Unijne wsparcie wojskowe dla Ukrainy

Odpowiedź na potrzeby wojskowe i obronne Ukrainy

Unijna pomoc wojskowa dla Ukrainy ma jej zapewnić środki wojskowe, tak by mogła nadal korzystać z niezbywalnego prawa do samoobrony i przeciwdziałać rosyjskiej agresji.

Wraz ze wsparciem wojskowym udzielanym przez państwa członkowskie UE ogólne wsparcie ukraińskich sił zbrojnych przez UE szacuje się na 88,7 mld euro. Kwota ta obejmuje 6,4 mld euro w ramach Europejskiego Instrumentu na rzecz Pokoju i 8,4 mld euro w ramach pożyczki na potrzeby wsparcia Ukrainy.

UE uzupełnia dwustronne wysiłki swoich państw członkowskich, zapewniając wzmocnione wsparcie operacyjne ukraińskim siłom zbrojnym i działając na rzecz zwiększenia wspólnych zamówień od europejskiego i ukraińskiego przemysłu obronnego.

Całkowita pomoc udzielona Ukrainie, w tym wsparcie finansowe, pomoc humanitarna, dochody z immobilizowanych aktywów rosyjskich i wsparcie dla ukraińskich uchodźców, wyniosła już 220,3 mld euro.

Wspólne zamówienia w ramach instrumentu SAFE

Za pośrednictwem Instrumentu na rzecz Zwiększenia Bezpieczeństwa Europy (SAFE) UE zapewnia wsparcie finansowe w formie pożyczek o wartości do 150 mld euro. Mają one pomóc państwom członkowskim UE zwiększyć inwestycje w obronność poprzez wspólne zamówienia.

Pożyczki w ramach instrumentu SAFE mogą uzyskać tylko państwa członkowskie. Ukraina może za to uczestniczyć na równych warunkach we wspólnych zamówieniach w ramach tego instrumentu. Ponadto ukraińskie przedsiębiorstwa kwalifikują się domyślnie do zamówień w ramach SAFE.

Rozporządzenie ustanawiające instrument SAFE weszło w życie 28 maja 2025 r.

W 2025 r. państwa członkowskie przedłożyły Komisji Europejskiej 19 planów krajowych w ramach instrumentu SAFE. 15 z nich zawiera projekty z udziałem Ukrainy.

Pożyczka na potrzeby wsparcia Ukrainy

23 kwietnia 2026 r. Rada zgodziła się udzielić Ukrainie pożyczki w wysokości 90 mld euro, aby pomóc zaspokoić najpilniejsze potrzeby budżetowe i obronne w latach 2026–2027.

Pożyczka jest finansowana z pożyczek zaciąganych przez UE na rynkach kapitałowych i wspartych z budżetu UE. Ma zostać spłacona z reparacji należnych Ukrainie od Rosji.

Orientacyjna kwota 60 mld euro zostanie przeznaczona na wsparcie zdolności Ukrainy do inwestowania w przemysł obronny, w tym do zamawiania produktów związanych z obronnością. Do tej pory UE wypłaciła 8,4 mld euro na sfinansowanie zamówień na drony dla Ukrainy.

Finansowanie to zapewnia Ukrainie kluczowy i terminowy dostęp do produktów związanych z obronnością pochodzących zarówno z ukraińskiego, jak i unijnego przemysłu obronnego.

Rada ostatecznie zatwierdza pożyczkę pomocową dla Ukrainy w wysokości 90 mld euro (komunikat prasowy z 23 kwietnia 2026)

Długi cylindryczny metalowy pręt zamontowany w przemysłowym urządzeniu do obróbki.

Czym jest Instrument na rzecz Zwiększenia Bezpieczeństwa Europy (SAFE)?

Europejski Instrument na rzecz Pokoju

W latach 2022–2025 UE przeznaczyła – w ramach Europejskiego Instrumentu na rzecz Pokoju – 6,4 mld euro na pilne potrzeby wojskowe i obronne Ukrainy.

Z instrumentu UE finansuje dostarczanie śmiercionośnego i nieśmiercionośnego sprzętu wojskowego i zasobów takich jak środki ochrony indywidualnej, zestawy pierwszej pomocy, paliwo, amunicja i pociski.

Instrument pokrywa również wspólne koszty unijnej misji pomocy wojskowej dla Ukrainy (EUMAM Ukraine) oraz dwóch powiązanych środków pomocy służących zapewnieniu sprzętu niezbędnego do szkoleń.

W ramach instrumentu udało się również przekierować na wsparcie wojskowe dla Ukrainy dochody o wartości 3,4 mld euro pochodzące z immobilizowanych rosyjskich aktywów.

Norwegia uzupełniła unijne wsparcie w ramach Europejskiego Instrumentu na rzecz Pokoju kwotą 250 mln koron norweskich (około 22 mln euro).

Instrument Wsparcia Ukrainy

8 grudnia 2025 r. Rada przyjęła Program na rzecz europejskiego przemysłu obronnego, który m.in. wspiera ukraiński przemysł obronny za pośrednictwem specjalnego instrumentu (Instrument Wsparcia Ukrainy). Nowy instrument będzie:

premiować zamówienia oparte na współpracy z Ukrainą
finansować zwiększenie zdolności produkcyjnych ukraińskich firm obronnych.

Instrument Wsparcia Ukrainy zostanie wyposażony w pulę środków finansowych w wysokości 300 mln euro.

Europejski Fundusz Obronny

18 grudnia 2025 r. Rada przyjęła nowe przepisy, które m.in. umożliwią Ukrainie stowarzyszenie z Europejskim Funduszem Obronnym. Dzięki temu ukraińskie podmioty będą mogły uczestniczyć w przyszłych unijnych działaniach badawczo-rozwojowych w dziedzinie obronności.

Prostsze i atrakcyjniejsze inwestycje w obronność w UE: Rada przyjmuje przepisy (komunikat prasowy z 18 grudnia 2025)

Program na rzecz europejskiego przemysłu obronnego

Szkolenia dla ukraińskich żołnierzy

15 listopada 2022 r. UE uruchomiła – wstępnie na dwa lata – misję pomocy wojskowej dla Ukrainy (EUMAM Ukraine). 8 listopada 2024 r. Rada postanowiła przedłużyć mandat misji o kolejne dwa lata, do 15 listopada 2026 r.

Misja ma pomóc zwiększyć zdolności wojskowe ukraińskich sił zbrojnych do prowadzenia operacji, aby umożliwić Ukrainie:

obronę swojej integralności terytorialnej w granicach uznanych przez społeczność międzynarodową
korzystanie ze swojej suwerenności
ochronę ludności cywilnej.

Misja ściśle współpracuje z partnerami międzynarodowymi o podobnych poglądach.

Działania misji są prowadzone na terytorium UE. Do tej pory 24 państwa członkowskie UE zaoferowały moduły szkoleniowe i personel, a od czasu uruchomienia misji przeszkolono ponad 95 000 ukraińskich żołnierzy.

Szkolenia są możliwe między innymi dzięki temu, że ukraińskie siły zbrojne otrzymują sprzęt finansowany z Europejskiego Instrumentu na rzecz Pokoju.

Jak dotąd wsparcie finansowe dla misji – udzielane z Europejskiego Instrumentu na rzecz Pokoju – wyniosło łącznie 610 mln euro: 435 mln euro na pokrycie kosztów szkoleń (wspólne koszty) oraz 175 mln euro na zapewnienie sprzętu szkoleniowego.

Norwegia wsparła misję kwotą 150 mln koron norweskich (około 14 mln euro).

Amunicja i pociski

W marcu 2023 r. Rada uzgodniła trzyczęściowy plan przyspieszenia dostaw amunicji i pocisków dla Ukrainy i wspólnych zamówień na nie. Pierwsze dwie części planu, o wartości 1 mld euro każda, są finansowane w ramach Europejskiego Instrumentu na rzecz Pokoju.

Pierwsza część, przyjęta 13 kwietnia 2023 r., umożliwia UE zwrot kosztów państwom członkowskim za amunicję przekazaną Ukrainie z istniejących zapasów lub poprzez zmianę priorytetów w odniesieniu do istniejących zamówień.

Druga część, przyjęta 5 maja 2023 r., wspiera wspólne udzielanie zamówień na amunicję i pociski podmiotom gospodarczym mającym siedzibę w UE lub Norwegii.

Trzecią część planu, czyli rozporządzenie w sprawie wspierania produkcji amunicji (ASAP), Rada przyjęła 20 lipca 2023 r. Rozporządzenie mobilizuje 500 mln euro z budżetu UE, aby wesprzeć zwiększenie zdolności do produkcji amunicji artyleryjskiej i typu ziemia–ziemia oraz pocisków.

Wspólne zobowiązania UE i Ukrainy w zakresie bezpieczeństwa

27 czerwca 2024 r. UE i Ukraina podpisały wspólne zobowiązania w zakresie bezpieczeństwa.

Zobowiązania UE opierają się na dotychczasowych środkach wsparcia. Uwzględniają przewidywalne, długoterminowe i trwałe wsparcie na rzecz bezpieczeństwa i obrony Ukrainy, w tym poprzez misje w ramach wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony, a także zobowiązania w zakresie szerzej pojętego bezpieczeństwa. Zobowiązania te pomogą Ukrainie bronić się, opierać się destabilizującym ją działaniom i zniechęcać do przyszłych aktów agresji.

Ze swojej strony Ukraina zobowiązała się do wprowadzania dalszych reform, w tym tych niezbędnych na jej ścieżce akcesyjnej. Będzie również nadal ulepszać środki przejrzystości i rozliczalności oraz przyczyniać się do bezpieczeństwa Unii Europejskiej i jej państw członkowskich.