Πώς λειτουργεί η διεύρυνση της ΕΕ

Τι είναι η διεύρυνση της ΕΕ;

Διεύρυνση είναι η διαδικασία με την οποία ένα κράτος προσχωρεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αφού έχει εκπληρώσει ένα σύνολο πολιτικών και οικονομικών προϋποθέσεων.

Κάθε ευρωπαϊκό κράτος που σέβεται τις δημοκρατικές αξίες της ΕΕ και δεσμεύεται να τις προάγει μπορεί να υποβάλει αίτηση προσχώρησης στην ΕΕ.

Κριτήρια προσχώρησης

Τα κριτήρια προσχώρησης, ή κριτήρια της Κοπεγχάγης (ονομάστηκαν έτσι από τη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Κοπεγχάγης του 1993 στην οποία καθορίστηκαν), αποτελούν τις βασικές προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούν όλες οι υποψήφιες χώρες για να γίνουν κράτη μέλη της ΕΕ. Αυτά είναι:

• πολιτικά κριτήρια: η σταθερότητα των θεσμών που εγγυώνται το δημοκρατικό πολίτευμα, το κράτος δικαίου, τα ανθρώπινα δικαιώματα, ο σεβασμός και η προστασία των μειονοτήτων
• οικονομικά κριτήρια: λειτουργική οικονομία της αγοράς και ικανότητα αντιμετώπισης ανταγωνιστικών πιέσεων και δυνάμεων της αγοράς
• διοικητική και θεσμική ικανότητα να εφαρμόσουν αποτελεσματικά το ενωσιακό κεκτημένο (σύνολο κοινών δικαιωμάτων) και ικανότητα να αναλάβουν τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την ιδιότητα του μέλους της ΕΕ

Η ικανότητα της ΕΕ να εντάσσει νέα μέλη, διατηρώντας παράλληλα τη δυναμική της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, συνιστά επίσης σημαντική παράμετρο.

• Ευρωπαϊκό Συμβούλιο — Κοπεγχάγη, 21-22 Ιουνίου 1993

Βήματα προσχώρησης

Αφού ένα κράτος υποβάλει αίτηση προσχώρησης στην ΕΕ και το αίτημά του εγκριθεί από όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ, η διαδικασία προσχώρησης μπορεί να ξεκινήσει. Η έναρξη των επίσημων διαπραγματεύσεων προσχώρησης προϋποθέτει τη συμφωνία όλων των κρατών μελών της ΕΕ. Οι διαπραγματεύσεις αυτές συμβάλλουν στην προετοιμασία της υποψήφιας χώρας για ενδεχόμενη προσχώρηση και επικεντρώνονται στην υιοθέτηση της πάγιας ενωσιακής νομοθεσίας και στην εφαρμογή των αναγκαίων δικαστικών, διοικητικών και οικονομικών μεταρρυθμίσεων.

Όταν ολοκληρωθούν οι διαπραγματεύσεις σε όλους τους τομείς πολιτικής και η ίδια η ΕΕ είναι προετοιμασμένη για τη διεύρυνση όσον αφορά την ικανότητα απορρόφησης, τότε οι όροι και οι προϋποθέσεις προσχώρησης —περιλαμβανομένων πιθανών ρητρών διασφάλισης και μεταβατικών ρυθμίσεων— ενσωματώνονται σε συνθήκη προσχώρησης. Για τη συνθήκη αυτή απαιτείται η έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και η ομόφωνη έγκριση του Συμβουλίου πριν την υπογράψουν όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ και η υποψήφια χώρα.

Αφού όλα τα συμβαλλόμενα μέρη κυρώσουν τη συνθήκη προσχώρησης σύμφωνα με τους οικείους συνταγματικούς τους κανόνες, η υποψήφια χώρα γίνεται κράτος μέλος της ΕΕ κατά την ημερομηνία που ορίζεται στη συνθήκη προσχώρησης.

• Βήματα προς την προσχώρηση (Ευρωπαϊκή Επιτροπή)
• Κεφάλαια του κεκτημένου (Ευρωπαϊκή Επιτροπή)

Ρόλος του Συμβουλίου

Το Συμβούλιο (σε σύνθεση Συμβουλίου Γενικών Υποθέσεων) επιβλέπει τη διαδικασία διεύρυνσης της ΕΕ και τις διαπραγματεύσεις προσχώρησης, που είναι φύσει διακυβερνητικού χαρακτήρα. Όσον αφορά τα θέματα που σχετίζονται με την πολιτική διεύρυνσης, το Συμβούλιο λειτουργεί γενικά με ομόφωνη συμφωνία μεταξύ όλων των κρατών μελών της ΕΕ.

Κάθε χρόνο το Συμβούλιο καταγράφει την πρόοδο που έχει σημειωθεί όσον αφορά τη διαδικασία διεύρυνσης και συνήθως εγκρίνει συμπεράσματα. Στις 16 Δεκεμβρίου 2025 η δανική Προεδρία του Συμβουλίου εξέδωσε συμπεράσματα τα οποία υποστηρίχθηκαν σε πολιτικό επίπεδο από 26 κράτη μέλη. Στα συμπεράσματα αυτά αξιολογήθηκε η κατάσταση σε καθέναν από τους εταίρους της ΕΕ και καθορίστηκαν πολιτικές προτεραιότητες και κατευθυντήριες γραμμές για περαιτέρω μεταρρυθμίσεις.

• Συμπεράσματα της Προεδρίας σχετικά με τη διεύρυνση, 16 Δεκεμβρίου 2025