"Aby łatwiej było ci korzystać z portalu, używamy plików cookie. Niezbędne pliki cookie pozwalają na obsługę podstawowych funkcji portalu. Opcjonalne pliki cookie pomagają nam opracowywać anonimowe, zagregowane raporty statystyczne, abyśmy mogli lepiej odpowiadać na twoje potrzeby.
Międzynarodowa umowa w sprawie profilaktyki i gotowości pandemicznej
Dlaczego instrument międzynarodowy?
Pandemia Covid-19 to problem globalny. Żaden rząd ani żadna instytucja nie są w stanie samodzielnie stawić czoła przyszłym pandemiom.
Konwencja, umowa lub inny międzynarodowy instrument byłby prawnie wiążącym aktem prawa międzynarodowego. Umowa o profilaktyce, gotowości i reakcji pandemicznej, przyjęta w ramach WHO, pozwoliłaby państwom na całym świecie wzmocnić zdolności krajowe, regionalne i globalne oraz zwiększyć odporność na przyszłe pandemie.
Ponadto taki instrument:
zapewniłby większe, konsekwentne i długofalowe zaangażowanie polityczne na szczeblu światowych przywódców państw i rządów.
określiłby jasne procedury i zadania
zintensyfikowałby długofalowe wsparcie sektora publicznego i prywatnego na wszystkich szczeblach
promowałby uwzględnianie kwestii zdrowotnych we wszystkich odpowiednich dziedzinach polityki.
Musimy stworzyć środowisko, w którym wszyscy naukowcy, pracownicy służby zdrowia i rządy mogą połączyć siły we wspólnej sprawie. Współpracując na rzecz wypracowania nowych rozwiązań, tak by chronić to, co najcenniejsze – nasze zdrowie i życie.
Charles Michel podczas Światowego Szczytu Zdrowia (25 października 2021)
Cele traktatu antypandemicznego
Propozycja zawarcia międzynarodowego instrumentu o profilaktyce, gotowości i reakcji pandemicznej ma wymiar zbiorowej solidarności, w duchu zasad sprawiedliwości, inkluzywności i przejrzystości.
Ani poszczególne rządy, ani światowa społeczność nie są w stanie całkowicie zapobiec pandemiom. Jednak międzynarodowa społeczność musi być o wiele lepiej przygotowana na ewentualność ich wystąpienia i sprawniej koordynować swoje działania w całym cyklu wykrywania, ostrzegania i reagowania.
W instrumencie miałyby zostać określone cele i podstawowe zasady, które pozwoliłyby zorganizować wspólną, konieczną walkę z pandemiami.
Międzynarodowa konwencja, umowa lub inny międzynarodowy instrument antypandemiczny wspierałby i eksponował:
wczesne wykrywanie pandemii i profilaktykę pandemiczną
odporność na przyszłe pandemie
reagowanie na przyszłe pandemie, w szczególności poprzez zapewnienie powszechnego i równego dostępu do rozwiązań medycznych, takich jak szczepionki, leki i diagnostyka
silniejsze międzynarodowe ramy zdrowotne, w których WHO działałaby jako organ koordynujący globalne kwestie zdrowotne
podejście „jedno zdrowie” obejmujące zdrowie ludzi, zwierząt i kondycję całej planety.
Co więcej taki instrument mógłby pogłębić międzynarodową współpracę w wielu ważnych dziedzinach, takich jak obserwowanie, ostrzeganie i reagowanie, oraz zwiększyć społeczne zaufanie do międzynarodowego systemu zdrowotnego.
Ku międzynarodowemu porozumieniu antypandemicznemu (infografika)
Najważniejsze potencjalne korzyści
Lepsza obserwacja zagrożeń pandemicznych
Monitorowanie ryzyka, a w szczególności wymiana wiedzy na temat nowych chorób zakaźnych przenoszonych ze zwierząt na ludzi, to klucz do zapobiegania przyszłym pandemiom.
W tym celu można by:
zwiększyć we wszystkich krajach zdolności laboratoryjne oraz obserwacyjne niezbędne do identyfikacji chorób zwierząt
zacieśnić współpracę między ośrodkami badawczymi na całym świecie
ulepszyć koordynację międzynarodowego finansowania podstawowych zdolności.
Skuteczniejsze alarmowanie
Gdyby wprowadzić więcej poziomów alarmowych proporcjonalnych do stopnia zagrożenia zdrowotnego, można by dokładniej informować o zagrożeniach dla zdrowia publicznego. To zwiększyłoby przejrzystość i zasadność obostrzeń oraz innych środków ochrony zdrowia.
Technologie cyfrowe, innowacyjne narzędzia gromadzenia i wymiany danych oraz analityka predykcyjna mogą ułatwić komunikację w czasie rzeczywistym i wczesne ostrzeganie, które z kolei umożliwią szybszą reakcję.
Sprawniejsza reakcja
Dostawy i usługi medyczne
Jak okazało się podczas pandemii Covid-19, globalne łańcuchy dostaw i systemy logistyczne muszą być odporniejsze, żeby radzić sobie z globalnymi zagrożeniami zdrowotnymi. Wszystkie kraje powinny mieć nieprzerwany dostęp do podstawowych artykułów medycznych, leków i sprzętu z całego świata.
Globalna koordynacja skutecznego gromadzenia zapasów może również ułatwić reagowanie na pandemię. Zdolność do dystrybucji sprzętu medycznego i wysyłania wysoko wykwalifikowanych międzynarodowych zespołów medycznych byłaby istotnym krokiem naprzód w zapewnianiu globalnego bezpieczeństwa zdrowotnego.
Badania naukowe i innowacje
Pandemia Covid-19 pokazała, jak niezwykle istotna jest szybka mobilizacja środowiska naukowego, podobnie jak zdolność przemysłu do nagłego zwiększenia zdolności produkcyjnych.
Globalnie koordynowane podejście do odkrywania, opracowywania i dostarczania skutecznych i bezpiecznych rozwiązań medycznych, takich jak szczepionki, leki, diagnostyka i sprzęt ochronny, przyniosłoby korzyści w dziedzinie zbiorowego bezpieczeństwa zdrowotnego.
Udostępnianie patogenów, próbek materiału biologicznego i danych genomowych oraz opracowywanie na czas rozwiązań medycznych (szczepionek, leczenia i diagnostyki) mają ogromne znaczenie dla zwiększania globalnej gotowości na wypadek pandemii.
Sprawniejsze mechanizmy reagowania
Nierówności w dostępie do szczepionek, leków i diagnostyki mogą sprawić, że pandemie będą się przedłużały, a ich koszt dla życia i zdrowia ludzkiego będzie jeszcze wyższy. Skutki tych nierówności odczują też społeczeństwa i gospodarki.
Traktat ma uwzględniać doświadczenia ze stosowania akceleratora dostępu do narzędzi walki z Covid-19 (ACT-A), programu COVAX i innych zbiorowych instrumentów opracowanych od wybuchu pandemii Covid-19. Dzięki temu reagowanie na globalne potrzeby w razie kolejnych pandemii byłoby bardziej wyrównane.
Lepsze wdrażanie
Odporność krajowych publicznych systemów opieki zdrowotnej jest kluczowym elementem walki z pandemią. Poszczególne państwa muszą być w stanie polegać na swoich systemach, aby skutecznie reagować w przypadku wybuchu pandemii. Pomógłby w tym solidniejszy mechanizm raportowania przez poszczególne kraje. Przydatne byłoby również powszechniejsze korzystanie ze wspólnych ocen zewnętrznych i ulepszenie działań następczych.
Przywracanie zaufania do międzynarodowego systemu zdrowotnego
Traktat zwiększyłby przejrzystość, rozliczalność i współodpowiedzialność w międzynarodowym systemie.
Ponadto przygotowałby grunt pod lepszą komunikację i lepsze informowanie obywateli. Przekazywanie błędnych informacji podważa zaufanie społeczne i może też osłabić reakcję na zagrożenia dla zdrowia publicznego. Aby odzyskać zaufanie obywateli, należy przewidzieć konkretne kroki, by usprawnić przepływ wiarygodnych, dokładnych informacji, a także globalnie przeciwdziałać dezinformacji.
10 korzyści z międzynarodowego traktatu antypandemicznego (infografika)
W Radzie
20 maja 2021 r. Rada przyjęła decyzję, w której wyraża poparcie dla rozpoczęcia negocjacji w ramach WHO nad międzynarodowym traktatem antypandemicznym.
3 marca 2022 r. Rada przyjęła decyzję o upoważnieniu do rozpoczęcia negocjacji dotyczących umowy międzynarodowej w sprawie zapobiegania pandemiom oraz gotowości i reagowania na nie.
W sprawach należących do kompetencji Unii Komisja negocjuje umowę w imieniu UE na podstawie wytycznych negocjacyjnych Rady.
Taki instrument wspierałby międzynarodowe wysiłki na rzecz wzmocnienia globalnego bezpieczeństwa zdrowotnego, w szczególności w zakresie gotowości i reagowania na stany zagrożenia zdrowia, w świetle wniosków wyciągniętych z pandemii.
Na szczycie Rady Europejskiej 25 marca 2022 r. przywódcy UE podsumowali prace nad przyszłym instrumentem służącym wzmocnieniu zapobiegania pandemiom, gotowości i reagowania na nie, który ma zostać przyjęty w ramach Światowej Organizacji Zdrowia (WHO).
Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) została utworzona w 1948 r. jako organ ukierunkowujący i koordynujący prace w dziedzinie zdrowia prowadzone na szczeblu międzynarodowym. Należą do niej 194 państwa członkowskie położone w sześciu regionach. WHO ma ponad 150 biur, a jej celem jest zapewnienie lepszej opieki zdrowotnej dla każdego i wszędzie.
Przyjęcie międzynarodowego traktatu antypandemicznego jako pierwszy zaproponował przewodniczący Rady Europejskiej Charles Michel podczas Paryskiego Forum Pokoju w listopadzie 2020 r.
Musimy zrobić krok dalej i wyciągnąć wnioski z pandemii. Widzimy, że absolutnie kluczowe znaczenie mają zdolności do szybszego i bardziej skoordynowanego działania, do zapewnienia dostępności sprzętu medycznego i do bardzo szybkiej wymiany informacji. Dzięki tym zdolnościom będziemy mogli chronić obywateli najlepiej, jak się da.
Charles Michel, przewodniczący Rady Europejskiej, wystąpienie na Paris Peace Forum (12 listopada 2020)
Ten apel o zawarcie międzynarodowego traktatu antypandemicznego powtórzyli również przywódcy grupy G-7 w oświadczeniu z 19 lutego 2021 r.
25 lutego 2021 r. unijni przywódcy uzgodnili, że będą pracować nad międzynarodowym traktatem antypandemicznym.
Zobowiązujemy się do zwiększenia światowego bezpieczeństwa zdrowotnego, w tym poprzez wzmocnienie Światowej Organizacji Zdrowia oraz działanie na rzecz przyjęcia w ramach tej organizacji międzynarodowego traktatu w sprawie pandemii.
Oświadczenie członków Rady Europejskiej (25 lutego 2021)
31 maja 2021 r., na posiedzeniu Światowego Zgromadzenia Zdrowia, 194 członków WHO przyjęło decyzję, by na specjalnej sesji rozpoczynającej się 29 listopada 2021 r. podjąć rozmowy na temat międzynarodowego traktatu antypandemicznego.
1 grudnia 2021 r. 194 członków Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) porozumiało się co do rozpoczęcia procesu redagowania i negocjowania konwencji, umowy lub innego międzynarodowego instrumentu na podstawie konstytucji Światowej Organizacji Zdrowia, by poprawić profilaktykę, gotowość i reakcję pandemiczną.
Do prac nad negocjacjami powołano międzyrządowy zespół negocjacyjny. Równolegle rządy rozmawiają również o zmianach do Międzynarodowych przepisów zdrowotnych.
Światowi przywódcy apelują o nowy międzynarodowy traktat w celu poprawy reakcji na pandemie
30 marca 2021 r. przywódcy z całego świata dołączyli do otwartego apelu przewodniczącego Rady Europejskiej Charles’a Michela i dyrektora generalnego WHO Tedrosa Adhanoma Ghebreyesusa o przyjęcie międzynarodowego traktatu antypandemicznego w oparciu o doświadczenia z pandemii Covid-19.
Kolejne pandemie i kolejne poważne zagrożenia zdrowotne są nieuniknione, To kwestia nie tego czy, ale kiedy. Musimy być wszyscy lepiej przygotowani na to, by przewidywać pandemie, zapobiegać im, wykrywać je i oceniać oraz skutecznie, w wysoce skoordynowany sposób na nie reagować. Naszym zdaniem kraje powinny współpracować na rzecz nowego międzynarodowego traktatu o gotowości i reagowaniu na pandemie.
Wspólny apel o międzynarodowy traktat antypandemiczny
Musimy zrobić krok dalej i wyciągnąć wnioski z pandemii. Widzimy, że absolutnie kluczowe znaczenie mają zdolności do szybszego i bardziej skoordynowanego działania, do zapewnienia dostępności sprzętu medycznego i do bardzo szybkiej wymiany informacji. Dzięki tym zdolnościom będziemy mogli chronić obywateli najlepiej, jak się da.