Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων, 24 Ιανουαρίου 2022

Κύρια αποτελέσματα

Κατάσταση της ευρωπαϊκής ασφάλειας

Το σημαντικότερο στοιχείο της συνάντησής μας είναι ότι επιβεβαιώσαμε για μια ακόμη φορά την ισχυρή ενότητα και την ενιαία προσέγγισή μας όσον αφορά τις προκλήσεις για την ευρωπαϊκή ασφάλεια. Η ενότητά μας είναι η δύναμή μας και στο Συμβούλιο δεν υπάρχουν αμφιβολίες για αυτό.

Josep Borrell, Ύπατος Εκπρόσωπος για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας

Το Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων ενημερώθηκε σχετικά με τις τελευταίες εξελίξεις όσον αφορά τη συγκέντρωση στρατιωτικών δυνάμεων της Ρωσίας γύρω από την Ουκρανία και συζήτησε σχετικά με την κατάσταση της ευρωπαϊκής ασφάλειας, μεταξύ άλλων και για την κατάσταση στη Λευκορωσία και το Καζακστάν.

Κατά τη διάρκεια της συζήτησης οι υπουργοί είχαν την ευκαιρία να ανταλλάξουν ατύπως απόψεις με τον Υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, κ. Antony Blinken, μέσω βιντεοδιάσκεψης.

Το Συμβούλιο ενέκρινε επίσης σχετικά συμπεράσματα. Στα συμπεράσματα υπογραμμίζεται ότι οι προσπάθειες της Ρωσίας να δημιουργήσει ξανά διαχωριστικές γραμμές στην ευρωπαϊκή ήπειρο υπονομεύουν τα βασικά θεμέλια και τις αρχές στις οποίες εδράζεται η ευρωπαϊκή ασφάλεια και φέρνουν σκοτεινές αναμνήσεις σφαιρών επιρροής που δεν έχουν θέση στον 21ο αιώνα. Το Συμβούλιο επιβεβαιώνει την πλήρη και αδιαμφισβήτητη υποστήριξή του προς την Ουκρανία και διευκρινίζει ότι οποιαδήποτε περαιτέρω στρατιωτική επίθεση κατά της Ουκρανίας θα έχει τεράστιες συνέπειες και βαρύ κόστος.

• Κατάσταση της ασφάλειας στην Ευρώπη: Οι έννοιες των «σφαιρών επιρροής» δεν έχουν θέση στον 21ο αιώνα (δελτίο Τύπου, 24 Ιανουαρίου 2022)

Οι υπουργοί συμφώνησαν ότι η ΕΕ θα πρέπει να συνεχίσει τις διπλωματικές προσπάθειες για να πείσει τη Ρωσία να επιλέξει την οδό του διαλόγου και ανέθεσαν στον Ύπατο Εκπρόσωπο να συνεχίσει να συντονίζει τη θέση της ΕΕ με βασικούς εταίρους όπως οι ΗΠΑ, το ΝΑΤΟ και ο ΟΑΣΕ. Ταυτόχρονα, η ΕΕ θα συνεχίσει να πατάσσει την παραπληροφόρηση.

Αν και ο διάλογος είναι η πρώτη επιλογή, ο Ύπατος Εκπρόσωπος κατέστησε σαφές ότι οι διεργασίες για την προετοιμασία αντιδράσεων σε ενδεχόμενη ρωσική επίθεση έχουν προχωρήσει και συνεχίζονται σε συντονισμό με βασικούς εταίρους.

Τέλος, η ΕΕ θα εντείνει τις προσπάθειές της ώστε να ενισχύσει την ανθεκτικότητα της Ουκρανίας και άλλων εταίρων χάρη σε δέσμη χρηματοδοτικής βοήθειας που θα συνίσταται σε δάνεια και επιχορηγήσεις έκτακτης ανάγκης, σε στήριξη κατά των κυβερνοαπειλών και των υβριδικών απειλών και σε στήριξη της ασφάλειας και της άμυνας, μεταξύ άλλων μέσω της μεταρρύθμισης του τομέα της στρατιωτικής εκπαίδευσης στην Ουκρανία.

Συρία

Το Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων αντάλλαξε απόψεις σχετικά με τη Συρία βάσει πληροφοριών του Ειδικού Απεσταλμένου των Ηνωμένων Εθνών κ. Geir Pedersen.

Έχουν περάσει περισσότερα από δέκα χρόνια και η σύγκρουση στη Συρία δεν λέει να τελειώσει, ενώ παραμένει πηγή δυστυχίας και αστάθειας.

Το Συμβούλιο επανέλαβε την έκκλησή του για πολιτική λύση και τόνισε ότι η εξομάλυνση, η άρση των κυρώσεων ή η ανασυγκρότηση δεν είναι δυνατές εάν το συριακό καθεστώς δεν αναλάβει τη δέσμευση να προχωρήσει σε πολιτική μετάβαση. Οι υπουργοί ζήτησαν και πάλι από το καθεστώς και τους συμμάχους του να δεσμευτούν για την πλήρη εφαρμογή της απόφασης 2254 του ΣΑΗΕ.

Η ΕΕ θα συνεργαστεί με ομονοούντες εταίρους, συμπεριλαμβανομένου του Αραβικού Συνδέσμου, για να βοηθήσει τον συριακό λαό και να προωθήσει την πολιτική διαδικασία. Σχεδιάζει να διοργανώσει την έκτη διάσκεψη των Βρυξελλών τον Μάιο του 2022, να βρει χρηματοδότηση για τον λαό της Συρίας και για τις κοινότητες που φιλοξενούν πρόσφυγες, να δώσει φωνή στη συριακή κοινωνία των πολιτών και να ενισχύσει τη δυναμική για την εξεύρεση πολιτικής λύσης στη σύγκρουση.

Λιβύη

Το Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων αντάλλαξε απόψεις σχετικά με τις τελευταίες εξελίξεις στη Λιβύη και ειδικότερα την αναβολή των εθνικών εκλογών που είχαν προγραμματιστεί για τις 24 Δεκεμβρίου 2021.

Η χώρα βρίσκεται σε σημαντικό σταυροδρόμι και η ΕΕ παραμένει προσηλωμένη στη στήριξη των Λιβύων σε ό,τι αφορά τη διεξαγωγή ελεύθερων, δίκαιων, χωρίς αποκλεισμούς και αξιόπιστων εκλογών το συντομότερο δυνατόν.

Οι υπουργοί επιβεβαίωσαν τις προτεραιότητες της ΕΕ — οι Λίβυοι έχουν το δικαίωμα να επιλέγουν τους εκπροσώπους τους με εκλογές και η χώρα πρέπει να ελευθερωθεί από κάθε ξένη ένοπλη παρουσία — και ενθάρρυναν όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη να συμφωνήσουν πώς θα κινηθούν ώστε οι Λίβυοι να μπορούν να ψηφίζουν σε εκλογές.

Ο Ύπατος Εκπρόσωπος ανακοίνωσε επίσης ότι θα αξιολογηθεί η πιθανότητα να αναπτυχθεί αποστολή παρακολούθησης των εκλογών όταν οι Λίβυοι θα έχουν αποφασίσει νέο εκλογικό χρονοδιάγραμμα.

Θέματα επικαιρότητας

Όσον αφορά το Μάλι, οι υπουργοί καταδίκασαν την επιτόπου παρουσία της ομάδας Wagner και την απόφαση των αρχών του Μάλι για τετραετή παράταση της μεταβατικής περιόδου.

Ο Ύπατος Εκπρόσωπος ανακοίνωσε ότι υπάρχει πολιτική συμφωνία για την επιβολή κυρώσεων κατά όσων παρεμποδίζουν τη μετάβαση, σε ένδειξη αλληλεγγύης προς την απόφαση που έλαβε πρόσφατα η Οικονομική Κοινότητα των Δυτικοαφρικανικών Κρατών (ECOWAS).

Ο Ύπατος Εκπρόσωπος τόνισε ότι η ΕΕ παρακολουθεί πολύ στενά τις εξελίξεις στη Μπουρκίνα Φάσο, εξέφρασε ανησυχία για την κράτηση του Προέδρου Kaboré και την παρουσία ένοπλων στρατιωτών στα κεντρικά γραφεία του εθνικού ραδιοτηλεοπτικού σταθμού, και ζήτησε την τήρηση του Συντάγματος και την απελευθέρωση του Προέδρου Kaboré.

Συμπεράσματα του Συμβουλίου

Το Συμβούλιο ενέκρινε συμπεράσματα στα οποία καθορίζονται οι νέες προτεραιότητες για την περίοδο 2022-2024 στο πλαίσιο της στρατηγικής εταιρικής σχέσης ΟΗΕ–ΕΕ για τις ειρηνευτικές επιχειρήσεις και τη διαχείριση κρίσεων.

• Στρατηγική εταιρική σχέση ΟΗΕ–ΕΕ για τις ειρηνευτικές επιχειρήσεις και τη διαχείριση κρίσεων: Συμπεράσματα του Συμβουλίου σχετικά με τις προτεραιότητες 2022-2024

Το Συμβούλιο ενέκρινε επίσης συμπεράσματα σχετικά με τις προτεραιότητες της ΕΕ στα φόρουμ του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα το 2022.

• Ανθρώπινα δικαιώματα: Έκδοση συμπερασμάτων από την ΕΕ σχετικά με τις προτεραιότητες της ΕΕ στα φόρουμ του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα το 2022