Internationale Dag van de Inheemse Volken in de Wereld, 9 augustus 2022: verklaring van de hoge vertegenwoordiger namens de EU

Op de Internationale Dag van de Inheemse Volken in de Wereld betuigt de EU haar solidariteit met de meer dan 476 miljoen inheemse volken in de wereld, van de San en de Khoikhoi in Zuid-Afrika, de Aymara in het Andesberggebied, de Māori van Nieuw-Zeeland, de Samen van Noord-Europa die in Samenland leven tot de Groenlandse Inuit.

Wij herhalen onze toewijding aan de eerbiediging, bescherming en verwezenlijking van de rechten van inheemse volken, zoals vastgelegd in de VN-Verklaring over de rechten van inheemse volken en in het internationaal recht inzake de mensenrechten. Op bijna een kwart van het landoppervlak van de wereld wonen inheemse volken. Zij zijn cruciale bewaarders en beschermers van meer dan 80% van onze biodiversiteit en zijn uiterst bedreven in duurzaam landbeheer. Tegelijkertijd behoren zij tot degenen die het zwaarst door klimaatverandering en de aantasting van het milieu worden getroffen.

De identiteit van inheemse volken houdt vaak nauw verband met hun land en hun taal. Inheemse talen zijn ingewikkelde communicatie­systemen die in de loop van millennia zijn ontwikkeld. De EU is ingenomen met het internationale decennium van inheemse talen (2022-2032). Meer dan 4000 inheemse talen worden bedreigd omdat veel van deze talen niet in scholen worden onderwezen of in de publieke ruimte worden gebruikt.

De EU is vastbesloten ervoor te zorgen dat inheemse leiders en inheemse mensenrechten­verdedigers aan ontwikkelings­processen en belangrijke mondiale besluitvormings­fora deelnemen. Het blijft van cruciaal belang het beginsel toe te passen dat inheemse volken te goeder trouw worden geraadpleegd om hun vrije, voorafgaande en geïnformeerde toestemming te verkrijgen bij beslissingen die hen betreffen. De EU neemt ook maatregelen voor doeltreffender regels inzake verantwoord ondernemerschap om duurzaam en verantwoord gedrag van bedrijven te bevorderen, ook op land van inheemse volken.

De EU heeft de situatie van mensenrechten­verdedigers herhaaldelijk aan de orde gesteld. In 2021 werden minstens 358 mensenrechten­verdedigers gedood. Bijna 60% van hen waren verdedigers van het land, het milieu of de rechten van inheemse volken en meer dan een kwart van hen behoorde zelf tot een inheems volk. Elke dode is er een te veel. De EU zal haar beleid, dialogen, financierings­instrumenten en alle andere middelen blijven benutten om inheemse volken te ondersteunen en een einde te maken aan straffeloosheid.

De kandidaat-lidstaten Turkije, Noord-Macedonië, Montenegro, Servië, Albanië¹, Oekraïne en de Republiek Moldavië, de potentiële kandidaat-lidstaat Bosnië en Herzegovina¹, en de EVA-landen IJsland, Liechtenstein en Noorwegen, die lid zijn van de Europese Economische Ruimte, sluiten zich bij deze verklaring aan.

¹Noord-Macedonië, Montenegro, Servië, Albanië en Bosnië en Herzegovina blijven deelnemen aan het stabilisatie- en associatie­proces.