Gospodarka o obiegu zamkniętym
UE zamierza przejść na model gospodarki o obiegu zamkniętym, po to by Europa stała się czystsza i bardziej konkurencyjna.
Zasoby Ziemi są ograniczone. Jeśli będziemy produkować i konsumować tak jak dziś, do 2050 r. będą nam potrzebne trzy takie planety.
Kraje UE pracują nad przekształceniem unijnej gospodarki w system o obiegu zamkniętym, w którym produkcja będzie bardziej zrównoważona, a materiały będą odzyskiwane, żeby nie powstawały odpady.
Czym jest gospodarka o obiegu zamkniętym?
Model gospodarki o obiegu zamkniętym opiera się na jak najdłuższym współdzieleniu, naprawianiu, ponownym wykorzystywaniu i recyklingu produktów i materiałów. Dzięki wydłużeniu przydatności produktów taki model pomaga ograniczać do minimum ilość odpadów.
Przejście na gospodarkę o obiegu zamkniętym oznacza korzystanie z mniejszej ilości zasobów naturalnych i ograniczanie zależności od importu surowców. To także mniejsza produkcja, a zatem mniejsze emisje gazów cieplarnianych, czyli ograniczanie naszego wpływu na środowisko i przyrodę. Obieg zamknięty jest również szansą, aby podnieść konkurencyjność oraz stworzyć nowe miejsca pracy i możliwości biznesowe.
Zasoby
Zasadnicze znaczenie dla gospodarki mają surowce, a popyt na nie będzie w nadchodzących latach rósł wykładniczo. Wydobycie i przetwarzanie zasobów ma jednak duży wpływ na środowisko.
W gospodarce o obiegu zamkniętym maleje popyt na surowce, a materiały są poddawane recyklingowi i wracają do cyklu produkcyjnego.
Produkcja
W modelu o obiegu zamkniętym produkty są trwałe i energooszczędne i bardziej nadają się do recyklingu i naprawy.
Unijne prawo określa wymogi dotyczące zrównoważonego rozwoju wszystkich produktów w całym okresie ich przydatności. Przewiduje też zachęty dla producentów i konsumentów do naprawiania towarów zamiast pozbywania się ich bezpośrednio po użyciu.
Konsumpcja
Oprócz przedłużania przydatności produktów unijne przepisy mają umożliwić konsumentom dokonywanie bardziej świadomych i zrównoważonych wyborów przy zakupie produktów czy usług.
Zgodnie z przepisami, jeżeli firmy twierdzą, że ich produkty są ekologiczne, muszą to udowodnić, m.in. uczestnicząc w systemach certyfikacji, takich jak unijne oznakowanie ekologiczne.
Odzysk i odpady
W gospodarce o obiegu zamkniętym odpady są zasobem. Unijne ustawodawstwo określa zasady odzyskiwania i ponownego wykorzystywania materiałów w celu przekształcania ich w nowe produkty i zasoby.
Państwa UE przyjęły środki mające zapobiegać powstawaniu odpadów i ograniczać ich ilość, np. ograniczyły stosowanie produktów z plastiku i niektórych rodzajów opakowań.
80% odpadów znajdowanych w oceanach to plastik. Od 2021 r. UE zakazała 10 najpopularniejszych jednorazowych plastikowych produktów.
Gospodarka o obiegu zamkniętym na co dzień
Wszystkie telefony komórkowe i laptopy będą mieć taką samą ładowarkę.
Baterie będą przydatne dłużej, a ich części będą poddawane recyklingowi.
Marki i sklepy modowe nie mogą już niszczyć niesprzedanych tekstyliów.
Będzie mniej opakowań, żeby niepotrzebnie nie zużywać zasobów.
Marnowanie żywności w restauracjach, handlu i gospodarstwach domowych zostanie ograniczone o 30%.
Części pojazdów mają być używane ponownie lub co najmniej poddawane recyklingowi.
Nowe objaśnienia
Jak UE zwiększa swoją konkurencyjność
Akt o surowcach krytycznych
Woda
Ostatnia aktualizacja: 15 kwietnia 2026