Program na rzecz europejskiego przemysłu obronnego
Program na rzecz europejskiego przemysłu obronnego to jedna z wielu inicjatyw UE, które mają zwiększyć jej gotowość obronną i wzmocnić przemysł obronny w kontekście zmieniających się warunków bezpieczeństwa.
Czym jest program na rzecz europejskiego przemysłu obronnego?
Jest to unijny instrument, który dysponuje kwotą 1,5 mld euro dotacji na zwiększenie europejskiej gotowości obronnej w latach 2025–2027.
Program ma zwiększyć konkurencyjność i elastyczność reagowania europejskiego przemysłu obronnego. Będzie też promować wspólne zamówienia. Ponadto ma zapewnić:
- warunki do zwiększenia przemysłowych zdolności produkcyjnych
- ramy współpracy przemysłowej z Ukrainą
- bezpieczeństwo dostaw produktów w sytuacjach kryzysowych
- zestaw narzędzi prawnych ułatwiających długoterminową współpracę zbrojeniową
- mechanizm sprzedaży na potrzeby wojska.
Program stanowi realizację różnych postulatów strategii na rzecz europejskiego przemysłu obronnego, przedstawionej przez Komisję Europejską i wysokiego przedstawiciela UE do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa w marcu 2024 r.
Łączy dwa obecne instrumenty UE: instrument na rzecz wzmocnienia europejskiego przemysłu obronnego przez zamówienia realizowane na zasadzie współpracy (EDIRPA) i rozporządzenie o wspieraniu produkcji amunicji.
Rada ostatecznie zatwierdziła program 8 grudnia 2025 r.
Jak program jest finansowany?
Program jest finansowany przez Unię Europejską z jej długofalowego budżetu (wieloletnich ram finansowych na lata 2021–2027).
W swoim wstępnym porozumieniu Rada i Parlament potwierdziły budżet zaproponowany przez Komisję, czyli 1,5 mld euro w formie dotacji. Budżet programu obejmuje też 300 mln euro na wsparcie ukraińskiego przemysłu obronnego.
Rada i Parlament poprosiły Komisję, by zbadała możliwości pozyskania dodatkowych zasobów finansowych w przyszłości.
Ponadto budżet programu może otrzymywać wpłaty od państw członkowskich i stron trzecich.
Jakie działania program obejmuje?
Wzmocnienie zdolności obronnych i łańcuchów dostaw
Program ma zwiększyć współpracę państw członkowskich w dziedzinie zamówień obronnych. Ma też poprawić zdolność produkcyjną europejskiego przemysłu obronnego: skrócić czas realizacji zamówień i zniwelować obecne luki w zdolnościach.
Program ustanawia ramy dla projektów wspólnego zainteresowania, które służą rozwijaniu zdolności potrzebnych różnym państwom członkowskim, w tym zdolności zapewniających dostęp do strategicznych domen.
28 września 2026 r. Rada zatwierdziła pierwszych pięć takich projektów. Dotyczą one zdolności w zakresie dronów i systemów antydronowych, obrony morskiej i ochrony dna morskiego, obrony przestrzeni kosmicznej, obrony przeciwlotniczej i przeciwrakietowej oraz ochrony wschodniej flanki Europy.
Wsparcie dla Ukrainy
Program ma wspierać przemysł obronny Ukrainy poprzez specjalny instrument (instrument wsparcia Ukrainy), który będzie:
- premiować zamówienia oparte na współpracy z Ukrainą
- zwiększać zdolności produkcyjne ukraińskich firm obronnych.
Instrument będzie dysponować środkami finansowymi w wysokości 300 mln euro.
Dostawy w sytuacjach kryzysowych
Dzięki programowi ma powstać pierwszy w historii unijny mechanizm, który zapewni bezpieczeństwo dostaw produktów obronnych w całej UE. W sytuacjach kryzysowych produkty i komponenty mają być dostępne szybko i niezawodnie.
Mechanizm sprzedaży na potrzeby wojska
Dzięki programowi powstanie też europejski mechanizm sprzedaży na potrzeby wojska, który będzie:
- oferować scentralizowany katalog produktów obronnych
- pozwalać na tworzenie pul produktów, tak by ich dostawa była szybsza.
Firmy i produkty mogące korzystać z programu
Firmy, które chcą skorzystać zez wsparcia finansowego z programu, muszą mieć siedzibę i zarządczą strukturę wykonawczą w UE. Również ich infrastruktura, obiekty, aktywa i zasoby muszą znajdować się w UE.
Aby dany produkt obronny mógł się kwalifikować, komponenty stanowiące 65% jego całkowitego kosztu muszą pochodzić z UE lub państw stowarzyszonych (państw Europejskiego Obszaru Gospodarczego). Również podmiot mający uprawnienia projektowe musi zasadniczo mieścić się w UE.
Żadne komponenty nie będą pozyskiwane z państw niestowarzyszonych, które naruszają interesy UE lub jej państw członkowskich dotyczące bezpieczeństwa i obrony.
Więcej
Ostatnia aktualizacja: 28 września 2026