Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων, 20 Μαρτίου 2023

Κυριότερα αποτελέσματα

Ουκρανία

Κατά τη σύνοδο του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων ανταλλάχθηκαν απόψεις σχετικά με την επίθεση της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας.

Πριν από τη συζήτηση στο Συμβούλιο, ο Υπουργός Εξωτερικών της Ουκρανίας, Dmytro Kuleba, απευθύνθηκε εν συντομία στους υπουργούς της ΕΕ μέσω βιντεοδιάσκεψης και τους ενημέρωσε σχετικά με τις τελευταίες επιτόπιες εξελίξεις και τις στρατιωτικές προτεραιότητες της Ουκρανίας, ιδίως την επείγουσα ανάγκη για πυρομαχικά.

Στη συνέχεια, στο πλαίσιο κοινής συνόδου στην οποία συμμετείχαν οι υπουργοί Εξωτερικών και Άμυνας της ΕΕ, το Συμβούλιο συμφώνησε ως προς την πρόταση τρισχιδούς προσέγγισης που υπέβαλαν ο Ύπατος Εκπρόσωπος και ο Επίτροπος Breton για την επείγουσα παροχή πυρομαχικών πυροβολικού στην Ουκρανία, είτε από υφιστάμενα αποθέματα είτε κατόπιν από κοινού προμήθειας.

Σήμερα, το Συμβούλιο επιβεβαίωσε τη συμφωνία του για αυτή την τρισχιδή προσέγγιση. Η σημερινή απόφαση είναι σημαντική λόγω της φιλοδοξίας της —θα εργαστούμε εντός πολύ στενού χρονικού πλαισίου, διότι στόχος είναι η παροχή ενός εκατομμυρίου πυρομαχικών σε ένα έτος— του πεδίου εφαρμογής της —θα συνδυάσουμε την παράδοση από τα υφιστάμενα αποθέματα και την από κοινού προμήθεια νέας παραγωγής— και του ύψους της χρηματοδότησης —μιλάμε για επιστροφή περίπου 2 δισ. €. [...] Το Συμβούλιο συμφώνησε επίσης να εξετάσει το ενδεχόμενο περαιτέρω αύξησης της συνολικής χρηματοδοτικής ικανότητας του ΕΜΕ κατά 3,5 δισ. €.

Josep Borrell, Ύπατος Εκπρόσωπος για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας

• Σημείωμα σχετικά με την παράδοση και την από κοινού προμήθεια πυρομαχικών για την Ουκρανία, όπως εγκρίθηκε από το Συμβούλιο στις 20 Μαρτίου 2023
• Αντίδραση της ΕΕ στην εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία (γενικές πληροφορίες)

Στο περιθώριο της συνόδου, 17 κράτη μέλη της ΕΕ και η Νορβηγία υπέγραψαν συμφωνία για το έργο του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Άμυνας (ΕΟΑ) για τη συνεργατική προμήθεια πυρομαχικών με σκοπό την παροχή βοήθειας στην Ουκρανία και την αναπλήρωση των εθνικών αποθεμάτων των κρατών μελών.

• Στο πλαίσιο του ΕΟΑ συνεργάζονται 18 χώρες για την από κοινού προμήθεια πυρομαχικών (ιστότοπος του ΕΟΑ)

Στη συνέχεια, το Συμβούλιο συζήτησε την ειρηνευτική φόρμουλα του Προέδρου Zelenskyy. Το Συμβούλιο εξέφρασε την υποστήριξή του και θα συνεχίσει τις επαφές με την Ουκρανία και άλλους εταίρους για την προώθηση του σχεδίου και της δίκαιης ειρήνης.

Όσον αφορά τη λογοδοσία, οι υπουργοί ασχολήθηκαν με την απόφαση του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου να εκδώσει ένταλμα σύλληψης για τον Πρόεδρο Putin σε σχέση με το εικαζόμενο έγκλημα της απέλασης παιδιών της Ουκρανίας στη Ρωσία. Το Συμβούλιο θα συνεχίσει να εργάζεται για τον εντοπισμό όσων εμπλέκονται στην απέλαση παιδιών, προκειμένου να θεσπιστούν περαιτέρω περιοριστικά μέτρα.

Τέλος, οι υπουργοί ασχολήθηκαν επίσης με την Πρωτοβουλία για τα Σιτηρά στον Εύξεινο Πόντο, η οποία παρατάθηκε λίγο πριν από τη σύνοδο του Συμβουλίου, και υπογράμμισαν τη σημαντική συμβολή της ΕΕ στις προσπάθειες στήριξης των εξαγωγών ουκρανικών τροφίμων μέσω των λωρίδων αλληλεγγύης.

Τυνησία

Το Συμβούλιο αντάλλαξε απόψεις για την κατάσταση στην Τυνησία.

Η Τυνησία είναι πολύ στενός εταίρος και γείτονας της ΕΕ, και οι εξελίξεις στη χώρα έχουν άμεσο αντίκτυπο στην Ευρωπαϊκή Ένωση όσον αφορά την αστάθεια στη Μεσόγειο.

Το Συμβούλιο δήλωσε ότι παραμένει πρόθυμο να στηρίξει τον λαό της Τυνησίας, αλλά τόνισε ότι επείγει η αντιμετώπιση του ζητήματος του κράτους δικαίου και του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη χώρα. Επανέλαβε επίσης ότι η ηγεσία της Τυνησίας πρέπει απαραιτήτως να προχωρήσει σε διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και να ολοκληρώσει το πρόγραμμα που έχει ήδη συμφωνηθεί με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.

Το Συμβούλιο θα συνεχίσει να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς την κατάσταση και ο Ύπατος Εκπρόσωπος ανέθεσε σε δύο μέλη του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων να μεταβούν στην Τυνησία για να αξιολογήσουν την κατάσταση και να υποβάλουν προτάσεις για επόμενα βήματα.

Θέματα επικαιρότητας

Το Συμβούλιο αποφάσισε να επιβάλει περιοριστικά μέτρα σε οκτώ επιπλέον άτομα και μία οντότητα που ευθύνονται για παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Ιράν, συμπληρώνοντας τις προηγούμενες δέσμες κυρώσεων που εγκρίθηκαν από τον Οκτώβριο του 2022.

• Παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Ιράν: Κυρώσεις της ΕΕ σε επιπλέον οκτώ άτομα και μία οντότητα (δελτίο Τύπου, 20 Μαρτίου 2023)

Ο Ύπατος Εκπρόσωπος ενημέρωσε τους υπουργούς της ΕΕ σχετικά με τη συμφωνία που επιτεύχθηκε στην Οχρίδα στο πλαίσιο της τελευταίας συνόδου υψηλού επιπέδου του διαλόγου Βελιγραδίου-Πρίστινας. Σημαντικό ορόσημο στη διαδικασία εξομάλυνσης των σχέσεων μεταξύ Σερβίας και Κοσόβου* αποτέλεσε η συμφωνία των μερών ως προς το παράρτημα εφαρμογής της συμφωνίας, που έγινε δεκτό κατά την προηγούμενη σύνοδο υψηλού επιπέδου στις 27 Φεβρουαρίου στις Βρυξέλλες.

* Η ονομασία αυτή χρησιμοποιείται με επιφύλαξη των θέσεων ως προς το καθεστώς και συνάδει με την απόφαση 1244/1999 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών και τη γνώμη του Διεθνούς Δικαστηρίου σχετικά με τη διακήρυξη της ανεξαρτησίας του Κοσόβου.

Στρατηγική πυξίδα

Σε κοινή σύνοδο, οι υπουργοί Εξωτερικών και Άμυνας της ΕΕ προέβησαν σε απολογισμό της προόδου που σημειώθηκε στην εφαρμογή της στρατηγικής πυξίδας της ΕΕ, ένα έτος μετά την έγκρισή της.

Οι υπουργοί εξέφρασαν ικανοποίηση για τη σημειωθείσα πρόοδο και στους τέσσερις πυλώνες και προσδιόρισαν τομείς που χρήζουν περαιτέρω εργασιών.

• Ετήσια έκθεση προόδου σχετικά με την εφαρμογή της στρατηγικής πυξίδας για την ασφάλεια και την άμυνα (ιστότοπος ΕΥΕΔ)
• Αποστολές και επιχειρήσεις της ΕΕ (ιστότοπος ΕΥΕΔ)
• Εφαρμογή της στρατηγικής πυξίδας (ιστότοπος ΕΥΕΔ)

Λοιπές αποφάσεις

Το Συμβούλιο ενέκρινε συμπεράσματα σχετικά με το Αφγανιστάν και τις προτεραιότητες της ΕΕ στον Οργανισμό για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ), ενώ παρέτεινε την εντολή της επιχείρησης EUNAVOR MED IRINI έως τις 31 Μαρτίου 2025.

• Αφγανιστάν: Έγκριση συμπερασμάτων του Συμβουλίου, 20 Μαρτίου 2023
• Αφγανιστάν: Η αντίδραση της ΕΕ στην κρίση (γενικές πληροφορίες)
• Συμπεράσματα του Συμβουλίου σχετικά με τις προτεραιότητες της ΕΕ στον Οργανισμό για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (δελτίο Τύπου, 20 Μαρτίου 2023)
• Το Συμβούλιο παρατείνει την εντολή της στρατιωτικής επιχείρησης IRINI της ΕΕ στη Μεσόγειο έως το 2025 (δελτίο Τύπου, 20 Μαρτίου 2023)