Sancties wegens mensenrechtenschendingen

Wereldwijde EU-sanctieregeling voor de mensenrechten

In december 2020 heeft de Raad een kader voor een wereldwijde sanctieregeling aangenomen, wat betekent dat de EU sancties kan opleggen aan personen, entiteiten en lichamen – statelijke én niet-statelijke actoren – die verantwoordelijk zijn voor, betrokken zijn bij of in verband worden gebracht met ernstige mensenrechtenschendingen, ongeacht waar deze zich voordoen.

Het kader is bijvoorbeeld van toepassing op:

genocide
misdaden tegen de menselijkheid
foltering en andere wrede, onmenselijke of vernederende behandelingen of bestraffingen
slavernij
buitengerechtelijke, standrechtelijke en willekeurige executies en moorden
gedwongen verdwijningen en willekeurige arrestaties of opsluitingen

Ook andere mensenrechtenschendingen kunnen onder dit sanctiekader vallen indien zij wijdverbreid of systematisch zijn of anderszins zorgen baren in het licht van de doelstellingen van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid van de EU.

Het kan dan bijvoorbeeld gaan om mensenhandel, migrantensmokkel, seksueel geweld en gendergerelateerd geweld en een schending van de vrijheid van vreedzame vergadering en vereniging, mening en meningsuiting, en godsdienst en levensovertuiging.

De sancties bestaan uit reisverboden voor personen, bevriezingen van tegoeden voor personen en entiteiten, en verboden op het verstrekken van financiering of economische middelen aan personen en entiteiten op de lijst.

Afwijkingen van de sancties zijn mogelijk, onder meer voor de verstrekking van humanitaire hulp.

Momenteel gelden in dit kader sancties voor 151 personen en 45 entiteiten.

De sancties werden laatstelijk verlengd tot en met 8 december 2026.

Sancties binnen dit kader zijn bijvoorbeeld gericht tegen:

personen en entiteiten die verantwoordelijk zijn voor mensenrechtenschendingen in Afghanistan, Haïti, Iran, Myanmar/Birma, Noord-Korea, Rusland en Zuid-Sudan
personen en entiteiten die banden hebben met de Wagnergroep, gezien de internationale dimensie en de ernst van de activiteiten van die groep
Russische personen en entiteiten die in verband worden gebracht met de dood van Aleksej Navalny en met mensenrechtenschendingen in de bezette gebieden van Oekraïne, waaronder foltering en andere wrede, onmenselijke en onterende behandelingen van Oekraïense gevangenen
extremistische Israëlische kolonisten op de bezette Westelijke Jordaanoever en in Oost-Jeruzalem die verantwoordelijk zijn voor ernstige mensenrechtenschendingen tegen Palestijnen
gewelddadige Israëlische activisten die humanitaire hulp aan Gaza blokkeren
Hamas en de Palestijnse Islamitische Jihad, als reactie op het wijdverbreide seksuele en gendergerelateerde geweld tijdens de terroristische aanslagen van oktober 2023
personen en entiteiten die banden hebben met het al-Assad-regime en betrokken zijn bij mensenrechtenschendingen tegen de Syrische bevolking
personen en entiteiten die banden hebben met oplichtingscentra in Zuidoost-Azië