gaza, waaronder voedsel, water en brandstof, tegenhouden.

• Sancties voor extremistische Israëlische kolonisten op Westelijke Jordaanoever en in Oost-Jeruzalem en voor gewelddadige activisten die hulp aan Gaza blokkeren (persmededeling, 15 juli 2024)

De Raad legt sancties op aan 4 personen en 2 entiteiten wegens ernstige schendingen van de mensenrechten van Palestijnen, waaronder marteling en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing. Er is ook sprake van schending van het recht op eigendom en het privé- en gezinsleven van Palestijnen op de Westelijke Jordaanoever.

De op de sanctielijst geplaatste entiteiten zijn:

• Lehava, een radicaal-rechtse Joodse suprematiegroep
• Hilltop Youth, een radicale jongerenorganisatie die gewelddaden pleegt tegen Palestijnen en Palestijnse dorpen op de Westelijke Jordaanoever

Het sanctiebesluit past in de wereldwijde EU-sanctieregeling voor de mensenrechten.

• Extremistische kolonisten op bezette Westelijke Jordaanoever en in Oost-Jeruzalem: Raad legt sancties op aan 4 personen en 2 entiteiten (persmededeling, 19 april 2024)

De Raad plaatst 3 entiteiten op de sanctielijst wegens het wijdverbreide seksueel en gendergerelateerd geweld dat is gepleegd tijdens de meedogenloze en willekeurige terroristische aanslagen die op 7 oktober 2023 in heel Israël plaatsvonden:

• de Al-Quds-brigades, de gewapende vleugel van de door de EU op de lijst geplaatste terroristische organisatie Palestijnse Islamitische Jihad
• de Nukhba Force, een speciale eenheid van de door de EU op de lijst geplaatste terroristische organisatie Hamas
• de Qassam-brigades, de militaire vleugel van Hamas

Dat besluit past in de wereldwijde EU-sanctieregeling voor de mensenrechten.

• Terroristische aanslagen van 7 oktober 2023 in Israël: Raad legt aan 3 entiteiten sancties op vanwege seksueel en gendergeweld (persmededeling, 12 april 2024)

De Raad legt beperkende maatregelen op aan 33 personen en 2 entiteiten die in verband zijn gebracht met de plotse dood van de Russische opposant Aleksej Navalny in een strenge strafkolonie. Dat besluit past in de wereldwijde EU-sanctieregeling voor de mensenrechten.

De op de lijst geplaatste entiteiten zijn de strafkolonies waar Navalny van juni 2022 tot aan zijn dood werd vastgehouden:

• strafkolonie IK-6
• de streng beveiligde strafkolonie IK-3

Beide kolonies staan erom bekend fysieke en psychologische druk uit te oefenen op gevangenen, hen volledig te isoleren en hen te folteren. Vadim Kalinin, het hoofd van de IK-3, en verschillende plaatsvervangende hoofden van de kolonie komen ook op de sanctielijst.

Ook leden van de rechterlijke macht en hoge ambtenaren van het gevangeniswezen en het ministerie van Justitie zijn toegevoegd aan de lijst.

• De dood van Aleksej Navalny: EU-sancties tegen 33 personen en 2 entiteiten wegens mensenrechten­schendingen (persmededeling, 22 maart 2024)

Vanwege de aanhoudende verslechtering van de mensenrechten­situatie in Rusland keurt de Raad aanvullende beperkende maatregelen goed tegen 4 personen en 1 entiteit.

Bij de toegevoegde namen zitten 3 personen die een positie bekleden in het Russische rechtsstelsel en verantwoordelijk zijn voor ernstige schendingen van de mensenrechten, waaronder willekeurige arrestaties en opsluitingen, met name in verband met de zaak van Vladimir Kara-Moerza, een oppositiepoliticus, democratisch activist en uitgesproken Kremlin-criticus.

Voorts is de Russische para-gouvernementele Safe Internet League opgenomen, een entiteit die de Russische regering helpt censuur toe te passen. Ook de voorzitter van de organisatie, Jekaterina Mizoelina staat nu op de lijst vanwege ernstige en systematische schendingen van de vrijheid van mening en meningsuiting.

• Wereldwijde sanctieregeling voor de mensenrechten: Raad voegt 4 personen en 1 entiteit toe aan EU-sanctielijst (pers­mededeling, 29 januari 2024)

De Raad legt sancties op aan 9 personen en 3 entiteiten voor hun rol in mensenrechten­schendingen, met name seksueel en gender­gerelateerd geweld.

Daarmee toont de EU dat ze vastbesloten is de mensenrechten wereldwijd te bevorderen en te beschermen. De volgende personen en entiteiten worden aan de lijst toegevoegd:

• 2 waarnemend ministers van de Taliban - één voor Hoger Onderwijs en één voor de Bevordering van Deugd en de Preventie van Zedeloosheid – die verantwoordelijk zijn voor de decreten waarbij vrouwen verboden wordt hoger onderwijs te volgen en waarbij vormen van gender-segregatie worden opgelegd in openbare ruimten
• agenten van het politiebureau van Moskou die verantwoordelijk zijn voor willekeurige arrestaties en opsluitingen, foltering en andere wrede, onmenselijke en onterende behandeling in het kader van de censuur en onderdrukking door de Russische autoriteiten. De sancties zijn ook gericht tegen hooggeplaatste leden van de Russische strijdkrachten, waarvan de eenheden in maart/april 2022 in Oekraïne systematisch hebben deelgenomen aan seksueel en gender­gerelateerd geweld, in de context van de niet-uitgelokte en ongerechtvaardigde militaire agressie van Rusland tegen Oekraïne
• bevelhebbers van de Zuid-Sudanese milities die verantwoordelijk zijn voor het wijdverbreide en systematische gebruik van seksueel en gender­gerelateerd geweld als oorlogstactiek in het land
• de viceminister van Binnenlandse Zaken in Myanmar/Birma
• de gevangenis van Qarchak in Iran, de Syrische Republikeinse Garde en het Bureau van het hoofd van de militaire veiligheid in Myanmar/Birma krijgen sancties opgelegd voor hun rol in seksueel en gender­gerelateerd geweld

De tegoeden van de betrokken personen en entiteiten in de EU worden bevroren. Daarnaast wordt de betrokken personen een reisverbod naar de EU opgelegd. Ook is het voor personen en entiteiten in de EU verboden om direct of indirect middelen ter beschikking te stellen aan wie op de lijst staat.

• Geweld tegen vrouwen en meisjes: EU legt sancties voor mensenrechten­schendingen op aan 9 personen en 3 entiteiten (persmededeling, 7 maart 2023)

De Raad besluit aanvullende beperkende maatregelen op te leggen aan personen en entiteiten die banden hebben met de Wagnergroep, een organisatie die zeer ernstige misdrijven pleegt met ook destabiliserende gevolgen in internationaal opzicht.

De Wagnergroep is een in Rusland gevestigde particuliere militaire entiteit zonder rechtspersoonlijkheid die in verschillende landen aanwezig is, waaronder:

• Oekraïne
• Libië
• de Centraal-Afrikaanse Republiek
• Mali
• Sudan

8 personen en 7 entiteiten komen onder de wereldwijde EU-sanctieregeling voor de mensenrechten te vallen. Zij zijn verantwoordelijk voor of betrokken bij ernstige schendingen van de mensenrechten in de Centraal-Afrikaanse Republiek en Sudan. 1 persoon wordt toegevoegd aan de sanctieregeling voor Mali vanwege acties die de vrede, de veiligheid of de stabiliteit van Mali bedreigen.

2 personen komen op de sanctielijst in verband met acties die de territoriale integriteit, soevereiniteit en onafhankelijkheid van Oekraïne ondermijnen of bedreigen.

• Wagnergroep: Raad voegt 11 personen en 7 entiteiten toe aan EU-sanctielijsten (persmededeling, 25 februari 2023)

De Raad voegt 32 personen en 2 entiteiten toe aan de lijst van personen en entiteiten die onderworpen zijn aan beperkende maatregelen in het kader van de bestaande sanctie­regeling vanwege de mensenrechten­situatie in Iran.

Bij de personen gaat het onder meer om:

• de Iraanse minister van Cultuur en Islamitische Oriëntatie en de Iraanse minister van Onderwijs
• de plaatsvervangend bevelhebber en woordvoerder van de Islamitische Revolutionaire Garde (IRGC)
• de medeoprichters van de Ravin Academy
• leden van het Iraanse parlement die het gewelddadige optreden steunen
• leden van de politie, de rechterlijke macht in verschillende delen van het land, en gevangenisbewakers en -directeurs

Bij de entiteiten gaat het om de Law Enforcement Forces (LEF) Cooperation Foundation en het Police Science and Social Studies Institute.

• Mensenrechtenschendingen in Iran: EU legt verdere sancties op tegen 32 personen en 2 entiteiten (pers­mededeling, 20 februari 2023)

Twee jaar na de militaire staatsgreep in Myanmar op 1 februari 2021 legt de Raad sancties op tegen 9 personen en 7 entiteiten wegens:

• de aanhoudende escalatie van geweld
• ernstige schendingen van de mensenrechten
• bedreigingen voor de vrede, veiligheid en stabiliteit in Myanmar

• Myanmar/Birma: EU legt zesde reeks sancties op (persmededeling, 20 februari 2023)

De Raad voegt 18 personen en 19 entiteiten toe aan de lijst van personen en entiteiten die onderworpen zijn aan sancties vanwege de mensenrechten­situatie in Iran.

Dit wegens hun rol in het wijdverspreide en onevenredige gebruik van geweld tegen niet-gewelddadige demonstranten na de dood van Mahsa Amini.

De personen op de lijst zijn onder andere:

• vertegenwoordigers van de regering en het Iraanse parlement (Majles)
• belangrijke politieke en media­figuren
• hooggeplaatste leden van de Iraanse veiligheids­diensten, zoals de Iraanse Islamitische Revolutionaire Garde

• Iran: EU legt verdere sancties op wegens mensen­rechten­schendingen (pers­mededeling , 23 januari 2023)

The Council added 20 individuals and one entity to the list of those subject to restrictive measures in the context of the existing Iran human rights sanctions regime.

This is in view of the role of these individuals in the death of Mahsa Amini and the violent response to the unacceptable repression of the ongoing protests in Iran.

• Iran: EU adopts Council conclusions and additional restrictive measures for human rights violations (press release, 12 December 2022)
• Iran: EU restrictive measures (background information)

De Raad voegt nog eens 29 personen en 3 entiteiten toe aan de lijst van personen en entiteiten die onderworpen zijn aan beperkende maatregelen in het kader van de bestaande sanctie­regeling vanwege de mensen­rechten­situatie in Iran. Er staan nu in totaal 126 personen en 11 entiteiten op de lijst.

• Iran: verdere EU-sancties voor wie zich schuldig maakt aan ernstige mensen­rechten­schendingen (pers­mededeling, 14 november 2022)
• Iran: EU restrictive measures (background information)

De Raad voegt 11 personen en 4 entiteiten toe aan de lijst van personen en entiteiten die onderworpen zijn aan beperkende maatregelen in het kader van de bestaande sanctie­regeling vanwege de mensenrechten­situatie in Iran. Dit wegens hun rol bij de dood van Mahsa Amini en bij de gewelddadige reactie op de recente demonstraties in Iran.

• Iran: EU-sancties voor wie zich schuldig maakt aan ernstige mensen­rechten­schendingen (pers­mededeling, 17 oktober 2022)
• Iran: EU restrictive measures (background information)

Women and men across Iran have exercised their fundamental right to assemble and protest, following the death of Mahsa Amini. Concern has been raised that the response of the Iranian security and police forces has been disproportionate and resulted in the loss of lives as well as a large number of injuries.

For the European Union and its member states, the widespread and disproportionate use of force against nonviolent protestors is unjustifiable and unacceptable. People in Iran, as anywhere else, have the right to peaceful protest. That right must be ensured in all circumstances.

The decision to severely restrict internet access by the relevant Iranian authorities and to block instant messaging platforms blatantly violates freedom of expression.

• Iran: Declaration by the High Representative on behalf of the EU (press release, 25 September 2022)

De Raad neemt een besluit en een verordening aan waarbij een wereldwijde sanctie­regeling voor de mensen­rechten wordt ingesteld.

De EU werkt aan een kader om gerichte maatregelen te kunnen treffen tegen partijen die verantwoordelijk zijn voor, betrokken zijn bij of gelinkt zijn aan ernstige schendingen van de mensen­rechten waar ook ter wereld, en ongeacht of het gaat om:

• personen
• entiteiten
• organen

Die beperkende maatregelen bestaan uit een reisverbod voor personen en het bevriezen van tegoeden van zowel personen als entiteiten.

Ook is het voor personen en entiteiten in de EU verboden om direct of indirect middelen beschikbaar te stellen aan partijen op de lijst.

• EU neemt wereldwijde sanctie-regeling voor de mensen-rechten aan (persmededeling, 7 december 2020)