Ramy klimatyczno-energetyczne do roku 2030
W skrócie
23 października 2014 r. Rada Europejska osiągnęła porozumienie w sprawie ram klimatyczno-energetycznych do roku 2030.
22 stycznia 2014 r. Komisja przedstawiła ramy klimatyczno-energetyczne do roku 2030. W komunikacie zarysowała unijną politykę przeciwdziałania zmianie klimatu i politykę energetyczną na lata 2020–2030. Ramy mają być inspiracją do dyskusji nad sposobami realizacji tych strategii politycznych po wygaśnięciu obecnych zasad obejmujących okres do roku 2020.
Nowe ramy mają pomóc UE rozwiązać m.in. następujące kwestie:
- podjęcie kolejnych działań, aby do roku 2050 osiągnąć cel zakładający redukcję emisji gazów cieplarnianych o 80–95% wobec poziomu z roku 1990
- wysokie ceny energii oraz podatność unijnej gospodarki na przyszłe podwyżki cen, zwłaszcza ropy i gazu
- zależność UE od importu energii, często z obszarów niestabilnych politycznie
- konieczność wymiany i modernizacji infrastruktury energetycznej i zapewnienia potencjalnym inwestorom stabilnych ram regulacyjnych
- potrzebę ustalenia celu w zakresie redukcji do roku 2030 emisji gazów cieplarnianych.
W szczegółach
Komunikat Komisji w sprawie ram klimatyczno-energetycznych na okres 2020–2030 – COM(2014) 0015
W dokumencie proponuje się nowe cele i środki, które mają podnieść konkurencyjność i bezpieczeństwo oraz zwiększyć równowagę unijnej gospodarki i unijnego systemu energetycznego. Cele te obejmują redukcję emisji gazów cieplarnianych i zwiększone wykorzystanie energii ze źródeł odnawialnych. Proponuje się też nowy system zarządzania i nowe wskaźniki skuteczności.
Zapowiedziano m.in.:
- zobowiązanie do dalszej redukcji emisji gazów cieplarnianych (obniżenie ich do roku 2030 o 40% w stosunku do poziomu z roku 1990)
- cel zakładający, że co najmniej 27% zużywanej energii ma pochodzić ze źródeł odnawialnych. Państwa członkowskie będą mogły wyznaczać własne cele krajowe
- poprawa efektywności energetycznej dzięki ewentualnym zmianom w dyrektywie o efektywności energetycznej
- reforma unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji, tak by uwzględniał on rynkową rezerwę stabilizacyjną
- kluczowe wskaźniki (dotyczące cen energii, dywersyfikacji źródeł energii, połączeń międzysystemowych między państwami członkowskimi oraz rozwoju techniki), które umożliwią mierzenie postępów w tworzeniu bardziej konkurencyjnego, bezpiecznego i zrównoważonego systemu energetycznego
- nowe ramy zarządzania składaniem sprawozdań przez państwa członkowskie, oparte o plany krajowe, koordynowane i oceniane na szczeblu UE.
W Radzie
5 lutego 2014 r. Parlament Europejski przyjął rezolucję nieustawodawczą w sprawie ram do roku 2030.
Ramy do roku 2030 zostały omówione zarówno przez Radę Europejską, jak i Radę.
3 i 4 marca oraz 12 i 13 czerwca 2014 r. Rada przeprowadziła jawne debaty orientacyjne w tej sprawie. Wyniki tych debat wniosły cenny wkład w dyskusje Rady Europejskiej w sprawie ram.
9 grudnia 2014 r. podczas posiedzenia Rady ds. Transportu, Telekomunikacji i Energii odbyła się kolejna debata orientacyjna w sprawie ram. Dyskusje koncentrowały się na nowym procesie zarządzania. Ministrowie podkreślili zwłaszcza, że proces ten powinien być jak najbardziej elastyczny, ponieważ będzie stosowany przez długi czas i nie powinien bardziej obciążyć państw członkowskich pod względem administracyjnym. Debata skupiła się także na kluczowych wskaźnikach energetycznych, które pozwolą monitorować politykę klimatyczno-energetyczną. Dyskutowano również nad szeregiem innych kwestii, takich jak:
- współpraca i koordynacja regionalna w procesach planowania
- znaczenie obniżania emisyjności
- ucieczka emisji gazów cieplarnianych
- przystępne ceny energii zarówno dla konsumentów, jak i przemysłu
- ukończenie gazowych i elektrycznych połączeń międzysystemowych i rozwój inteligentnych sieci
- potencjał sektora klimatyczno-energetycznego w zakresie przyciągania inwestycji w ramach proponowanego planu inwestycyjnego dla Europy.
Uwagi ministrów zostały uwzględnione przez Komisję podczas opracowywania wspólnie z państwami członkowskimi procesu zarządzania.
W Radzie Europejskiej
W marcu 2014 r. Rada Europejska przyjęła konkluzje w sprawie ram do roku 2030, a na posiedzeniu w czerwcu 2014 r. zapoznała się z postępami prac. Podczas czerwcowego posiedzenia przywódcy UE omówili także przedstawioną przez Komisję strategię bezpieczeństwa energetycznego, która jest ściśle związana z ramami do roku 2030.
Na posiedzeniu 23–24 października 2014 r. Rada Europejska osiągnęła porozumienie w sprawie unijnych ram klimatyczno-energetycznych do roku 2030. Przyjęła także konkluzje, a przede wszystkim zatwierdziła cztery istotne cele:
- zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych do 2030 r. o co najmniej 40% w porównaniu z rokiem 1990 (unijny cel wiążący)
- osiągnięcie co najmniej 27-procentowego udziału energii ze źródeł odnawialnych do 2030 r. (unijny cel wiążący)
- co najmniej 27-procentowa poprawa efektywności energetycznej do 2030 r. (unijny cel orientacyjny)
- wspieranie budowy wewnętrznego rynku energii poprzez pilne (najpóźniej do roku 2020) osiągnięcie celu dotyczącego międzysystemowej zdolności przesyłu energii elektrycznej na poziomie 10%, zwłaszcza w przypadku krajów bałtyckich i Półwyspu Iberyjskiego, a następnie osiągnięcie poziomu 15% do roku 2030.
Jeżeli chodzi o bezpieczeństwo energetyczne, Rada Europejska zatwierdziła dalsze środki mające ograniczyć zależność energetyczną UE oraz zwiększyć bezpieczeństwo dostaw energii elektrycznej i gazu.
Porozumienie w sprawie ram do roku 2030, zwłaszcza cel związany z co najmniej 40-procentową redukcją wewnętrznych emisji gazów cieplarnianych w UE, był podstawą wkładu UE na rzecz nowego światowego porozumienia w sprawie przeciwdziałania zmianie klimatu. Zaplanowany, ustalony na szczeblu krajowym wkład (INDC) został formalnie zatwierdzony podczas posiedzenia Rady ds. Środowiska 6 marca 2015 r. Spośród potęg gospodarczych Unia Europejska i jej państwa członkowskie jako pierwsze przedstawiły swoje wkłady INDC w negocjacje.
Jeżeli będzie taka potrzeba, Rada Europejska będzie nadal formułować strategiczne wytyczne dotyczące ram do roku 2030, zwłaszcza w sprawie systemu handlu emisjami, połączeń międzysystemowych i efektywności energetycznej.
Komisja przedstawiła wstępne wnioski ustawodawcze, by pod koniec lutego 2015 r. wdrożyć ramy klimatyczno-energetyczne do roku 2030. Zawarte w pakiecie dotyczącym unii energetycznej wnioski mają na celu określenie spójnego podejścia do zmiany klimatu, bezpieczeństwa energetycznego i konkurencyjności, a także mają przyczynić się do osiągnięcia niektórych celów zatwierdzonych w ramach do roku 2030.