Konkluzje Rady w sprawie Republiki Środkowoafrykańskiej

1. UE wyraża uznanie dla tymczasowych władz Republiki Środkowoafrykańskiej za wykonane w ostatnich miesiącach prace, które pozwoliły osiągnąć znaczny postęp polityczny, a zwłaszcza wyniki forum z Bangi, które jest ważnym etapem pojednania narodowego. Wysiłki te należy w duchu pluralizmu i odpowiedzialności kontynuować, tak by dopełnić transformacji. Wspólnota międzynarodowa jest nadal gotowa, by pomóc Republice Środkowoafrykańskiej wyjść z kryzysu. W tym kontekście Rada wyraża zadowolenie z faktu zorganizowania w dniu 26 maja w Brukseli międzynarodowej konferencji na wysokim szczeblu, w której udział wzięła tymczasowa prezydent, Catherine Samba Panza. Konferencja była ważnym wydarzeniem: potwierdziła całościową koncepcję działań UE w Republice Środkowoafrykańskiej oraz pozwoliła zmobilizować dodatkowe środki na fundusz powierniczy „Bêkou” i pomoc humanitarną. UE wyraża też uznanie dla regionu (Wspólnoty Gospodarczej Państw Afryki Środkowej i Unii Afrykańskiej) za konstruktywne zaangażowanie polityczne we wsparcie rządu tymczasowego.

2. UE docenia udział wszystkich obecnych w terenie międzynarodowych wojsk, które przyczyniły się do stabilizacji Republiki Środkowoafrykańskiej: żołnierzy oenzetowskiej misji MINUSCA i francuskich żołnierzy operacji „Sangaris”. Praca zainicjowana przez misję EUMAM RCA powinna przyczynić się do podjęcia reformy sektora bezpieczeństwa, która ma zasadnicze znaczenie w odbudowie kraju. Pracę tę należy kontynuować – koordynując ją z innymi działaniami wspólnoty międzynarodowej.

3. W ostatnich tygodniach posunęły się do przodu przygotowania do wyborów. UE wyraża zadowolenie z faktu, że ogłoszony został zmieniony kalendarz wyborczy i rozpoczął się spis wyborców. Zachęca władze środkowoafrykańskie do jeszcze większej mobilizacji sił w tej jakże ważnej kwestii, tak by można było w uzgodnionych terminach zorganizować wybory wiarygodne, przejrzyste i otwarte dla wszystkich, w tym dla uchodźców znajdujących się w kraju i w państwach sąsiednich, ze szczególnym uwzględnieniem kobiet. Forum z Bangi dało impuls do działań pluralistycznych i dynamikę tę należy utrzymać. UE udziela znacznego finansowego wsparcia dla procesu wyborczego. Aby nie dopuścić do osłabienia tego procesu w obliczu wciąż niewystarczających środków finansowych, UE apeluje o rygorystyczne zarządzanie kosztami i o mobilizację wszystkich potencjalnych darczyńców. Poza niesieniem wsparcia finansowego UE potwierdza, że jest gotowa nadal wspierać proces wyborczy także m.in. poprzez obserwację wyborów. 

4. Proces rozbrajania, demobilizacji i społecznej reintegracji bojowników (DDR) powinien szybko zaowocować zorganizowanym rozbrojeniem w myśl porozumienia podpisanego w dniu 10 maja 2015 r. i popartego przez znaczną część ugrupowań zbrojnych. UE będzie mogła współpracować z misją MINUSCA wspierającą władze środkowoafrykańskie w tej dziedzinie, zwłaszcza przez działania na rzecz dobrowolnego rozbrojenia. W tym względzie UE podkreśla, że już teraz wspiera różne projekty w dziedzinie integracji wspólnotowej i pojednania finansowane z Europejskiego Funduszu Rozwoju i z Instrumentu na rzecz przyczyniania się do Stabilności i Pokoju oraz działania wspierane przez fundusz powierniczy „Bêkou” na rzecz tworzenia miejsc pracy dla młodych obywateli kraju. UE z zadowoleniem przyjmuje fakt, że władze tymczasowe, ONZ i ugrupowania zbrojne podpisały porozumienie o demobilizacji dzieci z ugrupowań zbrojnych. Apeluje o pełną realizację tego porozumienia. Ważne jest, by w ułatwianiu społecznej reintegracji tych dzieci pomógł UNICEF, wspierany przez UE.

5. W ramach kontynuacji procesu DDR należy niezwłocznie poczynić postęp w reformie sektora bezpieczeństwa – prowadzonej pod auspicjami misji MINUSCA we współpracy z operacją „Sangaris” i realizowaną w ramach WPBiO misją EUMAMA RCA – i objąć nią wszystkie odnośne sektory, w tym cały aparat karnoprawny. Zdaniem UE trzeba będzie po wyborach dokładnie określić rolę sił zbrojnych (FACA), ich rozmieszczenie, wielkość, skład i uzbrojenie, w tym indywidualną reintegrację byłych bojowników do służb mundurowych, oraz ująć te kwestie w reformie sektora bezpieczeństwa, która powinna teraz się rozpocząć.

6. UE jest nadal zaniepokojona trudną sytuacją budżetową państwa środkowoafrykańskiego. Pomoc budżetowa UE stanowi istotny wkład w jego funkcjonowanie; UE pragnie też, by rozpoczęta odbudowa gospodarcza była kontynuowana, tak by Republika Środkowoafrykańska była w stanie sama zaspokajać własne podstawowe potrzeby. Odbudowa gospodarcza mogłaby nastąpić m.in. dzięki znacznym bogactwom naturalnym Republiki Środkowoafrykańskiej, ale wymaga – oprócz bezpieczeństwa i stabilności politycznej – lepszego gospodarowania funduszami państwowymi.

7. UE przypomina, tak jak przy okazji forum z Bangi, że nie ma pojednania bez sprawiedliwości. Istotnym krokiem naprzód w walce z bezkarnością jest przyjęcie i ogłoszenie ustawy o utworzeniu specjalnego trybunału karnego. Trybunał powinien bezzwłocznie podjąć prace, a Republika Środkowoafrykańska powinna w pełni zaangażować się w jego funkcjonowanie, gdyż odnośne oczekiwania społeczne są bardzo duże. Ponadto władze środkowoafrykańskie powinny kontynuować współpracę w instancjami ONZ zajmującymi się prawami człowieka oraz z Międzynarodowym Trybunałem Karnym. 

8. UE solidaryzuje się z narodem środkowoafrykańskim i zamierza kontynuować swoje wysiłki humanitarne – zarówno w samej Republice Środkowoafrykańskiej, jak i w państwach sąsiednich, w których schronienie znalazła duża liczba obywateli środkowoafrykańskich. Potrzeby humanitarne są wciąż kolosalne. Choć stan bezpieczeństwa się poprawił, dostęp do potrzebujących w głębi kraju pozostaje niezmiernie trudny. W obecnym okresie przejściowym ważne jest, by wspólnota międzynarodowa wykazała się zaangażowaniem u boku Republiki Środkowoafrykańskiej, tak by na kryzys humanitarny nadal reagować całościową strategią służącą społecznościom uchodźczym, w tym przebywającym w państwach sąsiednich, oraz mieć przy tym na uwadze konsekwencje ponoszone przez społeczności przyjmujące uchodźców. Równocześnie UE ponownie przypomina swoją determinację, by zwiększać odporność ludności na skutki kryzysu, zwłaszcza dzięki uruchomieniu funduszu powierniczego „Bêkou” ustanowionego przez UE i gromadzącego wpłaty od różnych darczyńców. UE pozostaje też zaangażowana w dłuższej perspektywie, by odpowiedzieć na potrzeby w zakresie rozwijania zdolności i przywracania zasadniczych funkcji państwowych w całym kraju, poczynając od usług społecznych.