Działania Rady w reakcji na Covid-19: kalendarium

Rada przyjmuje zalecenie z myślą o zapewnieniu sprawnego przejścia z systemu unijnych cyfrowych certyfikatów Covid do globalnej sieci cyfrowych zaświadczeń zdrowotnych WHO.

W zaleceniu zachęca państwa członkowskie, aby przystąpiły do globalnej sieci cyfrowych zaświadczeń zdrowotnych WHO oraz śledziły jej dalszy rozwój i wzięły w nim udział. Do czasu przyłączenia się do tej sieci (i w okresie do końca 2023 r.) państwa członkowskie powinny pozostać podłączone do unijnej bramy sieciowej (EU Gateway) – dotychczasowej unijnej infrastruktury cyfrowej weryfikującej certyfikaty.

• Globalna sieć cyfrowych zaświadczeń zdrowotnych: Rada przyjmuje zalecenie (komunikat prasowy z 27 czerwca 2023)

WHO wykorzystuje unijny system cyfrowych certyfikatów Covid, aby ustanowić system globalny pomagający chronić obywateli na całym świecie przed bieżącymi i przyszłymi zagrożeniami dla zdrowia, w tym przed pandemiami.

Globalna sieć cyfrowych zaświadczeń zdrowotnych WHO opiera się na technologii opracowanej na potrzeby unijnych certyfikatów Covid.

• Globalna sieć cyfrowych zaświadczeń zdrowotnych (WHO)

Prezydencja szwedzka postanawia odejść od pełnej aktywacji zintegrowanego mechanizmu reagowania IPCR w sprawie Covid-19. IPCR dla Covid-19 pozostaje w trybie monitorowania, a sprawy dotyczące pandemii są nadal rozpatrywane przez unijny Komitet ds. Bezpieczeństwa Zdrowia i działającą w Radzie Grupę Roboczą ds. Zdrowia Publicznego.

• Dezaktywacja IPCR dla Covid-19 (komunikat prasowy prezydencji szwedzkiej z 4 maja 2023)

Kraje UE ponownie zwracają uwagę na znaczenie skoordynowanego podejścia ostrożnościowego wobec wjazdów do UE i będą nadal monitorować sytuację związaną z Covid-19.

Opierając się na najnowszych zmianach w sytuacji epidemiologicznej i uwzględniając opinię Komitetu ds. Bezpieczeństwa Zdrowia, postanawiają zweryfikować niektóre wymogi wobec osób przyjeżdżających do UE z Chin. Zgadzają się zwłaszcza stopniowo znieść:

• Oświadczenie prezydencji szwedzkiej w sprawie skoordynowanych antypandemicznych środków podróży (portal prezydencji szwedzkiej, 16 lutego 2023)

Kraje UE uzgadniają skoordynowane podejście ostrożnościowe w reakcji na obecną sytuację pandemiczną w Chinach. Uwzględniają przy tym:

• zapotrzebowanie na dostateczne, wiarygodne dane
• złagodzenie przez Chiny od 8 stycznia 2023 r. ograniczeń w podróżach.

• Oświadczenie w sprawie koordynacji zasad podróży w związku z Covid-19 (prezydencja szwedzka)

Rada przyjmuje uaktualnione zalecenia o podróżach do UE i o łatwiejszym swobodnym przemieszczaniu się w UE podczas pandemii Covid-19.

W myśl zaleceń państwa członkowskie nie powinny ograniczać podróży z uwagi na zdrowie publiczne. Zalecenia nadal zawierają jednak kilka zabezpieczeń na wypadek pogorszenia się sytuacji epidemiologicznej.

• Covid-19: Rada uaktualnia zalecenia i znosi wszystkie ograniczenia podróży (komunikat prasowy z 13 grudnia 2022)

Rada i Parlament Europejski postanawiają przedłużyć obowiązywanie rozporządzenia o unijnym certyfikacie Covid. Rada przyjmuje to rozporządzenie 28 czerwca 2022 r.

Miało ono wygasnąć 30 czerwca 2022 r., ale będzie obowiązywać o rok dłużej – do 30 czerwca 2023 r.

Dzięki temu podróżni będą mogli nadal używać swoich certyfikatów przy wjeździe do tych krajów UE, które wciąż ich wymagają. Państwa członkowskie nie są jednak zobowiązane do stosowania takich certyfikatów.

• Covid-19: Rada i Parlament wstępnie porozumiały się w sprawie dłuższego obowiązywania rozporządzenia o unijnym certyfikacie Covid (komunikat prasowy z 13 czerwca 2022)
• Covid-19: Rada przedłuża obowiązywanie rozporządzenia o unijnym certyfikacie (komunikat prasowy z 28 czerwca 2022)

Dwa lata po wybuchu pandemii i rok po rozpoczęciu kampanii szczepień w Unii państwa członkowskie rozmawiały o aktualizacji strategii w zakresie dostaw i darowizn szczepionek z myślą o sprostaniu nowym wyzwaniom w zakresie szczepień przeciwko Covid-19.

Sytuacja epidemiologiczna w Europie i na świecie poprawia się, a podaż szczepionek przekracza obecnie popyt:

• w państwach członkowskich
• w krajach, które otrzymują darowizny od UE.

Dzielenie się szczepionkami z krajami w potrzebie pozostaje jednym z głównych celów unijnej strategii w dziedzinie szczepień, lecz wdrażanie strategii będzie musiało ewoluować, aby zapewnić większą skuteczność.

• Rada ds. Zatrudnienia, Polityki Społecznej, Zdrowia i Ochrony Konsumentów – zdrowie (29 marca 2022)

Na posiedzeniu Rady Europejskiej przywódcy UE rozmawiają o umowie w sprawie zapobiegania pandemiom oraz gotowości i reagowania na nie, która ma zostać przyjęta przez Światową Organizację Zdrowia (WHO).

• Rada Europejska (24–25 marca 2022)

Rada przyjmuje decyzję o upoważnieniu do rozpoczęcia negocjacji dotyczących umowy międzynarodowej w sprawie zapobiegania pandemiom oraz gotowości i reagowania na nie.

Kolejne posiedzenie międzyrządowego zespołu negocjacyjnego, który ma opracować i negocjować ten instrument międzynarodowy, zostanie zorganizowane 1 sierpnia 2022 r. w celu omówienia postępów w pracach nad projektem roboczym. Następnie, podczas 76 sesji Światowego Zgromadzenia Zdrowia w 2023 r., zespół przedstawi sprawozdanie z postępów prac, tak by instrument można było przyjąć do 2024 r.

• Zgoda Rady na negocjacje nad traktatem antypandemicznym (komunikat prasowy z 3 marca 2022)

Pandemia Covid-19 nadal wywiera niekorzystny wpływ na poziom ruchu kolejowego, dlatego Rada przedłuża do 30 czerwca 2022 r. obowiązywanie środków nadzwyczajnych, które wprowadzono w październiku 2020 r., by złagodzić skutki pandemii w sektorze kolejowym.

Środki te umożliwiają państwom członkowskim zwalnianie przedsiębiorstw kolejowych z niektórych opłat za korzystanie z infrastruktury. Jednocześnie zapewniają terminowy zwrot kosztów podmiotom ją udostępniającym.

Ze względu na nieprzewidywalność pandemii Covid-19 Rada postanowiła też przedłużyć do 31 grudnia 2023 r. uprawnienia Komisji do przyjmowania aktów delegowanych, tak by Komisja mogła w razie potrzeby przedłużać obowiązywanie tych środków, każdorazowo o maksymalnie sześć miesięcy.

• Covid-19: Rada przedłuża środki dotyczące transportu kolejowego z 2020 r. (komunikat prasowy z 24 lutego 2022)

Rada aktualizuje zalecenie o tymczasowych ograniczeniach dotyczących innych niż niezbędne podróży z państw trzecich do UE. Zmiany są wprowadzane w związku z:

• ewolucją pandemii
• rosnącym wskaźnikiem zaszczepienia i większą liczbą podanych dawek przypominających
• faktem, że zaświadczenia wydawane przez państwa trzecie coraz częściej uznawane są za równoważne z unijnym certyfikatem Covid.

W myśl zalecenia pozwolenie na wjazd do UE powinny otrzymać – pod pewnymi warunkami – następujące osoby:

• osoby zaszczepione i ozdrowieńcy
• osoby odbywające niezbędną podróż
• osoby odbywające inną niż niezbędna podróż z państwa figurującego na unijnej liście.

Nowe zalecenie będzie obowiązywać od 1 marca 2022 r.

• Rada uaktualnia zalecenie o ograniczeniach podróży z państw trzecich (komunikat prasowy z 22 lutego 2022)

Rada przyjmuje nowe zalecenie w sprawie skoordynowanego podejścia ułatwiającego bezpieczne przemieszczanie się podczas pandemii Covid-19.

Zalecenie to jest reakcją na znaczny wzrost liczby osób zaszczepionych i szybkie rozpowszechnienie unijnego cyfrowego certyfikatu Covid. Zastępuje ono poprzednie zalecenie (2020/1475).

Na mocy nowego zalecenia środki antypandemiczne powinny być stosowane z uwzględnieniem statusu zdrowotnego danej osoby, a nie regionalnej sytuacji epidemiologicznej – z wyjątkiem stref, w których wirus rozprzestrzenia się w bardzo wysokim stopniu (strefy ciemnoczerwone). Oznacza to, że kluczowym czynnikiem decydującym powinno być posiadanie przez podróżnego unijnego cyfrowego certyfikatu Covid.

• Covid-19: swobodne podróże zależne od statusu osoby, nie od miejsca wyjazdu (komunikat prasowy z 25 stycznia 2022)

Rada do Spraw Ogólnych potwierdza, że UE chce zwiększyć pomoc dla najbardziej potrzebujących państw, zwłaszcza w Afryce:

• poprzez dalsze wspieranie programu COVAX
• na bazie dwustronnej, we współpracy z partnerami.

• Rada do Spraw Ogólnych (25 stycznia 2022)

Państwa członkowskie podczas narady IPCR postanawiają znieść mechanizm bezpieczeństwa i umożliwić wznowienie podróży lotniczych do państw Afryki Południowej.

Kraje UE spotykają się na nadzwyczajnym posiedzeniu wysokiego szczebla w ramach mechanizmu IPCR, by skoordynować reakcję UE na pojawienie się nowego wariantu Covid-19 w Południowej Afryce, tzw. wariantu omikron (B.1.1.529).

Po dyskusjach i wysłuchaniu opinii ekspertów z Europejskiego Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC) kraje UE postanawiają uruchomić mechanizm bezpieczeństwa, zgodnie z zaleceniem Rady w sprawie tymczasowych ograniczeń innych niż niezbędne podróży do UE (2020/912).

Kraje UE decydują się w trybie pilnym tymczasowo ograniczyć wszelkie podróże do UE z następujących krajów regionu Afryki Południowej: Botswana, Lesoto, Mozambik, Namibia, RPA i Suazi.

Ograniczenia polegają m.in. na zawieszeniu lotów pasażerskich z wymienionych krajów. Państwa członkowskie mają też odradzać swoim obywatelom podróże do tych krajów.

Kraje UE będą w najbliższym czasie monitorować sytuację.

Na posiedzeniu Rady Europejskiej unijni przywódcy omawiają niektóre kluczowe aspekty reagowania na kryzys związany z Covid-19. Apelują też o kontynuowanie wysiłków przede wszystkim w celu:

• przezwyciężenia oporu przed szczepieniami, w tym poprzez zajęcie się problemem dezinformacji
• ułatwienia swobodnego przemieszczania się w obrębie UE i podróży do UE, a także przyspieszenia prac nad wzajemnym uznawaniem certyfikatów
• zakończenia negocjacji nad pakietem ustawodawczym dotyczącym unii zdrowotnej
• szybkiego usunięcia przeszkód utrudniających globalne rozprowadzanie szczepionek.

• Szczyt Rady Europejskiej (21–22 października 2021)
• Interaktywny artykuł: Niesamowita historia szczepionek przeciwko Covid-19

Rada zatwierdza w drodze decyzji wykonawczej plan odbudowy i zwiększania odporności przedstawiony przez Maltę.

Tym samym państwo to otrzymuje zielone światło na wykorzystanie unijnych środków odbudowy i zwiększania odporności, by wzmocnić swoją gospodarkę i przełamać skutki pandemii Covid-19. Malta może teraz podpisać z Komisją Europejską umowę o udzielenie dotacji i otrzymać prefinansowanie w wysokości 13%.

​

• Rada zatwierdza maltański plan odbudowy (komunikat prasowy z 5 października 2021)

Rada przyjmuje trzecią serię decyzji wykonawczych w sprawie zatwierdzenia krajowych planów odbudowy i zwiększania odporności. Dzięki temu dwa kolejne państwa UE – Czechy i Irlandia – będą mogły rozpocząć wdrażanie reform i dokonywanie inwestycji.

Czechy mogą podpisać z Komisją umowę o udzielenie dotacji i otrzymać prefinansowanie w wysokości 13%. Irlandia nie wystąpiła z wnioskiem o zaliczkowanie części przyznanych jej środków.

• Fundusz Odbudowy: ministrowie z zadowoleniem przyjmują ocenę planów Czech i Irlandii (komunikat prasowy z 6 września 2021)

Rada przyjmuje drugą serię decyzji wykonawczych w sprawie zatwierdzenia krajowych planów odbudowy i zwiększania odporności.

4 kolejne państwa UE – Chorwacja, Cypr, Litwa i Słowenia – otrzymują zielone światło na wykorzystanie unijnych środków odbudowy i zwiększania odporności, by wzmocnić swoje gospodarki i przełamać skutki pandemii Covid-19.

Przyjęcie decyzji wykonawczych przez Radę oznacza, że wymienione państwa członkowskie mogą już podpisywać umowy o dotacje i pożyczki, umożliwiające prefinansowanie nawet w skali 13%.

• Fundusz odbudowy: Rada pozytywnie o ocenie kolejnych krajowych planów (komunikat prasowy z 28 lipca 2021)

Unijni ministrowie gospodarki i finansów przyjmują pierwszą serię decyzji wykonawczych Rady w sprawie zatwierdzenia krajowych planów odbudowy i zwiększania odporności.

12 państw UE – Austria, Belgia, Dania, Francja, Grecja, Hiszpania, Luksemburg, Łotwa, Niemcy, Portugalia, Słowacja i Włochy – otrzymuje zielone światło na wykorzystanie unijnych środków odbudowy i zwiększania odporności, by wzmocnić swoje gospodarki i przełamać skutki pandemii Covid-19.

Przyjęcie decyzji wykonawczych przez Radę oznacza, że wymienione państwa członkowskie mogą podpisywać umowy o dotacje i pożyczki, umożliwiające prefinansowanie nawet w skali 13%.

• Council gives green light to first recovery disbursements (press release, 13 July 2021)

Unijni przywódcy omawiają obecną poprawę sytuacji epidemiologicznej w Europie. Wyrażają zadowolenie ze znacznych postępów w zakresie szczepień, lecz podkreślają konieczność ich kontynuowania oraz zachowania czujności i koordynacji zwłaszcza wobec pojawiania się i rozprzestrzeniania nowych, niepokojących wariantów.

Wyrażają zadowolenie z porozumienia co do unijnego cyfrowego zaświadczenia Covid i co do zaleceń Rady w sprawie podróży w obrębie UE i w sprawie innych niż niezbędne podróży do UE.

Uwzględniając sytuację na świecie, Rada Europejska potwierdza, że UE pozostaje zaangażowana na rzecz międzynarodowej solidarności w odpowiedzi na pandemię. Unijni przywódcy stwierdzają, że należy czynić postępy w prowadzonych obecnie pracach mających pomóc w zwiększaniu globalnej produkcji szczepionek przeciwko Covid-19 i zapewnieniu powszechnego dostępu do nich.

• Rada Europejska (24–25 czerwca 2021)

Podczas nadzwyczajnego szczytu Rady Europejskiej unijni przywódcy omawiają wkład UE w globalną reakcję na pandemię Covid-19. Państwa członkowskie UE potwierdzają swoje poparcie dla krajów potrzebujących i zobowiązują się do przekazania co najmniej 100 mln dawek szczepionek przeciwko Covid-19 przed końcem 2021 r.

Przywódcy UE rozmawiają też o poprawie obecnej sytuacji epidemiologicznej w Europie, z zadowoleniem przyjmując porozumienie w sprawie unijnego cyfrowego zaświadczenia Covid i wzywając do zmiany – do połowy czerwca – zalecenia Rady w sprawie podróży w obrębie UE.

• Nadzwyczajny szczyt Rady Europejskiej (24‒25 maja 2021)
• Konkluzje Rady Europejskiej w sprawie Covid-19 (25 maja 2021)

Prezydencja portugalska osiąga porozumienie polityczne z Parlamentem Europejskim w sprawie unijnego cyfrowego zaświadczenia Covid-19.

Zaświadczenie to pozwoli bezpiecznie i swobodnie przemieszczać się w czasie pandemii. Będzie stanowiło dowód, że jego posiadacz został zaszczepiony, otrzymał negatywny wynik testu bądź jest ozdrowieńcem. Zaświadczenie będzie stosowane od 1 lipca – zarówno w formacie cyfrowym, jak i papierowym – będzie zawierać kod QR i będzie wydawane bezpłatnie. Nie będzie warunkiem korzystania z prawa do swobodnego przemieszczania się ani nie będzie dokumentem podróży.

21 maja 2021 r. porozumienie zatwierdzają unijni ambasadorowie.

• Covid-19: Coreper zatwierdza porozumienie polityczne w sprawie unijnego zaświadczenia ułatwiającego podróże (komunikat prasowy z 21 maja 2021)

Rada przyjmuje decyzję, w której wyraża poparcie dla rozpoczęcia negocjacji w sprawie międzynarodowego traktatu antypandemicznego. Decyzja Rady ma zapewnić uczestnictwo UE w negocjacjach dotyczących kwestii, które podlegają unijnym kompetencjom, a w dalszej perspektywie – ewentualne przystąpienie UE do traktatu.

Propozycja zawarcia traktatu antypandemicznego ma zostać omówiona na posiedzeniu Światowego Zgromadzenia Zdrowia. Traktat ten będzie elementem międzynarodowych starań o wzmocnienie światowego bezpieczeństwa zdrowotnego – zwłaszcza w kontekście gotowości i reakcji na kryzysy zdrowotne – i ma uwzględniać wnioski wyciągnięte z pandemii.

• UE popiera rozpoczęcie prac WHO nad traktatem antypandemicznym: decyzja Rady (komunikat prasowy z 20 maja 2021)

Unijni ambasadorzy uzgadniają mandat do negocjacji z Parlamentem Europejskim w sprawie propozycji zielonego zaświadczenia cyfrowego.

Zaświadczenie to będzie dowodem, że jego posiadacz został zaszczepiony przeciwko Covid-19, otrzymał negatywny wynik testu bądź jest ozdrowieńcem.

Przepisy o zielonym zaświadczeniu cyfrowym to dwa proponowane rozporządzenia. Pierwsze dotyczy obywateli UE i członków ich rodzin, a drugie ‒ obywateli państw trzecich, którzy legalnie przebywają lub mieszkają na terytorium państwa członkowskiego.

Według przepisów zaświadczeniem można będzie się posługiwać we wszystkich państwach członkowskich UE. Zostanie ono wprowadzone także w Islandii, Liechtensteinie, Norwegii i Szwajcarii. Zaświadczenie będzie także uspójniane z inicjatywami opracowywanymi na świecie.

Parlament Europejski ma przyjąć swoje stanowisko na sesji plenarnej 26‒29 kwietnia, po czym natychmiast rozpoczną się negocjacje w celu sfinalizowania proponowanych przepisów. Kraje UE chcą, by były one gotowe do lata 2021 r.

• Covid-19: Rada uzgadnia mandat negocjacyjny w sprawie zielonego zaświadczenia cyfrowego (komunikat prasowy z 14 kwietnia 2021)

Ambasadorowie państw UE wyrażają zgodę na propozycję prezydencji portugalskiej dotyczącą alokacji 10 mln dawek szczepionki BioNTech-Pfizer przeciwko Covid-19 w drugim kwartale 2021 r. Na mocy tego porozumienia 5 państw: Bułgaria, Chorwacja, Estonia, Łotwa i Słowacja otrzymają – rozdzielone proporcjonalnie do liczby ludności – 10 mln dawek szczepionek i dodatkowe 2,85 mln dawek „solidarnościowych”.

• Porozumienie co do propozycji prezydencji portugalskiej w sprawie wsparcia najbardziej potrzebujących państw członkowskich (komunikat prasowy z 1 kwietnia 2021)

Przywódcy UE spotykają się na wideokonferencji, by rozmawiać o bieżącej sytuacji epidemiologicznej. Zdecydowanie podkreślają, że należy pilnie przyspieszyć dopuszczanie, produkcję i dystrybucję szczepionek, a także same szczepienia.

Ponieważ sytuacja epidemiologiczna w dalszym ciągu jest poważna, przywódcy UE uzgadniają, że na razie należy utrzymać ograniczenia, między innymi w odniesieniu do podróży innych niż niezbędne.

Patrząc naprzód, stwierdzają jednak, że należy rozpocząć opracowywanie wspólnego podejścia do stopniowego znoszenia ograniczeń, tak aby odbywało się ono w miarę możliwości w skoordynowany sposób. Apelują, by na podstawie propozycji Komisji pilnie kontynuować prace ustawodawcze i techniczne nad interoperacyjnymi cyfrowymi zaświadczeniami związanymi z Covid-19.

Przywódcy potwierdzają swoje poparcie dla międzynarodowej solidarności i dla globalnych wysiłków na rzecz powszechnego dostępu do szczepionek przeciwko Covid-19. Postanawiają również o kontynuacji prac nad ustanowieniem unijnego mechanizmu dzielenia się szczepionkami, który byłby uzupełnieniem i wsparciem dla programu COVAX w dystrybuowaniu szczepionek wśród partnerów na całym świecie.

• Wideokonferencja członków Rady Europejskiej (25 marca 2021)

UE wydaje warunkowe pozwolenie na dopuszczenie do obrotu szczepionki przeciwko Covid-19 opracowanej przez firmę Janssen (należącą do koncernu Johnson & Johnson). Jest to czwarta z kolei szczepionka dopuszczona do stosowania w państwach UE. Wcześniej pozytywną opinię naukową opartą na dogłębnej ocenie szczepionki pod kątem bezpieczeństwa, skuteczności i jakości wydała Europejska Agencja Leków (EMA).

Szczepionka firmy Janssen jest szczepionką wektorową. Jest też pierwszą jednodawkową szczepionką przeciwko Covid-19.

• EMA pozytywnie opiniuje szczepionkę firmy Janssen przeciwko Covid-19 (komunikat prasowy EMA z 11 marca 2021)

Przywódcy UE rozmawiają o bieżącej sytuacji epidemiologicznej i gotowości na zagrożenia zdrowotne. Podkreślają, że należy pilnie przyspieszyć dopuszczanie, produkcję i dystrybucję szczepionek, a także same szczepienia.

Z uwagi na nowe warianty przywódcy UE postanawiają na razie utrzymać ograniczenia w podróżach innych niż niezbędne.

Apelują o dalsze prace nad wspólnym podejściem do świadectw szczepień. Do kwestii tej powrócą.

Ponadto proszą Komisję, by do czerwca 2021 r. przedstawiła sprawozdanie z dotychczasowych wniosków wyciągniętych z pandemii Covid-19, co pomoże zwiększyć odporność UE na zagrożenia zdrowotne.

Przywódcy potwierdzają swoją solidarność z państwami trzecimi i omawiają, jak zacieśniać międzynarodową współpracę zdrowotną jako zasadniczy element przeciwdziałania obecnemu i przyszłym zagrożeniom zdrowotnym. Przywódcy chcą wzmocnić Światową Organizację Zdrowia (WHO) oraz działać na rzecz przyjęcia w ramach tej organizacji międzynarodowego traktatu antypandemicznego.

• Wideokonferencja członków Rady Europejskiej (25–26 lutego 2021)

Rada przyjmuje dwa zestawy tymczasowych przepisów mających wesprzeć sektor transportu, nadal ciężko dotknięty pandemią koronawirusa.

Złagodzenie lotniskowych wymogów slotowych będzie chronić linie lotnicze oraz zapobiegnie szkodom środowiskowym, które powstałyby w wyniku pustych przelotów realizowanych jedynie w celu zachowania slotów na kolejny rok. Nowe przepisy zaczną obowiązywać przed rozpoczęciem sezonu letniego 2021 r. Wcześniej ‒ w sezonie letnim 2020 r. i zimowym 2020‒2021 ‒ wymóg slotowy był całkowicie zawieszony.

Dalsza możliwość tymczasowego przedłużania ważności praw jazdy, badań przydatności do ruchu drogowego i innych konkretnych licencji, certyfikatów, świadectw i zezwoleń wesprze przewoźników i obywateli niemogących spełnić niektórych wymogów administracyjnych z powodu ograniczeń związanych z pandemią. Pierwotne przepisy o przedłużeniu ważności dokumentów zostały przyjęte w maju 2020 r.

• Covid-19 a transport: Rada przyjmuje przepisy o slotach i licencjach (komunikat prasowy z 15 lutego 2021)

Rada przyjmuje rozporządzenie ustanawiające Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności. Instrument ten dysponuje środkami o wartości 672,5 mld EUR i jest kluczowym elementem narzędzia służącego odbudowie gospodarki – Next Generation EU. Pomoże państwom członkowskim radzić sobie z gospodarczymi i społecznymi skutkami pandemii Covid-19.

Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności ma też zapewnić wsparcie transformacji ekologicznej i cyfrowej, by gospodarki państw UE stały się bardziej zrównoważone i odporne.

Aby otrzymać wsparcie z instrumentu, państwa UE muszą przedstawić plany zawierające spójny pakiet projektów, reform i inwestycji w sześciu dziedzinach polityki:

• transformacja ekologiczna
• transformacja cyfrowa
• inteligentne, zrównoważone i inkluzywne wzrost i zatrudnienie
• spójność społeczna i terytorialna
• zdrowie i odporność
• polityki na rzecz następnego pokolenia, w tym edukacji i umiejętności.

Państwa UE mają do 30 kwietnia 2021 r. przedłożyć krajowe plany odbudowy i zwiększania odporności określające programy reform i inwestycji przewidziane do 2026 r. Rozporządzenie ma wejść w życie 19 lutego 2021 r. po opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym UE.

• Unijny pakiet odbudowy: Rada przyjmuje Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (komunikat prasowy z 11 lutego 2021)

Ambasadorzy państw członkowskich uzgadniają mandat negocjacyjny w sprawie przedłużenia tymczasowych środków mających pomóc przewoźnikom i obywatelom, którzy nie są w stanie spełnić niektórych wymogów administracyjnych z powodu środków podjętych w państwach członkowskich przeciwko Covid-19. Propozycja pozwala nadal tymczasowo przedłużać ważność niektórych certyfikatów, świadectw, licencji i zezwoleń w dziedzinie transportu drogowego, kolejowego i wodnego śródlądowego oraz bezpieczeństwa na morzu. Podobne przepisy zostały przyjęte w maju 2020 r.

Proponuje się przedłużenie o 10 miesięcy ważności dokumentów, które wygasły lub wygasają między 1 września 2020 r. a 30 czerwca 2021 r.

• Covid-19 a transport: Coreper zgadza się na dalszą tymczasową elastyczność w kwestii licencji (komunikat prasowy z 3 lutego 2021)

Rada uaktualnia zalecenie w sprawie tymczasowego ograniczania innych niż niezbędne podróży z państw trzecich do UE i ewentualnego znoszenia takich ograniczeń.

Wprowadza dodatkowe kryteria określające, wobec których państw należy znieść lub zachować ograniczenia, takie jak odsetek pozytywnych testów na Covid-19 i obecność niepokojących wariantów wirusa. Z niektórych ograniczeń zwolnieni powinni być pracownicy sektora transportu i pracownicy przygraniczni.

Zalecenie zostało pierwotnie przyjęte 30 czerwca 2020 r.

• Rada uaktualnia zalecenie w sprawie ograniczeń podróży z państw trzecich do UE (komunikat prasowy z 2 lutego)

Rada przyjmuje zaktualizowane zalecenie w sprawie skoordynowanego podejścia do zasad podróży w UE w obliczu pandemii Covid-19. Uaktualnione środki to skoordynowana odpowiedź na wzrost infekcji nowymi, bardziej zakaźnymi wariantami wirusa w UE i poza UE i ryzyko z tym związane.

Na mocy zaktualizowanego zalecenia do obecnego systemu kodów kolorystycznych używanego na cotygodniowej mapie publikowanej przez Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób i przewidującego kategorie: zieloną, pomarańczową, czerwoną i szarą, należy dodać nowy kolor: ciemnoczerwony.

UE warunkowo zezwala na dopuszczenie do obrotu szczepionki przeciwko Covid-19 opracowanej przez firmę AstraZeneca. To trzecia szczepionka przeciwko Covid-19 dopuszczona do użytku w państwach UE. Wcześniej pozytywną opinię naukową wynikającą z dogłębnej oceny szczepionki pod kątem bezpieczeństwa, skuteczności i jakości wydała Europejska Agencja Leków (EM)

• EMA rekomenduje do użytku w UE szczepionkę firmy AstraZeneca przeciwko Covid-19 (komunikat prasowy EMA z 29 stycznia 2021)

Na podstawie zalecenia o stopniowym znoszeniu tymczasowych ograniczeń dotyczących innych niż niezbędne podróży do UE Rada weryfikuje, a następnie znów uaktualnia listę państw trzecich, wobec których należy znieść te ograniczenia. Zalecenie Rady stanowi, że lista jest regularnie weryfikowana i w razie potrzeby uaktualniana.

• Znoszenie ograniczeń w podróży: Rada uaktualnia listę państw trzecich (komunikat prasowy z 28 stycznia 2021)

Ambasadorowie państw członkowskich uzgadniają mandat negocjacyjny w sprawie złagodzenia wymogu wykorzystania przez linie lotnicze przydziałów czasu na start lub lądowanie (slotów) w lecie 2021 r. Mandat przewiduje zarazem podjęcie wstępnych działań mających rozpocząć reaktywację branży i skłonić do konkurencji. Nowe przepisy pozwolą również elastyczniej dostosowywać się do różnych scenariuszy i umożliwią podejmowanie środków aż do letniego sezonu lotniczego 2022.

W ramach ogólnego unijnego wymogu slotowego linie lotnicze muszą wykorzystać co najmniej 80% swoich przydziałów czasu na start i lądowanie, by móc je zachować w kolejnym roku. Tekst Rady pozwala liniom lotniczym zwrócić 50% serii slotów, ale wymaga wykorzystania co najmniej 50% pozostałych.

• Łagodniejsze wymogi wobec linii lotniczych w obliczu Covid-19: Rada przyjmuje mandat (komunikat prasowy z 27 stycznia 2021)

Unijni szefowie państw i rządów spotykają się na wideokonferencji, by rozmawiać o koordynowaniu reakcji na pandemię Covid-19.

Deklarują, że chcą przyspieszyć szczepienia, i zaznaczają, że firmy muszą dotrzymywać swoich zobowiązań w kwestii dostaw.

Podczas wideokonferencji wymieniają też poglądy na temat testowania, szczepień i wykrywania nowych wariantów wirusa i dzielą się najlepszymi rozwiązaniami.

• Wideokonferencja członków Rady Europejskiej (21 stycznia 2021)

UE warunkowo zezwala na dopuszczenie do obrotu szczepionki przeciwko Covid-19 opracowanej przez firmę Moderna. To druga szczepionka przeciwko Covid-19 dopuszczona do użytku w państwach UE. Wcześniej pozytywną opinię naukową wynikającą z dogłębnej oceny szczepionki pod kątem bezpieczeństwa, skuteczności i jakości wydaje Europejska Agencja Leków.

• EMA rekomenduje szczepionkę Moderny przeciwko Covid-19 do obrotu w UE (komunikat prasowy Europejskiej Agencji Leków z 6 stycznia 2021)

Niemiecka prezydencja Rady i negocjatorzy z Parlamentu Europejskiego osiągają wstępne porozumienie w sprawie Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności.

Instrument, którego pula finansowa wynosi 672,5 mld EUR, to główny element Next Generation EU – narzędzia służącego odbudowie. Wesprze on inwestycje publiczne i reformy w państwach członkowskich i w ten sposób pomoże radzić sobie z gospodarczymi i społecznymi skutkami pandemii Covid-19 oraz z wyzwaniami związanymi z transformacją ekologiczną i cyfrową. Co najmniej 37% środków, które mają zostać przydzielone według danego planu, powinno zostać przeznaczonych na wspieranie transformacji ekologicznej, a co najmniej 20% – transformacji cyfrowej.

Wstępne porozumienie zostanie teraz przedłożone do zatwierdzenia Radzie i Parlamentowi.

• Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności: wstępne porozumienie prezydencji z Parlamentem (komunikat prasowy z 18 grudnia 2020)

Rada zatwierdza konkluzje zawierające wnioski wyciągnięte z trwającej pandemii. Obejmują one 4 ważne obszary:

• poprawa unijnego zarządzania kryzysowego
• zapewnienie podaży produktów leczniczych
• lepszy dostęp do danych dotyczących zdrowia i lepsza wymiana takich danych
• wzmocnienie roli UE w światowej ochronie zdrowia.

• Wnioski wyciągnięte z Covid-19 w dziedzinie zdrowia: Rada zatwierdza konkluzje (komunikat prasowy z 18 grudnia 2020)

Rada przyjmuje rozporządzenie określające wieloletnie ramy finansowe UE na lata 2021–2027. Wcześniej, 16 grudnia 2020 r., zgodę wyraża Parlament Europejski.

Rozporządzenie przewiduje długoterminowy budżet w wysokości 1 074,3 mld EUR (w cenach z 2018 r.) oraz włączenie do niego Europejskiego Funduszu Rozwoju. Wraz z unijnym instrumentem odbudowy Next Generation EU o wartości 750 mld EUR Unia zyska na nadchodzące lata środki w bezprecedensowej kwocie 1,8 bln EUR. Posłużą one wsparciu odbudowy po pandemii Covid-19 oraz realizacji długoterminowych priorytetów UE w różnych dziedzinach polityki, w tym w sektorze zdrowia.

Nowy wzmocniony program EU4Health, dysponujący łącznie budżetem w wysokości 5,1 mld EUR, zapewnia Unii solidną podstawę do działań w dziedzinie zdrowia, które opierają się na doświadczeniach z pandemii Covid-19.

• Wieloletnie ramy finansowe na lata 2021–2027 przyjęte (komunikat prasowy z 17 grudnia 2020)

Na podstawie zalecenia o stopniowym znoszeniu tymczasowych ograniczeń dotyczących innych niż niezbędne podróży do UE Rada weryfikuje, a następnie ponownie uaktualnia listę państw trzecich, wobec których należy znieść te ograniczenia. Zalecenie Rady stanowi, że lista jest regularnie weryfikowana i w razie potrzeby uaktualniana.

• Znoszenie ograniczeń w podróży: Rada uaktualnia listę państw trzecich (komunikat prasowy z 17 grudnia 2020)

Rada przyjmuje konkluzje, w których wzywa do bardziej zdecydowanej reakcji na szczeblu UE na zagrożenia hybrydowe, w tym dezinformację, i do wzmacniania odporności. Rada zauważa, że nowe technologie oraz kryzysy takie jak trwająca pandemia dają wrogim podmiotom możliwość poszerzania ingerencji. Jest to dodatkowe wyzwanie dla państw członkowskich i instytucji UE, nakładające się na sam kryzys.

Rada przyznaje, że z powodu pandemii Covid-19 UE i jej państwa członkowskie są bardziej podatne na zagrożenia hybrydowe, takie jak większa ekspansja dezinformacji i manipulacyjnych ingerencji. Przeciwdziałanie takim zagrożeniom, w szczególności szkodliwej cyberdziałalności, dezinformacji i zagrożeniom dla bezpieczeństwa gospodarczego, wymaga kompleksowego podejścia zakładającego skuteczną współpracę i koordynację.

• Rada wzywa do wzmacniania odporności i zwalczania zagrożeń hybrydowych, w tym dezinformacji, w kontekście pandemii Covid-19 (komunikat prasowy z 15 grudnia 2020)

Podczas szczytu w Brukseli przywódcy UE ostrzegają przed utratą czujności i zaprzestaniem walki z pandemią Covid-19. „Sytuacja epidemiologiczna w Europie wciąż jest niepokojąca, chociaż znaczne wysiłki podejmowane przez wszystkich zaczynają przynosić rezultaty” – stwierdzają i apelują o dalsze starania, gdyż jest to jedyny sposób, aby zapobiec kolejnym falom zakażeń.

Przywódcy postanawiają również wzmocnić koordynację na szczeblu UE, w szczególności w odniesieniu do strategii testowania i do stopniowego znoszenia ograniczeń.

Jako że pierwsze szczepionki są właśnie poddawane unijnej procedurze zatwierdzania, przywódcy podkreślają, jak ważne jest, by jak najszybciej przygotować się do wprowadzenia i dystrybucji szczepionek w UE.

„Szczepienie powinno być uznawane za dobro publiczne” – stwierdzają przywódcy UE w konkluzjach i potwierdzają swoje zaangażowanie na rzecz zagwarantowania krajom na całym świecie sprawiedliwego dostępu do bezpiecznych i skutecznych szczepionek, w tym za pośrednictwem programu COVAX.

• Rada Europejska (10–11 grudnia 2020)

Podczas nieformalnej wideokonferencji unijnych ministrów transportu Komisja przekazuje najnowsze dane o platformie służącej do wzajemnego udostępniania kart lokalizacji pasażerów lotniczych, mającej pomóc państwom członkowskim w ocenie ryzyka ze strony przyjeżdżających osób i w ustalaniu kontaktów zakaźnych w kontekście pandemii Covid-19. Apeluje do państw członkowskich o zaangażowanie się w test pilotażowy prowadzony przez Agencję UE ds. Bezpieczeństwa Lotniczego (EASA). Komisja informuje także ministrów o problemach związanych ze zmianami załogi w żegludze spowodowanych pandemią Covid-19.

Prezydencja relacjonuje ministrom wpływ Covid-19 na prawa pasażerów lotniczych.

• Wideokonferencja ministrów transportu (8 grudnia 2020)

Aby ułatwić dostęp do szczepionek i testów na Covid-19, UE przyjmuje nowe przepisy umożliwiające państwom członkowskim zwolnienie szpitali i lekarzy z podatku VAT od szczepionek, zestawów do testów i ściśle powiązanych z tym usług. Dotyczy to jedynie szczepionek przeciwko Covid-19, które zostały dopuszczone do użytku przez Komisję lub państwa członkowskie, oraz testów, które spełniają wymogi obowiązujących przepisów UE. Zasada ta będzie obowiązywać do 31 grudnia 2022 r.

• Rada za tymczasową ulgą VAT na szczepionki i testy covidowe (komunikat prasowy z 7 grudnia 2020)

Podczas wirtualnego spotkania przywódców przewodniczący Rady Europejskiej Charles Michel, przewodnicząca Komisji Ursula von der Leyen i premier Australii Scott Morrison zdecydowanie opowiadają się za wspólną walką z pandemią Covid-19 oraz za skutecznymi działaniami na rzecz ochrony zdrowia i budowy bardziej innowacyjnych, zrównoważonych, inkluzywnych i odpornych gospodarek.

Przywódcy potwierdzają, że chcą zapewnić jak najszybszy powszechny i równy dostęp do bezpiecznych, skutecznych i przystępnych cenowo szczepionek, badań i terapii. Ich zdaniem ważne jest stałe międzynarodowe wsparcie dla akceleratora dostępu do narzędzi walki z Covid-19 i jego instrumentu COVAX. Przywódcy postanawiają też zacieśnić dwustronną współpracę w dziedzinie badań i innowacji i dzielić się danymi naukowymi w walce z pandemią.

Przywódcy z zadowoleniem przyjmują wyniki szczytu G-20 z 21‒22 listopada. UE i Australia intensyfikują współpracę w zakresie społeczno-gospodarczej odbudowy po pandemii i wdrażają plan działania G-20. Będą też nadal współpracować na rzecz wzmocnienia Światowej Organizacji Zdrowia oraz poprawy globalnej gotowości i reakcji na zagrożenia zdrowotne.

• Wideokonferencja przywódców UE–Australia (26 listopada 2020)

Podczas wirtualnego szczytu zorganizowanego przez Arabię Saudyjską przywódcy G-20 dyskutują o tym, jak wspólnie radzić sobie z obecną pandemią, finansować tworzenie i dystrybucję szczepionki oraz dalej wspierać obywateli i przedsiębiorców zmagających się ze skutkami Covid-19.

Podczas szczytu Unię Europejską reprezentują Charles Michel, przewodniczący Rady Europejskiej, i Ursula von der Leyen, przewodnicząca Komisji Europejskiej. Apelują oni do grupy G-20, by przed końcem roku udostępniła 4,5 mld USD na masowe zamówienia i dostawy narzędzi pozwalających na walkę z Covid-19. Charles Michel proponuje też inicjatywę mającą zapewnić skuteczniejszą globalną reakcję na przyszłe pandemie.

Międzynarodowy traktat antypandemiczny mógłby nam pomóc reagować w szybszy i bardziej skoordynowany sposób w razie pojawienia się nowych pandemii. Należy go wynegocjować ze wszystkimi organizacjami i agencjami ONZ, w szczególności z WHO. WHO musi pozostać głównym elementem globalnej koordynacji działań w sytuacjach zagrożenia zdrowia publicznego.

Charles Michel, przewodniczący Rady Europejskiej

Aby wesprzeć w walce z pandemią kraje znajdujące się w najtrudniejszej sytuacji, przywódcy G-20 zobowiązali się umożliwić krajom objętym inicjatywą G-20 dotyczącą zawieszenia płatności za obsługę długu zawieszenie oficjalnych dwustronnych płatności do czerwca 2021 r. Zatwierdzili również „Wspólne ramy regulowania długu po wygaśnięciu inicjatywy dotyczącej zawieszenia płatności w ramach jego obsługi”, zatwierdzone także przez Klub Paryski.

• Deklaracja rijadzka G-20
• Szczyt G-20 (21–22 listopada 2020)

Podczas wideokonferencji przywódcy UE postanawiają dalej zwiększać koordynację działań wobec pandemii Covid-19. Skupiają się na wzajemnym uznawaniu testów, dystrybucji szczepionek oraz wspólnym podejściu do znoszenia obostrzeń.

Przywódcy UE dyskutują o tym, jak wypracować wspólne unijne podejście do stosowania szybkich testów antygenowych, które są komplementarne względem testów PCR. Podkreślają, że należy pracować nad wzajemnym uznawaniem testów i ich wyników. Rozmawiają też o krajowych strategiach testowania i wymieniają się sprawdzonymi rozwiązaniami.

Przywódcy postanawiają także przyspieszyć opracowywanie krajowych planów szczepień, tak by szczepionki, gdy już zostaną dopuszczone na rynek, były dostępne i przystępne cenowo dla wszystkich obywateli UE.

Jeśli chodzi o obostrzenia, unijni przywódcy podkreślają, że należy je znosić stopniowo, aby uniknąć ryzyka ponownego wzrostu liczby zakażeń.

Covid-19 pociągnął za sobą ogromne koszty ludzkie. Za wszystkimi liczbami i statystykami kryją się rodziny i bliscy. Pamiętajmy o tym.

Charles Michel, przewodniczący Rady Europejskiej

Do tematu koordynacji pandemicznej przywódcy powrócą podczas szczytu Rady Europejskiej w grudniu 2020 r.

• Wideokonferencja członków Rady Europejskiej (19 listopada 2020)

W ramach przygotowań do dyskusji przywódców, która ma się odbyć podczas wideokonferencji 19 listopada 2020 r. i być poświęcona reakcji UE na Covid-19, prezydencja niemiecka publikuje sprawozdanie na temat stanu koordynacji działań UE w tej dziedzinie. Przedstawia ono bieżące prace nad:

• strategiami testowania i użyciem szybkich testów antygenowych
• wzajemnym uznawaniem testów
• transgranicznym ustalaniem kontaktów zakaźnych
• przepisami regulującymi kwarantannę
• stworzeniem, produkcją i dystrybucją szczepionek przeciwko Covid-19.

• Sprawozdanie na temat aktualnej sytuacji w zakresie unijnej koordynacji działań w odpowiedzi na pandemię Covid-19 (prezydencja niemiecka, 12 listopada 2020)

Rada osiąga porozumienie polityczne z negocjatorami Parlamentu Europejskiego w sprawie przyszłych wieloletnich ram finansowych, czyli długofalowego budżetu UE. Porozumienie jest uzupełnieniem pakietu finansowego o wartości 1 824,3 mld EUR wynegocjowanego przez przywódców UE w lipcu. Składają się na niego przyszłe wieloletnie ramy finansowe (1 074,3 mld EUR) i tymczasowy instrument odbudowy Next Generation EU (750 mld EUR) (w cenach z 2018 r.).

Jeśli chodzi o plan odbudowy, pakiet uzgodniony z Parlamentem przewiduje większy udział władzy budżetowej w nadzorze nad dochodami w ramach Next Generation EU.

Porozumienie zostanie przedłożone do zatwierdzenia państwom członkowskim wraz z pozostałymi elementami wieloletnich ram finansowych i pakietu odbudowy.

• Wieloletnie ramy finansowe i pakiet odbudowy: porozumienie prezydencji z Parlamentem Europejskim (komunikat prasowy z 10 listopada 2020)

Eurogrupa omawia perspektywy gospodarcze w świetle coraz szybszego rozprzestrzeniania się wirusa Covid-19 jesienią 2020 r. i przyjmuje oświadczenie.

W dokumencie tym ministrowie podsumowują środki przyjęte do tej pory, w szczególności wdrożenie trzech zabezpieczeń uzgodnionych w kwietniu 2020 r. będących narzędziami wsparcia dla pracowników, przedsiębiorstw i państw członkowskich. Potwierdzają również swoje zobowiązanie do dalszej współpracy na rzecz planu odbudowy Next Generation EU.

• Oświadczenie Eurogrupy na temat rozwoju sytuacji związanej z Covid-19 (komunikat prasowy z 3 listopada 2020)
• Wystąpienie Paschala Donohoe po wideokonferencji Eurogrupy (3 listopada 2020)

Przywódcy UE spotykają się na wideokonferencji, by rozmawiać o potrzebie zwiększenia wspólnych wysiłków w walce z pandemią Covid-19. Koncentrują się na strategiach testowania i ustalania kontaktów zakaźnych oraz na szczepionkach.

Przywódcy zgadzają się, że przeprowadzanie testów i ustalanie kontaktów zakaźnych są kluczowe dla ograniczenia rozprzestrzeniania się wirusa i pomogą lepiej kontrolować sytuację. Zastanawiają się, jak wypracować wspólne podejście do wzajemnego uznawania, dystrybucji i stosowania szybkich testów. Pracują na podstawie zalecenia dotyczącego strategii przeprowadzania testów, przedstawionego przez Komisję 28 października 2020 r.

Jeśli chodzi o ustalanie kontaktów zakaźnych, przywódcy UE omawiają przedstawioną przez Komisję inicjatywę na rzecz interoperacyjności aplikacji. Odnoszą się również do prac nad wspólną kartą lokalizacji pasażera, która też ułatwiłaby śledzenie kontaktów. Omawiają ponadto możliwość zharmonizowania czasu trwania kwarantanny.

Jeśli chodzi o szczepionki, zwracają uwagę na 4 główne obszary współpracy:

• sprawiedliwa dystrybucja wśród państw członkowskich
• kryteria określania grup priorytetowych
• wyzwania logistyczne i wąskie gardła
• informowanie o szczepionkach.

• Wideokonferencja członków Rady Europejskiej (29 października 2020)

Na podstawie zalecenia o stopniowym znoszeniu tymczasowych ograniczeń dotyczących innych niż niezbędne podróży do UE Rada ponownie weryfikuje, a następnie uaktualnia listę państw trzecich, wobec których należy znieść te ograniczenia. Zalecenie Rady przewiduje, że lista będzie regularnie weryfikowana i w razie potrzeby uaktualniana.

• Znoszenie ograniczeń w podróży: Rada uaktualnia listę państw trzecich (komunikat prasowy z 22 października 2020)

Ambasadorowie państw członkowskich UE osiągają jednogłośną zgodę co do stanowiska Rady w sprawie programu UE dla zdrowia (2021–2027). Program ten ma zapewnić zdecydowaną odpowiedź na pandemię Covid-19, ale ważną jego częścią będą także długoterminowe działania UE w dziedzinie zdrowia.

Jest on częścią proponowanego długoterminowego budżetu UE na lata 2021–2027. Porozumienie wypracowane przez Radę posłuży jako punkt wyjścia w negocjacjach z Parlamentem Europejskim.

• Program UE dla zdrowia: Rada ustala stanowisko negocjacyjne (komunikat prasowy z 21 października 2020)

Rada Europejska ocenia bieżącą bezprecedensową sytuację epidemiologiczną, która budzi bardzo poważne zaniepokojenie. Przywódcy z zadowoleniem przyjmują dotychczasową ogólną koordynację działań przeciw Covid-19 na szczeblu UE i postanawiają kontynuować wysiłki w tym zakresie, zwłaszcza w odniesieniu do:

• przepisów dotyczących kwarantanny
• transgranicznego ustalania kontaktów zakaźnych
• strategii testowania
• wspólnej oceny metod testowania
• tymczasowego ograniczania innych niż niezbędne podróży do UE.

Przywódcy UE dyskutują o dalszych krokach mających zapewnić opracowanie i dystrybucję szczepionek przeciwko Covid-19 w UE i zachęcają do współpracy na szczeblu globalnym.

Sytuacja jest bezprecedensowa, musimy więc zwiększyć koordynację i współpracę między państwami członkowskimi, zwłaszcza w zakresie testowania, śledzenia kontaktów, kwarantanny i szczepionek.

Charles Michel, przewodniczący Rady Europejskiej

• Rada Europejska (15–16 października 2020)

Rada przyjmuje zalecenie ustanawiające wspólne kryteria i wspólne ramy dotyczące podejścia do podróży stosowanego w odpowiedzi na pandemię Covid-19. Zalecenie ma pomóc państwom członkowskim w podejmowaniu decyzji na podstawie sytuacji epidemiologicznej w poszczególnych regionach.

Co tydzień Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób będzie opracowywać wspólną mapę kolorystyczną w podziale na regiony z danymi otrzymanymi od państw członkowskich. Kryteria będą następujące:

• liczba nowo zgłoszonych przypadków na 100 000 osób z ostatnich 14 dni
• liczba testów na 100 000 osób z ostatniego tygodnia (wskaźnik testowania)
• odsetek testów pozytywnych z ostatniego tygodnia (pozytywność testów).

Państwa członkowskie uzgodniły też, że najpóźniej 24 godziny przed wejściem w życie wszelkich nowych środków lub wymogów będą przekazywały społeczeństwu jasne, wyczerpujące i aktualne informacje na ich temat.

• Covid-19: Rada przyjmuje zalecenie w celu skoordynowania środków wpływających na swobodne przemieszczanie się (komunikat prasowy z 13 października 2020)

Rada przyjmuje środki nadzwyczajne, by pomóc sektorowi kolejowemu w obecnej trudnej sytuacji spowodowanej pandemią koronawirusa. Środki te umożliwią państwom członkowskim zwolnienie przedsiębiorstw kolejowych z niektórych opłat za korzystanie z infrastruktury. Jednocześnie zapewnią terminowy zwrot kosztów podmiotom ją udostępniającym.

To tymczasowe odstępstwo od obowiązujących przepisów dotyczących pobierania opłat za korzystanie z infrastruktury kolejowej będzie stosowane z mocą wsteczną od 1 marca do 31 grudnia 2020 r. i może w razie potrzeby zostać przedłużone.

• Covid-19: Rada przyjmuje środki dotyczące transportu kolejowego (komunikat prasowy z 2 października 2020)

Rada Europejska prowadzi szczegółowe dyskusje na temat radzenia sobie z pandemią Covid-19. Apeluje do Rady i Komisji, by zintensyfikowały ogólne działania koordynacyjne i prace nad stworzeniem i dystrybucją szczepionki na szczeblu UE. Rada Europejska będzie regularnie wracać do tej kwestii.

• Rada Europejska (1–2 października 2020)

Rada zatwierdza unijną pomoc finansową dla 16 państw członkowskich w formie pożyczek w wysokości 87,4 mld EUR w ramach SURE – unijnego instrumentu tymczasowego mającego zmniejszać zagrożenie bezrobociem podczas kryzysu spowodowanego Covid-19.

Dzięki temu wsparciu łatwiej będzie państwom członkowskim pokryć wydatki publiczne poniesione od 1 lutego 2020 r. w związku z wprowadzeniem krajowych mechanizmów zmniejszonego wymiaru czasu pracy i podobnych środków.

Wsparcie finansowe w ramach SURE zostanie rozdzielone następująco:

• Belgia: 7,8 mld EUR
• Bułgaria: 511 mln EUR
• Chorwacja: 1 mld EUR
• Cypr: 479 mln EUR
• Czechy: 2 mld EUR
• Grecja: 2,7 mld EUR
• Włochy: 27,4 mld EUR
• Łotwa: 193 mln EUR
• Litwa: 602 mln EUR
• Malta: 244 mln EUR
• Polska: 11,2 mld EUR
• Portugalia: 5,9 mld EUR
• Rumunia: 4,1 mld EUR
• Słowacja: 631 mln EUR
• Słowenia: 1,1 mld EUR
• Hiszpania: 21,3 mld EUR.

• Covid-19: Rada zatwierdza 87,4 mld EUR wsparcia w ramach instrumentu SURE (komunikat prasowy z 25 września 2020)
• Covid-19: reakcja UE na skutki gospodarcze (podsumowanie informacyjne)

Rada zgadza się na dodanie 6,2 mld EUR do budżetu UE na 2020 r., aby stawić czoła skutkom pandemii.

Zmieniony budżet przewiduje większe płatności na:

• opracowanie i dystrybucję szczepionki przeciwko Covid-19: Komisja Europejska wykorzysta te pieniądze, by zamówić szczepionkę (1,09 mld EUR)
• inicjatywy inwestycyjne w odpowiedzi na koronawirusa (inicjatywa bazowa i inicjatywa+): przekierowanie pieniędzy z budżetu UE na walkę z kryzysem Covid-19 (5,1 mld EUR).

• Walka z Covid-19: Rada zgadza się na zwiększenie budżetu na 2020 r. o 6,2 mld EUR (komunikat prasowy z 11 września 2020)
• Covid-19: reakcja UE na skutki gospodarcze (podsumowanie informacyjne)
• Unijny budżet 2020 (podsumowanie informacyjne)

Ambasadorowie państw członkowskich uzgadniają mandat w sprawie projektu, który pozwoli państwom członkowskim wesprzeć sektor kolejowy poprzez zwolnienie przedsiębiorstw kolejowych z niektórych opłat za korzystanie z infrastruktury, a jednocześnie zadbanie o terminowy zwrot kosztów dla podmiotów udostępniających infrastrukturę. Gdy te dodatkowe tymczasowe przepisy zostaną przyjęte, pomogą w łagodzeniu poważnych skutków pandemii koronawirusa w sektorze kolejowym.

• Covid-19 a transport: Rada uzgadnia stanowisko co do tymczasowych odstępstw w sektorze kolejowym (komunikat prasowy z 9 września 2020)

Na podstawie zalecenia o stopniowym znoszeniu tymczasowych ograniczeń dotyczących innych niż niezbędne podróży do UE Rada weryfikuje, a następnie uaktualnia listę państw, wobec których należy znieść te ograniczenia. Zalecenie Rady przewiduje, że lista będzie regularnie weryfikowana i w razie potrzeby uaktualniana.

• Znoszenie ograniczeń podróżowania: Rada weryfikuje listę państw trzecich (komunikat prasowy z 7 sierpnia 2020)

Na podstawie zalecenia o stopniowym znoszeniu tymczasowych ograniczeń dotyczących innych niż niezbędne podróży do UE Rada weryfikuje, a następnie uaktualnia listę państw, wobec których należy znieść te ograniczenia.Kryteria decydujące o tym, czy wobec danego państwa trzeciego należy znieść obecne ograniczenia, to zwłaszcza sytuacja epidemiologiczna, środki antypandemiczne (w tym dystans fizyczny) oraz względy społeczno-gospodarcze.

• Stopniowe znoszenie ograniczeń w podróży: Rada weryfikuje listę państw trzecich (komunikat prasowy z 30 lipca 2020)

Podczas spotkania w Brukseli przywódcy UE osiągają porozumienie w sprawie funduszu odbudowy o wartości 750 mld EUR, który pomoże UE poradzić sobie z kryzysem związanym z pandemią Covid-19. 390 mld EUR z pakietu zostanie rozdzielone między państwa członkowskie w postaci dotacji, a 360 mld EUR – w postaci pożyczek.

Obok funduszu przywódcy uzgadniają także długofalowy budżet UE na lata 2021–2027 opiewający na kwotę 1 074 mld EUR.

Jest to pierwszy szczyt od początku pandemii, w którym przywódcy UE uczestniczą osobiście.

Osiągnęliśmy porozumienie co do pakietu odbudowy i co do europejskiego budżetu. Oczywiście były to trudne negocjacje w bardzo trudnych czasach dla wszystkich Europejczyków. Maraton zakończył się sukcesem dla wszystkich 27 państw członkowskich, ale zwłaszcza dla ludzi. To dobre porozumienie. To mocne porozumienie. A co najważniejsze, w chwili obecnej to właściwe porozumienie dla Europy.

Charles Michel, przewodniczący Rady Europejskiej

• Nadzwyczajny szczyt Rady Europejskiej (17–21 lipca 2020)

Rada przyjmuje rozporządzenie, które ma przyspieszyć opracowanie i podanie szczepionki przeciw Covid-19 w UE. Rozporządzenie przewiduje, że badania kliniczne zostaną tymczasowo zwolnione z niektórych unijnych przepisów o zamierzonym uwalnianiu do środowiska i ograniczonym stosowaniu organizmów zmodyfikowanych genetycznie (GMO). Akt ma też uprościć procedurę uzyskiwania pozwolenia na dopuszczenie do obrotu produktów medycznych zawierających GMO lub składających się z GMO i przeznaczonych do leczenia Covid-19 lub zapobiegania tej chorobie.

Rozporządzenie ma obowiązywać dopóty, dopóki Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) uznaje Covid-19 za pandemię lub dopóki ma zastosowanie akt wykonawczy, w którym Komisja ogłasza stan zagrożenia zdrowia publicznego w związku z COVID-19.

• Szczepionka przeciw Covid-19: Rada przyjmuje środki ułatwiające szybkie jej opracowanie (komunikat prasowy z 14 lipca 2020)

Rada przyjmuje rozporządzenie wydłużające niektóre terminy, którym podlega europejska inicjatywa obywatelska. Przyczyną ich wydłużenia jest pandemia Covid-19. Tymczasowe przepisy będą obowiązywać do końca 2022 r. Dzięki nim organizatorzy inicjatyw będą mieć więcej czasu na zbieranie poparcia, tak by osiągnąć wymagany próg miliona podpisów z całej UE.

• Rada przyjmuje tymczasowe przepisy dotyczące europejskiej inicjatywy obywatelskiej (komunikat prasowy z 14 lipca 2020)

Przewodniczący Rady Europejskiej Charles Michel przedstawia swoją nową propozycję wieloletniego budżetu UE i pakietu odbudowy (tzw. schemat negocjacyjny). Propozycja będzie podstawą dyskusji przywódców na nadzwyczajnym szczycie Rady Europejskiej 17–18 lipca 2020 r.

Cele naszej odbudowy można podsumować w trzech słowach: konwergencja, odporność i transformacja. Konkretnie oznacza to, że musimy naprawić szkody spowodowane przez Covid-19, zreformować nasze gospodarki i przemodelować nasze społeczeństwa.

Charles Michel, przewodniczący Rady Europejskiej

• Charles Michel przedstawia swoją propozycję wieloletnich ram finansowych i pakietu odbudowy (10 lipca 2020)

Rada przyjmuje zalecenie o stopniowym znoszeniu tymczasowych ograniczeń dotyczących innych niż niezbędne podróży do UE. Od 1 lipca państwa członkowskie powinny rozpocząć znoszenie ograniczeń podróży na granicach zewnętrznych wobec mieszkańców państw trzecich wymienionych w zaleceniu. Lista opiera się na kryteriach i warunkach określonych w zaleceniu. Będzie weryfikowana i w razie potrzeby uaktualniana co dwa tygodnie.

• Rada zgadza się na znoszenie ograniczeń podróży z państw trzecich (komunikat prasowy z 30 czerwca 2020)

Rada przyjmuje konkluzje w sprawie reakcji na pandemię Covid-19 w sektorze energetycznym UE. Przede wszystkim wyraża uznanie dla pracowników tego sektora za oddanie i skuteczność, z jakimi starali się zapewnić nieprzerwane funkcjonowanie europejskiego systemu energetycznego podczas pandemii.

Rada zwraca uwagę na kluczową rolę sektora energetycznego w odbudowie gospodarczej UE i odnotowuje, że europejska gospodarka musi stać się bardziej ekologiczna, cyrkularna i cyfrowa, a jednocześnie pozostać konkurencyjna w skali globalnej.

Rada uznaje także, że potrzebne są inicjatywy wspierające solidny plan odbudowy w kierunku przystępnego cenowo, bezpiecznego, konkurencyjnego, chronionego i zrównoważonego systemu energetycznego.

• Reakcja na pandemię Covid-19 w sektorze energetycznym UE: Rada przyjmuje konkluzje (komunikat prasowy z 25 czerwca 2020)

Rada przyjmuje rozporządzenie pozwalające państwom członkowskim na zasadzie wyjątku wypłacić do 7 000 EUR rolnikom i do 50 000 EUR małym i średnim firmom zajmującym się przetwórstwem, wprowadzaniem do obrotu lub rozwojem produktów rolnych lub bawełny (z wyjątkiem produktów rybołówstwa).

Chodzi o wykorzystanie środków, które są dostępne w ramach obowiązujących programów rozwoju wsi, aby wesprzeć rolników oraz małe i średnie firmy najbardziej dotknięte kryzysem Covid-19 oraz zaradzić problemom z płynnością i przepływem środków pieniężnych w obliczu zamknięcia sklepów, rynków i restauracji.

• Większe wsparcie dla unijnych rolników dotkniętych kryzysem Covid-19: Rada przyjmuje środki nadzwyczajne (komunikat prasowy z 24 czerwca 2020)

Przywódcy UE omawiają podczas wideokonferencji budżet UE na lata 2021–2027 i plan odbudowy po pandemii. Przewodniczący Rady Europejskiej Charles Michel zapowiada, że w połowie lipca planuje zaprosić przywódców na szczyt w Brukseli, by zająć się konkretnymi propozycjami.

• Wideokonferencja członków Rady Europejskiej (19 czerwca 2020)

Rada przyjmuje konkluzje o wyzwaniach w systemach kształcenia i szkolenia w związku z pandemią Covid-19. Konkluzje zawierają apel do państw członkowskich o zbadanie możliwości innowacji i przyspieszonej transformacji cyfrowej, a także o dalsze rozwijanie umiejętności i kompetencji cyfrowych wśród nauczycieli i trenerów.

Konkluzje zwracają też uwagę na potrzebę zapewnienia inkluzywności i równych szans, a także na konieczność dbania o powszechny dostęp do kształcenia i szkolenia wysokiej jakości.

• Przeciwdziałanie koronakryzysowi w kształceniu i szkoleniu: Rada przyjmuje konkluzje (komunikat prasowy z 17 czerwca 2020)

Unijni ministrowie zdrowia po raz pierwszy wymieniają poglądy na temat proponowanego przez Komisję Europejską rozporządzenia ustanawiającego czwarty program zdrowotny (EU4Health) na lata 2021–2027.

Ministrowie wyrażają zadowolenie z nowego programu i jego celów. Ma on znacznie pomóc w odbudowie po Covid-19 i ma się koncentrować na wzmacnianiu odporności systemów zdrowotnych oraz na promowaniu innowacji w sektorze zdrowia.

Budżet nowego programu ma być ok. 25 razy większy niż budżet obecnego programu zdrowotnego (przewidującego ok. 450 mln EUR na okres 2014–2020).

• Wideokonferencja ministrów zdrowia (12 czerwca 2020)

Rada przyjmuje konkluzje, w których podejmuje szereg kwestii związanych z wdrażaniem unijnej strategii cyfrowej. Zwraca uwagę na rolę, jaką transformacja cyfrowa odgrywa w walce z pandemią, oraz na jej kluczowe znaczenie w procesie odbudowy.

Pandemia Covid-19 i jej skutki dla naszej codzienności i naszych gospodarek uwydatniły, jak ważna jest transformacja cyfrowa we wszystkich dziedzinach życia gospodarczego i społecznego w UE. Nowe technologie pozwoliły nam pozostać w kontakcie z bliskimi, pracować z domu i kontynuować nauczanie dzieci na odległość. Odegrały podstawową rolę w utrzymaniu działalności przedsiębiorstw i ciągłości usług publicznych. Oleg Butković, chorwacki minister gospodarki morskiej, transportu i infrastruktury, przewodniczący Rady

• Kształtowanie cyfrowej przyszłości Europy – Rada przyjmuje konkluzje (komunikat prasowy z 9 czerwca 2020)

Unijni ministrowie zatrudnienia i spraw społecznych zastanawiają się, jak wzmocnić krajowe polityki zatrudnieniowe i społeczne oraz uodpornić rynki pracy, by zaradzić skutkom pandemii Covid-19. Dyskusja skupia się na:

• elastycznej organizacji pracy (np. praca zdalna, elastyczne godziny pracy i innowacyjne technologie IT)
• podnoszeniu / zmienianiu kwalifikacji jako możliwości reagowania na zmieniające się z powodu pandemii warunki pracy, także w kontekście postępującej transformacji cyfrowej i ekologicznej
• sposobach rozwiązywania – w kontekście pandemii – problemów związanych z ochroną i promowaniem równości płci, zwłaszcza wśród słabszych grup społecznych.

• Wideokonferencja ministrów zatrudnienia i spraw społecznych (9 czerwca 2020)

Unijni ministrowie handlu zajmują się negatywnym wpływem pandemii Covid-19 na światowy handel oraz rolą globalnych łańcuchów dostaw w odbudowie gospodarki. W tym kontekście Komisja Europejska ma dokonać do końca 2020 r. przeglądu polityki handlowej UE, tak by polityka ta mogła pomóc w odbudowie gospodarki po pandemii.

• Wideokonferencja ministrów handlu (9 czerwca 2020)

Kwota zmobilizowana w ramach pakietu „Drużyna Europy” wynosi teraz prawie 36 mld EUR i obejmuje wkłady wniesione przez Komisję Europejską, państwa członkowskie UE, Europejski Bank Inwestycyjny oraz Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju.

Środki te zostaną wykorzystane na wspieranie krajów partnerskich UE w walce z pandemią, a zwłaszcza na:

• wzmacnianie systemów opieki zdrowotnej
• ułatwienie odbudowy społeczno-gospodarczej
• zapewnianie przepływu towarów
• inwestowanie w badania nad terapiami i szczepionkami.

• Wideokonferencja ministrów rozwoju (8 czerwca 2020)

Ponieważ ogólna sytuacja się poprawia, wszystkie państwa członkowskie stopniowo znoszą kontrole graniczne i przywracają w pełni swobodny przepływ osób, ograniczony z powodu pandemii. Podczas wideokonferencji ministrowie spraw wewnętrznych ustalają, że:

• większość państw członkowskich zniesie kontrole graniczne do 15 czerwca 2020 r., a reszta – do końca miesiąca
• ograniczenia, które zostaną utrzymane, będą niedyskryminujące, proporcjonalne i oparte na obiektywnych kryteriach zdrowotnych
• będą nadal ściśle koordynować swoje działania pod kierunkiem Komisji Europejskiej
• zastosują jednolite podejście do stopniowego zezwalania na inne niż niezbędne podróże do UE, co ma nastąpić nie wcześniej niż 1 lipca.

• Wideokonferencja ministrów spraw wewnętrznych (5 czerwca 2020)

Zebrani na drugiej nieformalnej wideokonferencji unijni ministrowie telekomunikacji przeprowadzają debatę orientacyjną na temat priorytetów cyfrowych UE w okresie po Covid-19.

Ministrowie zastanawiają się nad tym:

• jak kryzys Covid-19 wpłynął na sektor cyfrowy
• jak zapewnić konkurencyjność UE i jej suwerenność cyfrową w skali globalnej
• jak podnieść w hierarchii priorytetów i zwiększyć inwestycje w konektywność oraz technologie związane z danymi i technologie cyfrowe, takie jak sztuczna inteligencja.

• Wideokonferencja ministrów telekomunikacji (5 czerwca 2020)

Podczas trzeciej nieformalnej wideokonferencji ministrowie transportu rozmawiają o zrównoważonej i cyfrowej odbudowie sektora transportu po pandemii Covid-19.

W czasie dyskusji ministrowie zostają poproszeni o zastanowienie się nad następującymi kwestiami:

• które inicjatywy i inwestycje są najpilniejsze, by zapewnić ekologiczną i inteligentną odbudowę i zwiększyć odporność sektora transportu
• które narzędzia krótko-, średnio- i długoterminowe umożliwią realizację tych celów.

Ministrowie potwierdzają, że należy stosować skoordynowane podejście do przeciwdziałania pandemii, znoszenia obostrzeń i przygotowań do odbudowy.

• Wideokonferencja ministrów transportu (4 czerwca 2020)

Ministrowie wymieniają poglądy na temat kolejnych kroków w radzeniu sobie ze skutkami pandemii Covid-19 w sektorze sportu. Dyskutują o tym, jak pomóc w reaktywowaniu sektora i w uodparnianiu go na nieprzewidziane zdarzenia. Ministrowie zgadzają się, że wszystkie działania sportowe powinny być wznawiane w bezpiecznych warunkach, i podkreślają społeczno-gospodarcze znaczenie sektora.

• Wideokonferencja ministrów sportu (2 czerwca 2020)

Ministrowie wymieniają poglądy na temat tego, jak zwiększyć korzyści gospodarcze, środowiskowe i społeczne z aplikacji kosmicznych. Dyskutują o udziale danych, usług i technologii kosmicznych w zrównoważonym rozwoju UE oraz w odbudowie po kryzysie związanym z Covid-19.

• Wideokonferencja ministrów przestrzeni kosmicznej (29 maja 2020)

Ministrowie dyskutują o roli, jaką powinny odgrywać badania naukowe i innowacje w zwiększaniu odporności społeczeństw na kryzysy, takie jak kryzys wywołany pandemią Covid-19.

Jeśli chodzi o wnioski wyciągnięte z kryzysu koronawirusowego, ministrowie podkreślają, że należy zwiększyć koordynację działań badawczych oraz dzielić się danymi naukowymi i wiedzą.

• Wideokonferencja ministrów badań naukowych (29 maja 2020)

Komisja Europejska ogłasza projekt funduszu odbudowy oraz długoterminowego budżetu UE (wieloletnich ram finansowych) na lata 2021–2027.

Przewodniczący Rady Europejskiej wydaje oświadczenie, że skonsultuje się z państwami członkowskimi przed szczytem Rady Europejskiej zaplanowanym na 19 czerwca. Równocześnie Rada będzie analizować i oceniać projekt.

23 kwietnia 2020 r. Rada Europejska postanowiła pracować nad ustanowieniem funduszu odbudowy, który byłby odpowiedzią na skutki koronakryzysu. Zleciła Komisji Europejskiej pilne opracowanie odnośnej propozycji, która sprecyzowałaby też związek między funduszem a długoterminowym budżetem UE.

• Charles Michel o funduszu odbudowy (komunikat prasowy z 27 maja 2020)

Przewodniczący Eurogrupy Mário Centeno przyjmuje z zadowoleniem zgodę rady dyrektorów Europejskiego Banku Inwestycyjnego na nowy paneuropejski fundusz gwarancyjny, który wesprze firmy borykające się ze skutkami pandemii Covid-19.

Nowy fundusz EBI to jedno z trzech zabezpieczeń – przewidzianych w sprawozdaniu Eurogrupy z 9 kwietnia 2020 r. – o wartości 540 mld EUR na rzecz miejsc pracy i pracowników, firm i państw członkowskich. 23 kwietnia przywódcy UE zatwierdzili odnośne sprawozdanie i poprosili, by pakiet był gotowy do 1 czerwca 2020 r.

Rozporządzenie o zabezpieczeniu dla pracowników zmniejszającym ryzyko bezrobocia (SURE) Rada przyjęła 19 maja 2020 r.

Zabezpieczenie dla państw członkowskich – wsparcie kryzysowe w reakcji na pandemię finansowane przez Europejski Mechanizm Stabilności – rada zarządzająca mechanizmu przyjęła 15 maja 2020 r.

• Sprawozdanie na temat kompleksowej reakcji gospodarczej na pandemię Covid-19 (komunikat prasowy z 9 kwietnia 2020)
• Rada przyjmuje tymczasowe wsparcie zmniejszające ryzyko bezrobocia (komunikat prasowy z 19 maja 2020)

Rada przyjmuje tymczasową zmianę przepisów o usługach lotniczych, aby wesprzeć linie lotnicze i lotniska w obliczu gwałtownego spadku ruchu lotniczego z powodu pandemii koronawirusa. Rada decyduje też o przedłużeniu terminu transpozycji dyrektyw o bezpieczeństwie i interoperacyjności kolei z czwartego pakietu kolejowego. Chce w ten sposób dać sektorowi kolejowemu i władzom elastyczność i pewność prawa w obecnych okolicznościach. Obie zmiany prawne stanowią część nadzwyczajnego pakietu transportowego przedstawionego przez Komisję 29 kwietnia 2020 r.

• Covid-19: Rada przyjmuje środki pomocowe dla lotnictwa i kolei (komunikat prasowy z 25 maja 2020)

Ministrowie wymieniają poglądy na temat tego, jak najlepiej wdrażać zalecenia Komisji Europejskiej, aby bezpiecznie powrócić do podróżowania i ożywić europejską turystykę w 2020 r. Zalecenia maja pomóc państwom członkowskim skoordynować stopniowe znoszenie ograniczeń podróży i umożliwić ponowne otwarcie firm turystycznych pod warunkiem zachowania niezbędnych środków ostrożności.

Ministrowie zdecydowanie popierają szereg zasad, które powinny regulować odbudowę sektora turystyki, takich jak:

• ścisła współpraca na szczeblu UE
• podejście stopniowe
• decyzje opierające się na wiarygodnych danych epidemiologicznych
• niedyskryminacja.

• Wideokonferencja ministrów turystyki (20 maja 2020)
• Turystyka i transport: wytyczne Komisji dotyczące bezpiecznego powrotu do podróżowania i ożywienia turystyki w Europie w 2020 r. i kolejnych latach (komunikat prasowy Komisji Europejskiej z 13 maja 2020)

Rada przyjmuje pakiet 3 mld EUR pomocy finansowej dla 10 partnerów objętych politykami rozszerzenia i sąsiedztwa. Pomoc będzie mieć formę pożyczek na bardzo korzystnych warunkach i posłuży zaradzaniu gospodarczym skutkom pandemii Covid-19. Zostanie rozdzielona następująco:

• Albania: 180 mln EUR
• Bośnia i Hercegowina: 250 mln EUR
• Gruzja: 150 mln EUR
• Jordania: 200 mln EUR
• Kosowo*: 100 mln EUR
• Mołdawia: 100 mln EUR
• Czarnogóra: 60 mln EUR
• Macedonia Północna: 160 mln EUR
• Tunezja: 600 mln EUR
• Ukraina: 1,2 mld EUR.
  
  

*Użycie tej nazwy nie wpływa na stanowiska w sprawie statusu Kosowa i jest zgodne z rezolucją Rady Bezpieczeństwa ONZ 1244/1999 oraz z opinią Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie Deklaracji niepodległości Kosowa.

• Covid-19: Rada przyjmuje pakiet 3 mld EUR pomocy dla partnerów z sąsiedztwa UE (komunikat prasowy z 20 maja 2020)

Rada przyjmuje tymczasowe środki pozwalające przedłużyć ważność niektórych certyfikatów i licencji w transporcie drogowym, kolejowym i wodnym oraz łagodzące przepisy o pobieraniu opłat od statków za użytkowanie infrastruktury portowej. Środki te mają pomóc firmom i władzom w nadzwyczajnych okolicznościach wywołanych pandemią Covid-19.

• Covid-19 a transport: Rada uelastycznia przepisy o licencjach i usługach portowych (komunikat prasowy z 20 maja 2020)

Unijni ministrowie ds. młodzieży spotykają się na swojej pierwszej wideokonferencji, aby rozmawiać o wpływie pandemii Covid-19 na młodych ludzi i sektor młodzieżowy. Ich dyskusja dotyczy zatrudnienia, mobilności, zdrowia psychicznego i dobrobytu młodzieży. Wymieniają też poglądy na temat działań podjętych do tej pory w celu pomocy młodym ludziom w radzeniu sobie z konsekwencjami pandemii, a także na temat tego, jak ukierunkować ich odporność i solidarność w kontekście strategii odbudowy gospodarki i jak współpracować z młodzieżą i organizacjami młodzieżowymi, by przygotować się na możliwy przyszły kryzys wywołany pandemią.

• Wideokonferencja ministrów ds. młodzieży (19 maja 2020)

Unijni ministrowie kultury spotykają się na wideokonferencji, by wymienić poglądy na temat skutków Covid-19 w sektorze kultury i sektorze kreatywnym. Dyskusja koncentruje się na doświadczeniach zdobytych od początku pandemii. Ministrowie rozmawiają też o możliwych podejściach do wznawiania programów i działań kulturalnych w kontekście stopniowego znoszenia ograniczeń.

• Wideokonferencja ministrów kultury

W ramach nadzwyczajnego pakietu wsparcia, który ma przeciwdziałać gospodarczym skutkom pandemii Covid-19, UE tworzy tymczasowy instrument pomagający pracownikom utrzymać miejsca pracy.

Państwa członkowskie będą mogły występować na korzystnych warunkach o pożyczki, na które przeznaczono do 100 mld EUR. Pożyczki mają pomóc im sfinansować nagły, poważny wzrost wydatków publicznych w odpowiedzi na kryzys w konkretnych obszarach.

Komisja Europejska będzie pozyskiwać odnośne fundusze w imieniu UE na międzynarodowych rynkach finansowych. Pożyczki w ramach SURE będą zabezpieczane przez budżet UE oraz gwarancje państw członkowskich odpowiadające ich udziałowi w dochodzie narodowym brutto Unii. Łączna kwota gwarancji wyniesie 25 mld EUR. Pomoc finansowa będzie udzielana decyzją Rady przyjmowaną na wniosek Komisji.

Pożyczki będą dostępne, jak tylko wszystkie państwa członkowskie zapewnią swoje gwarancje. Instrument będzie działać do 31 grudnia 2022 r.

SURE (wsparcie w celu zmniejszenia ryzyka bezrobocia w związku z sytuacją nadzwyczajną) to jedno z trzech zabezpieczeń na rzecz miejsc pracy i pracowników, firm i państw członkowskich. Ich wartość to 540 mld EUR. Zostały uzgodnione przez Eurogrupę i zatwierdzone przez przywódców UE.

• Rada przyjmuje tymczasowe wsparcie zmniejszające ryzyko bezrobocia (komunikat prasowy z 19 maja 2020)
• Video conference of economics and finance ministers, 19 May 2020

Unijni ministrowie edukacji spotykają się na wideokonferencji, by omówić wpływ pandemii Covid-19 na edukację i szkolenie w całej UE, szczególnie w kontekście stopniowego znoszenia obostrzeń pandemicznych. Wymieniają się informacjami o tym, jak poszczególne państwa planują:

• ponownie otwierać placówki edukacyjno-szkoleniowe (w tym jakie przewidują środki higieniczne, sanitarne i organizacyjne)
• zorganizować egzaminy końcowe i przyjęcia na uczelnie wyższe
• zorganizować zapisy na studia i kontynuację studiów od przyszłego roku akademickiego
• utrzymać mobilność edukacyjną w UE.

• Wideokonferencja ministrów edukacji (18 maja 2020)

Państwa członkowskie UE łączą siły w świadczeniu pomocy konsularnej i sprowadzają obywateli UE z państw trzecich do domu. Do połowy maja 2020 r. repatriacja koordynowana przy wsparciu ze strony UE objęła 625 tys. Europejczyków przebywających za granicą, z których niemal 600 tys. już dotarło do domów.

Chcę dziś pogratulować grupie zadaniowej i jej członkom za niezwykle skuteczne i profesjonalne wykonanie zadania. Dzięki Państwa klarownej wizji, skrupulatnemu planowaniu oraz niestrudzonej całodobowej pracy w wyjątkowych warunkach ponad 580 tysięcy obywateli UE mogło bezpiecznie wrócić do swoich domów w Europie.

Charles Michel, przewodniczący Rady Europejskiej

• „Europa sprowadziła do domów ponad pół miliona obywateli. To było bezprecedensowe wyzwanie” (oświadczenie prasowe, 15 maja 2020)

Podczas wideokonferencji Eurogrupa dyskutuje o planach ożywienia gospodarki UE. Ministrowie przyglądają się również postępom prac nad zabezpieczeniami gospodarczymi mającymi zaradzić skutkom kryzysu koronawirusowego.

Przełomowe decyzje polityczne podjęte przez Eurogrupę miesiąc temu są w rekordowym tempie przekładane na realia prawne. Zrobiliśmy duże postępy w odniesieniu do 3 rodzajów zabezpieczeń: od dziś działa wsparcie z tytułu kryzysu pandemicznego w ramach Europejskiego Mechanizmu Stabilności, Rada osiągnęła porozumienie w sprawie SURE (wsparcie w celu zmniejszenia ryzyka bezrobocia w związku z sytuacją nadzwyczajną), a poza tym przygotowaliśmy grunt pod porozumienie w sprawie funduszu gwarancyjnego Europejskiego Banku Inwestycyjnego dla firm.

Przewodniczący Eurogrupy Mário Centeno

• Wideokonferencja Eurogrupy (15 maja 2020)
• Wystąpienie Mária Centena po wideokonferencji Eurogrupy (15 maja 2020)

Ministrowie spraw zagranicznych rozmawiają o południowym sąsiedztwie i sytuacji na Bliskim Wschodzie w świetle pandemii Covid-19. W tym kontekście wyrażają zaniepokojenie społeczno-gospodarczymi skutkami pandemii i zgadzają się, że obecny kryzys jest okazją do refleksji nad stosunkami UE z regionem w średniej i dłuższej perspektywie.

• Wideokonferencja ministrów spraw zagranicznych (15 maja 2020)

Unijni ambasadorowie osiągają porozumienie polityczne w sprawie tymczasowego instrumentu SURE mającego pomóc pracownikom zachować miejsca pracy w czasie kryzysu. Formalne przyjęcie instrumentu ma nastąpić do 19 maja.

Państwa członkowskie będą mogły występować na korzystnych warunkach o pożyczki, na które przeznaczono do 100 mld EUR. Pożyczki mają pomóc im sfinansować nagły, poważny wzrost wydatków publicznych w odpowiedzi na kryzys w konkretnych obszarach.

SURE (wsparcie w celu zmniejszenia ryzyka bezrobocia w związku z sytuacją nadzwyczajną) to jedno z trzech zabezpieczeń o wartości 540 mld EUR na rzecz miejsc pracy i pracowników, firm i państw członkowskich uzgodnione przez Eurogrupę i zatwierdzone przez przywódców UE.

Prezydencja chorwacka organizuje drugą wideokonferencję unijnych ministrów rolnictwa i rybołówstwa, by podsumować dotychczasowe działania mające ograniczyć negatywny wpływ pandemii Covid-19 na oba sektory.

Ministrowie wskazują dodatkowe obszary, w których potrzebne jest wsparcie. Wielu ministrów apeluje o solidny budżet na wspólną politykę rolną po 2020 r.

• Wideokonferencja ministrów rolnictwa i rybołówstwa (13 maja 2020)

Ministrowie obrony koncentrują się na kluczowej roli sił zbrojnych we wspieraniu podmiotów cywilnych i zapewnianiu wsparcia transgranicznego. Podkreślają też, że należy zwiększać gotowość i odporność na przyszłość poprzez ćwiczenia, poprawę cyberbezpieczeństwa oraz przeciwdziałanie zagrożeniom hybrydowym, w tym intensywniejsze zapobieganie dezinformacji.

• Wideokonferencja ministrów obrony (12 maja 2020)

Unijni ministrowie zdrowia odbywają wideokonferencję na temat dostępności leków w UE w kontekście pandemii Covid-19. Przy tej okazji odnoszą się także do opracowywanej obecnie strategii farmaceutycznej dla Europy.

• Wideokonferencja ministrów zdrowia (12 maja 2020)

Ministrowie finansów uzgadniają cechy wsparcia z tytułu kryzysu pandemicznego w ramach Europejskiego Mechanizmu Stabilności oraz jednolite kryteria dostępu państw. Państwa członkowskie będą mogły zaciągać pożyczki o wartości sięgającej 2% ich PKB na bezpośrednie i pośrednie wydatki na opiekę zdrowotną, leczenie i profilaktykę związane z Covid-19.

• Oświadczenie Eurogrupy o wsparciu z tytułu kryzysu pandemicznego (komunikat prasowy z 8 maja 2020)
• Wystąpienie Mária Centena po wideokonferencji Eurogrupy (8 maja 2020)
• Wideokonferencja Eurogrupy (8 maja 2020)

UE pracuje nad pilnymi środkami, które mają pomóc firmom i organom sektora lotniczego, kolejowego, drogowego i żeglugi morskiej przetrwać kryzys spowodowany koronawirusem.

Ambasadorowie państw UE uzgadniają dziś stanowisko Rady w sprawie czterech projektów ustawodawczych mających zapewnić elastyczność, zmniejszyć obciążenia administracyjne oraz zredukować koszty z myślą o firmach transportowych w kontekście kryzysu związanego z Covid-19.

• Covid-19: Rada uzgadnia stanowisko w sprawie pomocy dla sektora transportu (komunikat prasowy z 8 maja 2020)

Szczyt UE − Bałkany Zachodnie w Zagrzebiu gromadzi szefów państw i rządów państw członkowskich UE oraz sześciu przywódców zachodniobałkańskich: z Albanii, Bośni i Hercegowiny, Serbii, Czarnogóry, Macedonii Północnej i Kosowa*. Przyjmują oni deklarację z Zagrzebia, w której ponawiają wolę współpracy w walce z pandemią Covid-19. Skupiają się na 3 kwestiach:

• pomoc finansowa w formie pakietu o wartości ponad 3,3 mld EUR dla partnerów z Bałkanów Zachodnich, by wesprzeć sektor opieki zdrowotnej i odbudowę społeczno-gospodarczą oraz zapewnić wsparcie za pośrednictwem Europejskiego Banku Inwestycyjnego, a także pomoc mikrofinansową
• współpraca i koordynacja w formie wspólnych zamówień i nieograniczonego handlu środkami ochrony indywidualnej
• reagowanie na dezinformację i inną działalność hybrydową.

* Użycie tej nazwy nie wpływa na stanowiska w sprawie statusu Kosowa i jest zgodne z rezolucją Rady Bezpieczeństwa ONZ 1244/1999 oraz z opinią Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie Deklaracji niepodległości Kosowa.

• Szczyt UE − Bałkany Zachodnie (Zagrzeb, 6 maja 2020)
• Deklaracja z Zagrzebia (6 maja 2020)

Unijni ministrowie telekomunikacji po raz pierwszy w czasie kryzysu spotykają się trybie wideokonferencji. Rozmawiają o:

• wykorzystaniu aplikacji śledzących kontakty zakaźne w celu zaradzenia pandemii
• roli sektora cyfrowego w odbudowie popandemicznej, w tym o sposobach stymulowania inwestycji w nową, wysokoprzepustową infrastrukturę cyfrową.

• Wideokonferencja ministrów telekomunikacji (5 maja 2020)

Unijni ministrowie zatrudnienia i spraw społecznych spotykają się na wideokonferencji, by omówić:

• skutki zmian demograficznych w kontekście pandemii Covid-19 i sposoby pomocy tym regionom UE, które najbardziej odczuwają zmniejszanie się populacji
• działania na rynku pracy i w zakresie polityki społecznej podejmowane na szczeblu unijnym i krajowym w ramach odbudowy gospodarki.

• Wideokonferencja ministrów zatrudnienia i spraw społecznych (5 maja 2020)

Rada przyjmuje pakiet 3 mld EUR pomocy finansowej dla 10 partnerów objętych politykami rozszerzenia i sąsiedztwa. Pomoc będzie mieć formę pożyczek na bardzo korzystnych warunkach i posłuży zaradzaniu gospodarczym skutkom pandemii Covid-19. Zostanie rozdzielona następująco:

• Albania: 180 mln EUR
• Bośnia i Hercegowina: 250 mln EUR
• Gruzja: 150 mln EUR
• Jordania: 200 mln EUR
• Kosowo*: 100 mln EUR
• Mołdawia: 100 mln EUR
• Czarnogóra: 60 mln EUR
• Macedonia Północna: 160 mln EUR
• Tunezja: 600 mln EUR
• Ukraina: 1,2 mld EUR.
  
  

*Użycie tej nazwy nie wpływa na stanowiska w sprawie statusu Kosowa i jest zgodne z rezolucją Rady Bezpieczeństwa ONZ 1244/1999 oraz z opinią Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie Deklaracji niepodległości Kosowa.

• Covid-19: Rada zatwierdza 3 mld EUR pomocy dla partnerów z sąsiedztwa UE (komunikat prasowy z 5 maja 2020)

Ministrowie transportu państw UE rozmawiają na drugiej nieformalnej wideokonferencji na temat skutków pandemii Covid-19 dla sektora transportu. Omawiają środki podjęte do tej pory przeciwko pandemii i zgadzają się, że UE powinna przyjąć skoordynowane podejście do znoszenia obostrzeń. Ministrowie pozytywnie oceniają nowy pakiet dodatkowych środków, którymi Komisja Europejska chce ograniczyć skutki kryzysu w sektorze transportu.

• Wideokonferencja ministrów transportu (29 kwietnia 2020)
• Koronawirus: pakiet środków wsparcia w sektorze transportu (Komisja Europejska)

Pod koniec wideokonferencji UE i Grupy Pięciu na rzecz Sahelu przewodniczący Charles Michel potwierdza, że UE chce pomagać państwom i społecznościom na całym świecie w radzeniu sobie z kryzysem związanym z Covid-19, zgodnie ze wspólną deklaracją członków Rady Europejskiej z 26 marca 2020 r.

• Wideokonferencja UE − Grupa Pięciu na rzecz Sahelu (28 kwietnia 2020)

Unijni ministrowie spraw wewnętrznych spotykają się na wideokonferencji, by omówić obecną i dalszą reakcję na Covid-19 w dziedzinie spraw wewnętrznych. Rozmawiają też o:

• usprawnieniu ruchu na granicach wewnętrznych, by zapewnić funkcjonowanie rynku wewnętrznego i swobodny przepływ towarów
• skoordynowanym ograniczeniu lub zniesieniu kontroli na granicach wewnętrznych
• wspólnych działaniach na rzecz walki z nasiloną cyberprzestępczością, w szczególności sprzedażą podrobionych towarów oraz szerzeniem fałszywych informacji
• roli aplikacji służących do ustalania kontaktów zakaźnych w kontrolowaniu ekspansji wirusa.

• Wideokonferencja ministrów spraw wewnętrznych (28 kwietnia 2020)

Unijni ministrowie energii spotykają się na wideokonferencji, by ocenić dotychczasowe działania mające zwiększyć gotowość sektora i zapewnić bezpieczeństwo dostaw energii. Rozmawiają też o ewentualnej roli sektora energii w zrównoważonym powrocie do normy po pandemii.

Ministrowie uznają, że europejski sektor energii jest mocny i obecnie nie ma ryzyka zakłóceń w systemach dostaw, zwłaszcza dla najbardziej potrzebujących.

• Wideokonferencja ministrów energii (28 kwietnia 2020)

Ministrowie turystyki wymieniają się informacjami i sprawdzonymi rozwiązaniami co do środków pomocowych podjętych jak dotąd na szczeblu krajowym wobec sektora turystycznego. Turystyka to jeden z sektorów gospodarki najwcześniej i najciężej dotkniętych kryzysem związanym z Covid-19. Ministrowie zastanawiają się też nad ewentualnymi przyszłymi działaniami unijnymi i krajowymi, które pomogłyby szybko ożywić sektor.

• Wideokonferencja ministrów turystyki (27 kwietnia 2020)

Przywódcy UE zatwierdzają podczas wideokonferencji pakiet uzgodniony przez Eurogrupę. Przewiduje on 3 rodzaje zabezpieczeń o wartości 540 mld EUR: dla pracowników, firm i państw członkowskich.

Przywódcy zlecają też Komisji pilne opracowanie projektu funduszu odbudowy. „Będzie to fundusz wystarczającej wielkości, ukierunkowany na najbardziej dotknięte sektory i regiony Europy” – mówi przewodniczący Charles Michel.

Przywódcy z zadowoleniem przyjmują europejski plan znoszenia obostrzeń związanych z Covid-19, przedstawiony przez Charles'a Michela i Ursulę von der Leyen 15 kwietnia.

Z zadowoleniem przyjmują też wspólny plan odbudowy, przewidujący 4 domeny działań: jednolity rynek, masowe inwestycje, globalne działania UE oraz lepsze zarządzanie. Plan powołuje się też na ważne zasady, takie jak solidarność, spójność i konwergencja.

• Wideokonferencja członków Rady Europejskiej (23 kwietnia 2020)
• Konkluzje przewodniczącego Charles'a Michela po wideokonferencji z członkami Rady Europejskiej (23 kwietnia 2020)

Rada przyjmuje pakiet środków uelastyczniających wykorzystywanie funduszy strukturalnych, tak by państwa członkowskie mogły szybko i skutecznie reagować na społeczno-gospodarcze skutki pandemii Covid-19. Dzięki tzw. inicjatywie inwestycyjnej „plus” w odpowiedzi na koronawirusa:

• państwa członkowskie będą mogły przenosić pieniądze między funduszami stosownie do swoich potrzeb
• można będzie przekierowywać zasoby do najbardziej poszkodowanych regionów, gdyż zawieszone zostaną warunki otrzymania środków
• od 1 lipca 2020 r. do 30 czerwca 2021 r. państwa członkowskie będą mogły ubiegać się o stuprocentowe finansowanie z budżetu UE programów związanych ze skutkami pandemii.

To drugi w ciągu mniej niż miesiąca akt ustawodawczy zmieniający przepisy o wykorzystywaniu unijnych funduszy strukturalnych w reakcji na kryzys.

• Covid-19: większa elastyczność w wydatkowaniu pieniędzy z budżetu UE (komunikat prasowy z 22 kwietnia 2020)

Rada przyjmuje nowe przepisy mające złagodzić skutki epidemii Covid-19 w sektorze rybołówstwa i akwakultury. Przepisy nowelizują rozporządzenie o Europejskim Funduszu Morskim i Rybackim oraz rozporządzenie o wspólnej organizacji rynków w bieżącym cyklu finansowym 2014–2020.

Nowe przepisy przewidują m.in:

• wsparcie w związku z tymczasowym zaprzestaniem lub ograniczeniem działalności połowowej lub akwakulturowej
• elastyczne wykorzystanie środków budżetowych
• wsparcie dla składowania produktów rybołówstwa lub akwakultury.

• Covid-19: Rada przyjmuje przepisy, by pomóc unijnym rybakom (komunikat prasowy z 22 kwietnia 2020)

Unijni ministrowie sportu rozmawiają o tym, jak pomóc sektorowi, sportowcom i federacjom w Europie radzić sobie ze złożonymi problemami spowodowanymi pandemią Covid-19.

• Wideokonferencja ministrów sportu (21 kwietnia 2020)

Ministrowie gospodarki i finansów rozmawiają o szybkim wdrożeniu uzgodnionych środków, które mają zaradzić społeczno-gospodarczym skutkom Covid-19. Prezydencja chorwacka podejmuje się zwłaszcza pilnego poprowadzenia negocjacji w sprawie proponowanego przez Komisję tymczasowego instrumentu mającego łagodzić zagrożenie bezrobociem (SURE).

Ministrowie zatwierdzają oświadczenie, w którym popierają elastyczne stosowanie unijnych przepisów w sektorze bankowym i zwracają się do banków o niewypłacanie dywidend. Ministrowie uzgadniają też uproszczenie wymogów informacyjnych w ramach tegorocznego europejskiego semestru.

• Wideokonferencja ministrów gospodarki i finansów (16 kwietnia 2020)

Unijni ministrowie handlu wymieniają poglądy na temat wpływu Covid-19 na relacje handlowe i globalne łańcuchy wartości i dostaw. Pozostałe tematy spotkania:

• projekt Komisji Europejskiej w sprawie nowego rozwiązania pozwalającego na eksport niektórych artykułów ochrony osobistej
• wytyczne Komisji Europejskiej w sprawie monitorowania bezpośrednich inwestycji zagranicznych.

• Wideokonferencja ministrów handlu (16 kwietnia 2020)

Unijni ministrowie zdrowia spotykają się na wideokonferencji, by podsumować bieżącą sytuację oraz dotychczasową reakcję na rozprzestrzenianie się Covid-19 w UE. Wymieniają też poglądy na temat wspólnej strategii łagodzenia obostrzeń związanych z pandemią.

• Wideokonferencja ministrów zdrowia (15 kwietnia 2020)

Przewodniczący Rady Europejskiej i przewodnicząca Komisji Europejskiej przedstawiają plan działania służący zniesieniu obostrzeń w związku z Covid-19. Podkreślają też, że podczas wideokonferencji przywódców 23 kwietnia należy rozpocząć strategiczną dyskusję nad planem naprawczym.

• Wystąpienie Charles’a Michela na konferencji prasowej w sprawie reakcji UE na kryzys koronawirusowy
• Wspólny europejski plan działania na rzecz znoszenia środków powstrzymujących rozprzestrzenianie się Covid-19

Unijni ministrowie edukacji spotykają się na wideokonferencji, by omówić wpływ pandemii Covid-19 na edukację. Rozmawiają zwłaszcza o wyzwaniach i szansach, jakie daje uczenie się on-line, o ocenach, egzaminach i rekrutacji, a także o metodach stopniowego bezpiecznego otwierania szkół i placówek szkoleniowych.

• Wideokonferencja ministrów edukacji (14 kwietnia 2020)

Ambasadorowie państw UE uzgadniają stanowisko Rady w sprawie wniosku zmieniającego rozporządzenie o Europejskim Funduszu Morskim i Rybackim (EFMR) oraz rozporządzenie o wspólnej organizacji rynków.

Wniosek wprowadza szereg środków, które mają zapewnić wsparcie finansowe unijnym rybakom i hodowcom z sektora akwakultury i pomóc im sprostać wyzwaniom gospodarczym związanym z pandemią Covid-19.

• Pandemia Covid-19: Rada zatwierdza pomoc finansową dla unijnych rybaków (komunikat prasowy z 14 kwietnia 2020)

Rada przyjmuje w procedurze pisemnej dwie zmiany do budżetu UE na 2020 r., aby udostępnić dodatkowe 3,1 mld EUR na walkę z Covid-19.

Środki te będą przeznaczone na:

• zakup i dystrybucję produktów medycznych, w tym środków ochrony i respiratorów
• zwiększenie produkcji testów
• budowę szpitali polowych
• transport pacjentów na leczenie w innych państwach członkowskich
• repatriację obywateli UE, którzy utknęli za granicą.

• Walka z Covid-19: Rada przyjmuje zmieniony budżet UE na 2020 r. (komunikat prasowy z 14 kwietnia 2020)

Podczas wideokonferencji Eurogrupa opracowuje pakiet środków wsparcia, który zostanie przedstawiony przywódcom UE.

Proponuje trzy rodzaje pilnych zabezpieczeń: dla pracowników, firm i państw członkowskich. Przygotowuje też grunt pod fundusz naprawczy, który miałby pobudzić gospodarkę i zapewnić solidarność UE z państwami członkowskimi najbardziej dotkniętymi Covid-19.

Uzgodniliśmy dziś trzy rodzaje zabezpieczeń i plan naprawczy, tak by po pandemii nasze gospodarki mogły wspólnie rosnąć, a nie oddalać się od siebie. Propozycje te opierają się na naszej zbiorowej sile finansowej i na europejskiej solidarności.

Przewodniczący Eurogrupy Mário Centeno

• Sprawozdanie na temat kompleksowej reakcji gospodarczej na pandemię Covid-19
• Wystąpienie Mária Centena po wideokonferencji Eurogrupy (9 kwietnia 2020)
• Wideokonferencja Eurogrupy (7−9 kwietnia 2020)

Unijni ministrowie rozwoju dają zielone światło pakietowi, który pomoże krajom partnerskim w walce z pandemią Covid-19 i jej skutkami. Ogólne wsparcie finansowe wyniesie ponad 20 mld EUR i będzie pochodzić z istniejących zasobów na działania zewnętrzne.

• Wideokonferencja ministrów spraw zagranicznych (rozwój) (8 kwietnia 2020)

Rada uzgadnia stanowisko co do drugiego pakietu środków: inicjatywy inwestycyjnej „plus” w odpowiedzi na koronawirusa, by udostępnić więcej pieniędzy z unijnych funduszy strukturalnych na działania antykryzysowe.

Propozycja zapewnia dodatkową elastyczność w wykorzystywaniu środków. Państwa członkowskie będą mogły przekazywać środki między funduszami, aby szybko reagować na społeczno-gospodarcze skutki epidemii Covid-19.

• Covid-19: Rada zezwala na szersze wykorzystanie środków spójnościowych (komunikat prasowy z 8 kwietnia 2020)

Unijni ministrowie ds. badań naukowych i innowacji spotykają się na wideokonferencji, by rozmawiać o skoordynowanej reakcji na Covid-19.

Koncentrują się na:

• finansowaniu europejskich projektów badawczo-innowacyjnych
• wspólnym korzystaniu z danych naukowych i infrastruktury naukowej przez ośrodki badawczo-innowacyjne.

• Wideokonferencja ministrów badań naukowych (7 kwietnia 2020)

Podczas wideokonferencji unijni ministrowie obrony rozmawiają o pomocy, której udziela wojsko w trakcie pandemii Covid-19, oraz o sytuacji unijnych wojskowych i cywilnych misji i operacji w państwach trzecich. Dzielą się informacjami o tym, w jaki sposób siły zbrojne państw członkowskich uczestniczą w przeciwdziałaniu pandemii. Przykładem takiego uczestnictwa jest wsparcie transportowo-logistyczne, budowa szpitali w rekordowym tempie, użyczanie personelu medycznego oraz wspieranie policji i innych krajowych służb.

• Wideokonferencja ministrów obrony (6 kwietnia 2020)

Podczas wideokonferencji unijni ministrowie sprawiedliwości wymieniają informacje o działaniach podjętych przez państwa członkowskie w obszarze wymiaru sprawiedliwości w odpowiedzi na pandemię Covid-19. Uzgadniają, że wszelkie nadzwyczajne działania powinny być zgodne z podstawowymi wartościami Unii.

• Wideokonferencja ministrów sprawiedliwości (6 kwietnia 2020)

Unijni ministrowie spraw zagranicznych rozmawiają o międzynarodowej reakcji na pandemię Covid-19 i o repatriacji obywateli UE. Wideokonferencji przewodniczy wysoki przedstawiciel UE Josep Borrell. Ministrowie zgadzają się, że należy pomagać krajom trzecim i zwalczać dezinformację.

• Wideokonferencja ministrów spraw zagranicznych (3 kwietnia 2020)

Rada przyjmuje przepisy, które pozwolą szybko udostępnić środki z budżetu UE na walkę z kryzysem spowodowanym Covid-19.

Jest to nowelizacja zasad dotyczących funduszy strukturalnych i inwestycyjnych. Przewiduje większą elastyczność i udostępnienie 37 mld EUR na inicjatywę inwestycyjną w odpowiedzi na koronawirusa.

Rada zmienia też zakres Funduszu Solidarności UE, aby oprócz klęsk żywiołowych objął też stan zagrożenia zdrowia publicznego.

• Covid-19: Rada pilnie udostępnia środki z budżetu UE (komunikat prasowy z 30 marca 2020)

UE zawiesza lotniskowy wymóg slotowy, czyli obowiązek co najmniej 80-procentowego wykorzystywania slotów lotniskowych (tj. przydziałów czasu na start i lądowanie), który linie lotnicze muszą spełnić, by zachować swoje sloty w kolejnym roku. Zawieszenie wymogu ma pomóc przewoźnikom poradzić sobie z drastycznym spadkiem ruchu lotniczego z powodu epidemii Covid-19.

Zawieszenie wymogu dotyczy okresu od 1 marca do 24 października 2020 r. W przypadku lotów między UE a Chinami i Hongkongiem zawieszenie obowiązuje także wstecznie od 23 stycznia do 29 lutego 2020 r. To właśnie 23 stycznia 2020 r. władze chińskie zamknęły pierwsze lotnisko.

• Covid-19: UE znosi wymóg slotowy w ramach pomocy liniom lotniczym (komunikat prasowy z 30 marca 2020)

Członkowie Rady Europejskiej, zebrani na wideokonferencji, oceniają dotychczasową unijną reakcję na pandemię Covid-19. Jeżeli chodzi o przeciwdziałanie skutkom gospodarczym, zwracają się do Eurogrupy, by w ciągu dwóch tygodni przedstawiła stosowne propozycje.

• Wideokonferencja członków Rady Europejskiej (26 marca 2020)
• Wspólne oświadczenie członków Rady Europejskiej (26 marca 2020)

Przewodniczący Charles Michel i przewodnicząca Ursula von der Leyen biorą udział w nadzwyczajnej wideokonferencji G-20, by omówić globalną reakcję na pandemię Covid-19.

• Oświadczenie przewodniczących Charles’a Michela i Ursuli von der Leyen po nadzwyczajnej wideokonferencji G-20 w sprawie Covid-19 (26 marca 2020)

Unijni ministrowie rolnictwa i rybołówstwa uczestniczą w wideokonferencji prowadzonej przez prezydencję chorwacką, by podzielić się informacjami z pozostałymi państwami i instytucjami UE. Dyskutują też o środkach mających wesprzeć sektor rolnictwa i rybołówstwa i zapobiec zakłóceniom produkcji i dostaw.

• Wyniki wideokonferencji ministrów rolnictwa i rybołówstwa (portal prezydencji chorwackiej, 25 marca 2020)

Eurogrupa podsumowuje wszystkie działania podjęte dotychczas na szczeblu krajowym i unijnym w reakcji na skutki Covid-19. Ministrowie rozmawiają też o dalszych rozwiązaniach politycznych rozważanych przez instytucje UE, w tym użyciu Europejskiego Mechanizmu Stabilności.

Rządy oraz unijne instytucje podejmują zdecydowane działania. [...] nasza reakcja fiskalna wyraźnie się poszerzyła. W zaledwie tydzień łączna wartość działań fiskalnych na szczeblu krajowym zwiększyła się dwukrotnie, i obecnie jest szacowana na 2% PKB. Mechanizmy wsparcia płynnościowego dla firm i pracowników zostały rozszerzone z 10% do ponad 13% PKB.

Mário Centeno, przewodniczący Eurogrupy

• Wideokonferencja Eurogrupy (24 marca 2020)

Unijni ministrowie gospodarki i finansów uzgadniają zastosowanie maksymalnej elastyczności, na jaką pozwalają przepisy fiskalne UE. Dzięki temu państwa członkowskie będą mogły podjąć wszelkie niezbędne środki, by wesprzeć służbę zdrowia, ochronę ludności i gospodarkę.

• Oświadczenie unijnych ministrów finansów o pakcie stabilności i wzrostu w kontekście kryzysu wywołanego Covid-19 (komunikat prasowy z 23 marca 2020)

Ministrowie wymieniają poglądy na temat międzynarodowej reakcji na epidemię Covid-19. Skupiają się szczególnie na repatriacji unijnych podróżnych, którzy utknęli za granicą.

Rozmawiają też o tym, jak zacieśnić międzynarodową współpracę i solidarność, by wesprzeć najbardziej narażone kraje. Potępiają próbę zdyskredytowania Unii Europejskiej poprzez dezinformację i napiętnowanie obywateli UE za granicą w związku z koronawirusem.

• Wideokonferencja ministrów spraw zagranicznych (23 marca 2020)

Rada zatwierdza swoje stanowisko w sprawie projektu mającego pomóc przewoźnikom lotniczym w obliczu gwałtownego spadku popytu wywołanego epidemią Covid-19 i środkami antyepidemiologicznymi.

Chodzi o zawieszenie wymogu co najmniej 80-procentowego wykorzystywania slotów lotniskowych (tj. przydziałów czasu na start i lądowanie). Linie lotnicze muszą ten wymóg spełnić, jeżeli chcą zachować swoje sloty w kolejnym roku.

• Covid-19: Rada zawiesza wymóg slotowy, by pomóc liniom lotniczym (komunikat prasowy z 20 marca 2020)

UE warunkowo zezwala na dopuszczenie do obrotu szczepionki przeciwko Covid-19 opracowanej przez firmę BioNTech i Pfizer. To pierwsza szczepionka przeciwko Covid-19 dopuszczona do użytku w UE. Wcześniej pozytywną opinię naukową wynikającą z dogłębnej oceny szczepionki pod kątem bezpieczeństwa, skuteczności i jakości wydaje Europejska Agencja Leków.

• EMA rekomenduje pierwszą szczepionkę przeciwko Covid-19 do obrotu w UE (komunikat prasowy Europejskiej Agencji Leków z 21 grudnia 2020)

Unijni ministrowie omawiają społeczne i zatrudnieniowe wyzwania, przed którymi stoją UE i świat w wyniku epidemii Covid-19. Ministrowie wymieniają poglądy i doświadczenia związane z tym, jak przezwyciężyć skutki kryzysu. Przedstawiają stanowiska i plany w kwestii ewentualnego przekierowania unijnych funduszy na nowe inicjatywy, uwzględniając propozycję Komisji o inicjatywie inwestycyjnej w odpowiedzi na koronawirusa.

• Wyniki wideokonferencji wysokiego szczebla z udziałem ministrów zatrudnienia i spraw społecznych (prezydencja chorwacka, 19 marca 2020)

Rada uzgadnia stanowisko względem projektów ustawodawczych udostępniających fundusze z budżetu UE 2020 na walkę ze skutkami epidemii Covid-19. Z uwagi na pilny charakter sprawy oba projekty zostają zatwierdzone bez zmian.

Nowe przepisy zapewnią wsparcie małym i średnim firmom oraz wzmocnią inwestowanie w produkty i usługi pomagające służbie zdrowia skuteczniej reagować na kryzys.

• Covid-19: Rada zgadza się na wsparcie z budżetu UE (komunikat prasowy z 18 marca 2020)

Unijni ministrowie transportu wraz z Komisją Europejską uzgadniają, że będą ściśle współpracować, by zminimalizować zakłócenia w ruchu, zwłaszcza niezbędnym ruchu towarowym. Ustalają, że potrzebne jest skoordynowane podejście do tego, jak najskuteczniej zapewnić ciągłość gospodarczą, chronić zdrowie i bezpieczeństwo pracowników transportu oraz ich swobodne przemieszczanie się przez granice, a zarazem skupić się na opanowywaniu epidemii Covid-19.

• Wyniki wideokonferencji wysokiego szczebla z udziałem ministrów transportu (prezydencja chorwacka, 18 marca 2020)

Członkowie Rady Europejskiej rozmawiali w trybie wideokonferencji o działaniach UE podjętych w reakcji na epidemię Covid-19. Dyskusję zdominowały następujące tematy:

• jak ograniczyć rozprzestrzenianie się wirusa
• jak zapewnić dostawy sprzętu medycznego, w szczególności masek i respiratorów
• jak promować badania naukowe, w tym badania nad szczepionką
• jak zaradzić skutkom społeczno-gospodarczym
• jak pomóc obywatelom UE, którzy utknęli w państwach trzecich.

Przywódcy postanowili wzmocnić granice zewnętrzne: zastosować skoordynowane, tymczasowe ograniczenie innych niż niezbędne podróży do UE przez okres 30 dni.

Potwierdziliśmy, że musimy współpracować i zrobić wszystko, by stawić czoła kryzysowi i jego skutkom. Priorytetem jest zdrowie naszych obywateli.

Charles Michel, przewodniczący Rady Europejskiej

• Konkluzje przewodniczącego Rady Europejskiej po wideokonferencji z członkami Rady Europejskiej na temat Covid-19 (17 marca 2020)
• Wideokonferencja członków Rady Europejskiej (17 marca 2020)

Eurogrupa podsumowuje bieżącą sytuację gospodarczą i przyjmuje oświadczenie o reakcji w zakresie polityki gospodarczej na epidemię Covid-19.

Będziemy chronić naszych obywateli i naszą walutę, cokolwiek się zdarzy i jakkolwiek tylko możemy. Nasza determinacja, by zapewnić wsparcie w tym trudnym czasie, jest bezgraniczna.

Mário Centeno, przewodniczący Eurogrupy

• Oświadczenie Eurogrupy o reakcji w zakresie polityki gospodarczej na Covid-19 (16 marca 2020)
• Wystąpienie Mária Centena po posiedzeniu Eurogrupy (16 marca 2020)

Przywódcy G-7 odbywają wideokonferencję, by skoordynować globalne działania wobec epidemii Covid-19. Postanawiają współdziałać, by:

• koordynować niezbędne działania w zakresie zdrowia publicznego, mające chronić osoby zagrożone Covid-19
• przywrócić zaufanie, wzrost gospodarczy i chronić miejsca pracy
• wesprzeć handel i inwestycje na świecie
• promować naukę, badania i współpracę technologiczną.

• Oświadczenie przywódców G-7 w sprawie Covid-19 (16 marca 2020)

Najważniejsze to maksymalnie ograniczyć zakażenia, tak by służba zdrowia państw członkowskich była w stanie przygotować się na najbliższe dni i tygodnie. Charles Michel, przewodniczący Rady Europejskiej

Po wideokonferencji Charles Michel i Ursula von der Leyen zaapelowali o ograniczenie wszelkich innych niż niezbędne podróży do UE.

• Wypowiedź przewodniczącego Charles’a Michela po wideokonferencji przywódców G-7 na temat Covid-19 (16 marca 2020)

Unijni ministrowie edukacji oceniają sytuację i zgadzają się, że priorytetem jest bezpieczeństwo uczniów, studentów i pracowników. Wymieniają informacje o środkach zastosowanych w każdym z państw członkowskich na rzecz bezpieczeństwa i na rzecz kontynuacji nauki.

• Wyniki wideokonferencji wysokiego szczebla z udziałem ministrów edukacji (prezydencja chorwacka, 12 marca 2020)

Przewodniczący Rady Europejskiej prowadzi wideokonferencję z członkami Rady Europejskiej, aby skoordynować działania UE w reakcji na epidemię Covid-19. W dyskusji biorą udział również: przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen, prezes Europejskiego Banku Centralnego Christine Lagarde, przewodniczący Eurogrupy Mário Centeno i wysoki przedstawiciel Josep Borrell.

Przywódcy ustalają cztery priorytety:

• ograniczanie rozprzestrzeniania się wirusa
• zapewnianie dostaw sprzętu medycznego
• wspieranie badań naukowych, w tym badań nad szczepionką
• reagowanie na skutki społeczno-gospodarcze.

Państwa członkowskie zgodziły się, że zdrowie naszych obywateli to priorytet i że działania powinny opierać się na wiedzy naukowej i medycznej. Działania muszą być proporcjonalne, tak by ich skutki nie były nadmiernie uciążliwe dla naszych społeczeństw.

Charles Michel, przewodniczący Rady Europejskiej

• Spotkanie członków Rady Europejskiej (10 marca 2020)
• Konkluzje przewodniczącego Rady Europejskiej po wideokonferencji na temat Covid-19 (10 marca 2020)

Podczas telekonferencji Eurogrupa wraz z państwami członkowskimi spoza strefy euro podsumowuje najnowsze wydarzenia i wpływ epidemii Covid-19 na rynki finansowe i na całą gospodarkę.

Ministrowie potwierdzają wolę koordynowania działań i gotowość użycia wszystkich stosownych narzędzi politycznych w celu zapewnienia silnego i trwałego wzrostu gospodarczego.

Dołożymy wszelkich starań, by powstrzymać epidemię oraz by zapewnić funkcjonowanie służby zdrowia i systemów ochrony ludności. Będziemy wspierać ludność w najbardziej dotkniętych obszarach i chronić nasze gospodarki przed dalszymi stratami. Mário Centeno, przewodniczący Eurogrupy (4 marca 2020)

• Oświadczenie na temat sytuacji w zakresie Covid-19 (komunikat prasowy z 4 marca 2020)
• Wystąpienie Mária Centena po telekonferencji Eurogrupy (4 marca 2020)
• Pismo Mária Centena podsumowujące telekonferencję Eurogrupy (4 marca 2020)

Unijni ministrowie wymieniają poglądy na temat tego, jak najskuteczniej zapewnić skoordynowaną reakcję na szybko rozprzestrzeniającą się epidemię Covid-19 w UE.

Ministrowie zgodzili się, że aby zwalczać epidemię, należy:

• zintensyfikować działania informacyjne na temat Covid-19
• wzmocnić ochronę osób zagrożonych
• opracować działania zapobiegawcze, w tym poparte dowodami wskazówki dotyczące podróżowania do obszarów zagrożonych i z tych obszarów.

Ochrona zdrowia publicznego to nasz priorytet. Działania UE w odpowiedzi na epidemię i współpraca między wszystkimi stronami przebiegają bardzo dobrze, ale sytuacja uległa zmianie. Dzisiejsza debata pokazała, że państwa członkowskie są gotowe dostosować swoje działania, zacieśnić współpracę i podjąć stosowne kroki zarówno w zakresie zapobiegania, jak i leczenia. Vili Beroš, chorwacki minister zdrowia

• Rada ds. Zatrudnienia, Polityki Społecznej, Zdrowia i Ochrony Konsumentów – zdrowie (6 marca 2020)
• UE zapewni skoordynowaną reakcję na Covid-19 (komunikat prasowy prezydencji chorwackiej z 6 marca 2020)

Z uwagi na pogarszającą się sytuację i na różnorodność sektorów nią dotkniętych (służba zdrowia, konsulaty, ochrona ludności, gospodarka) prezydencja w pełni aktywuje mechanizm IPCR.

Pełna aktywacja oznacza możliwość organizowania narad kryzysowych z udziałem:

• państw członkowskich, w których występuje koronawirus
• Komisji Europejskiej
• Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych
• przedstawicieli gabinetu przewodniczącego Rady Europejskiej
• odpowiednich unijnych agencji i ekspertów.

• Epidemia koronawirusa: prezydencja w pełni aktywuje mechanizm IPCR (komunikat prasowy z 2 lutego 2020)

Komisja Europejska udostępnia Radzie swoją pierwszą ocenę potencjalnego wpływu epidemii Covid-19 na przemysł UE. Zwraca uwagę państw członkowskich na to, że niezwykle ważne jest dzielenie się kluczowymi informacjami i koordynowanie wszelkich działań podejmowanych na szczeblu UE.

• Rada ds. Konkurencyjności (27–28 lutego 2020)

Odnotowuje się znaczny wzrost liczby zachorowań na Covid-19 w północnych Włoszech. Wiele innych państw członkowskich też zaczyna informować o nowych przypadkach zakażeń.

Unijni ministrowie zdrowia przyjmują konkluzje w sprawie Covid-19. Wzywają w nich Komisję Europejską, aby:

• kontynuowała koordynację działań w zakresie oceny ryzyka i zaleceń dotyczących podróżowania
• zwiększyła gotowość na wypadek kolejnego etapu epidemii
• uruchomiła istniejące mechanizmy finansowania w celu wsparcia gotowości państw członkowskich
• zwiększyła wsparcie dla Komitetu ds. Bezpieczeństwa Zdrowia.

• Nadzwyczajne posiedzenie Rady ds. Zdrowia (13 lutego 2020)

Prezydencja chorwacka organizuje nieformalną wideokonferencję wysokiego szczebla. Państwa członkowskie, wraz z przedstawicielami Komisji Europejskiej i Europejskiego Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób, podsumowują sytuację w zakresie epidemii.

Prezydencja chorwacka postanawia uruchomić zintegrowany mechanizm reagowania na szczeblu politycznym w sytuacjach kryzysowych (IPCR) w trybie wymiany informacji.

IPCR stanowi unijne ramy koordynacji w międzysektorowych sytuacjach kryzysowych. Za pomocą tego mechanizmu prezydencja Rady koordynuje na najwyższym szczeblu polityczną reakcję na kryzys.

Komisja Europejska i Europejska Służba Działań Zewnętrznych przygotowują sprawozdania dotyczące orientacji i analizy sytuacyjnej, które są udostępniane państwom członkowskim za pośrednictwem specjalnej platformy internetowej.

• Prezydencja chorwacka uruchamia IPCR w związku z koronawirusem (komunikat prasowy z 28 stycznia 2020)

W chińskim mieście Wuhan zostaje zdiagnozowana choroba wywołana nowym koronawirusem, która zaczyna się szybko rozprzestrzeniać na inne regiony Chin i świata. Światowa Organizacja Zdrowia oficjalnie potwierdza, że ten nowy koronawirus to SARS-CoV-2. Nowa choroba będzie się nazywać Covid-19.