"Aby łatwiej było ci korzystać z portalu, używamy plików cookie. Niezbędne pliki cookie pozwalają na obsługę podstawowych funkcji portalu. Opcjonalne pliki cookie pomagają nam opracowywać anonimowe, zagregowane raporty statystyczne, abyśmy mogli lepiej odpowiadać na twoje potrzeby.

Więcej informacji znajdziesz na stronie o plikach cookie. Możesz tam też zmienić swoje ustawienia.

български español čeština dansk Deutsch eesti Ελληνικά English français Gaeilge hrvatski italiano latviešu lietuvių magyar Malti Nederlands polski português română slovenčina slovenščina suomi svenska
Skip to content

Gospodarka o obiegu zamkniętym

UE zamierza przejść na model gospodarki o obiegu zamkniętym, po to by Europa stała się czystsza i bardziej konkurencyjna. 

Zasoby Ziemi są ograniczone. Jeśli będziemy produkować i konsumować tak jak dziś, do 2050 r. będą nam potrzebne trzy takie planety.

Kraje UE pracują nad przekształceniem unijnej gospodarki w system o obiegu zamkniętym, w którym produkcja będzie bardziej zrównoważona, a materiały będą odzyskiwane, żeby nie powstawały odpady.

Trzy planety w rzędzie: pierwsza w kolorze niebieskim, dwie pozostałe wyszarzone i otoczone kropkami.

Czym jest gospodarka o obiegu zamkniętym?

Model gospodarki o obiegu zamkniętym opiera się na jak najdłuższym współdzieleniu, naprawianiu, ponownym wykorzystywaniu i recyklingu produktów i materiałów. Dzięki wydłużeniu przydatności produktów taki model pomaga ograniczać do minimum ilość odpadów.

Przejście na gospodarkę o obiegu zamkniętym oznacza korzystanie z mniejszej ilości zasobów naturalnych i ograniczanie zależności od importu surowców. To także mniejsza produkcja, a zatem mniejsze emisje gazów cieplarnianych, czyli ograniczanie naszego wpływu na środowisko i przyrodę. Obieg zamknięty jest również szansą, aby podnieść konkurencyjność oraz stworzyć nowe miejsca pracy i możliwości biznesowe.

Ilustracja symbolizująca gospodarkę o obiegu zamkniętym złożoną z czterech wciąż powtarzanych etapów (zasoby, produkcja, konsumpcja, odzysk i odpady).

Zasoby

Zasadnicze znaczenie dla gospodarki mają surowce, a popyt na nie będzie w nadchodzących latach rósł wykładniczo. Wydobycie i przetwarzanie zasobów ma jednak duży wpływ na środowisko.

W gospodarce o obiegu zamkniętym maleje popyt na surowce, a materiały są poddawane recyklingowi i wracają do cyklu produkcyjnego.

Produkcja

Biała koszulka w dziesięciu procentach zielona, na niej symbol recyklingu.

W modelu o obiegu zamkniętym produkty są trwałe i energooszczędne i bardziej nadają się do recyklingu i naprawy.

Unijne prawo określa wymogi dotyczące zrównoważonego rozwoju wszystkich produktów w całym okresie ich przydatności. Przewiduje też zachęty dla producentów i konsumentów do naprawiania towarów zamiast pozbywania się ich bezpośrednio po użyciu.

Konsumpcja

Oprócz przedłużania przydatności produktów unijne przepisy mają umożliwić konsumentom dokonywanie bardziej świadomych i zrównoważonych wyborów przy zakupie produktów czy usług.

Zgodnie z przepisami, jeżeli firmy twierdzą, że ich produkty są ekologiczne, muszą to udowodnić, m.in. uczestnicząc w systemach certyfikacji, takich jak unijne oznakowanie ekologiczne.

Logo unijnego oznakowania ekologicznego.

Odzysk i odpady

W gospodarce o obiegu zamkniętym odpady są zasobem. Unijne ustawodawstwo określa zasady odzyskiwania i ponownego wykorzystywania materiałów w celu przekształcania ich w nowe produkty i zasoby.

Państwa UE przyjęły środki mające zapobiegać powstawaniu odpadów i ograniczać ich ilość, np. ograniczyły stosowanie produktów z plastiku i niektórych rodzajów opakowań.

80% odpadów znajdowanych w oceanach to plastik. Od 2021 r. UE zakazała 10 najpopularniejszych jednorazowych plastikowych produktów.

Plastikowe patyczki jednorazowego użytku, sztućce i opakowania.

Gospodarka o obiegu zamkniętym na co dzień

Wszystkie telefony komórkowe i laptopy będą mieć taką samą ładowarkę.

Baterie będą przydatne dłużej, a ich części będą poddawane recyklingowi.

Marki i sklepy modowe nie mogą już niszczyć niesprzedanych tekstyliów.

Będzie mniej opakowań, żeby niepotrzebnie nie zużywać zasobów.

Marnowanie żywności w restauracjach, handlu i gospodarstwach domowych zostanie ograniczone o 30%.

Części pojazdów mają być używane ponownie lub co najmniej poddawane recyklingowi.

Nowe objaśnienia

Symbole pierwiastków: boru, magnezu, skandu, wolframu, kobaltu i niklu w dużym kole. Koło połączone liniami z ilustracjami turbiny wiatrowej, telefonu komórkowego, samolotu i samochodu elektrycznego.

Akt o surowcach krytycznych: drogowskaz UE

Elektrownia przemysłowa z dużymi kominami, z których wydobywają się kłęby dymu.

Emisje przemysłowe

Barka przepełniona śmieciami, pod nią worki z odpadami i pojemniki na śmieci, przy barce i pojemnikach strzałki skierowane w dół symbolizujące redukcję odpadów.

Odpady

Ostatnia aktualizacja: 6 sierpnia 2026