Συμπεράσματα σχετικά με τη μετανάστευση - Ευρωπαϊκό Συμβούλιο (17 Δεκεμβρίου 2015)

I. ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ

1. Κατά τους τελευταίους μήνες, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ανέπτυξε στρατηγική με στόχο την ανάσχεση των πρωτόγνωρων μεταναστευτικών ροών που αντιμετωπίζει η Ευρώπη. Ωστόσο, η εφαρμογή αυτής της στρατηγικής είναι ανεπαρκής και πρέπει να επιταχυνθεί. Προκειμένου να διασφαλιστεί η ακεραιότητα του Σένγκεν, είναι απαραίτητη η ανάκτηση του ελέγχου των εξωτερικών συνόρων. Θα πρέπει να αντιμετωπιστούν ταχέως οι ελλείψεις, ιδίως όσον αφορά τα κέντρα πρώτης υποδοχής (hotspots), τη μετεγκατάσταση και τις επιστροφές. Τα θεσμικά όργανα της ΕΕ και τα κράτη μέλη πρέπει επειγόντως:

α) να αντιμετωπίσουν τις ελλείψεις στα εξωτερικά σύνορα του Σένγκεν, κυρίως με τη διασφάλιση συστηματικών ελέγχων ασφαλείας με κατάλληλες βάσεις δεδομένων, και την πρόληψη της απάτης σχετικά με τα έγγραφα•

β) να αντιμετωπίσουν τις ελλείψεις στη λειτουργία των κέντρων πρώτης υποδοχής, μεταξύ άλλων με τη δημιουργία της αναγκαίας για την επίτευξη των στόχων τους ικανότητας υποδοχής· να συμφωνήσουν ταχέως συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για την έναρξη λειτουργίας νέων κέντρων πρώτης υποδοχής· να εξασφαλίσουν ότι ο Frontex και η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Υποστήριξης για το Άσυλο (EASO) διαθέτουν την αναγκαία εμπειρογνωσία και τον αναγκαίο εξοπλισμό•

γ) να διασφαλίσουν τη συστηματική και πλήρη ταυτοποίηση, καταγραφή και λήψη δακτυλικών αποτυπωμάτων, και να λάβουν μέτρα για την αντιμετώπιση της άρνησης καταγραφής και την ανάσχεση των παράτυπων δευτερογενών μετακινήσεων•

δ) να εφαρμόσουν τις αποφάσεις μετεγκατάστασης και να εξετάσουν το ενδεχόμενο να συμπεριληφθούν στους δικαιούχους των υφιστάμενων αποφάσεων και άλλα κράτη μέλη που υφίστανται μεγάλη πίεση και έχουν υποβάλει σχετικό αίτημα•

ε) να λάβουν συγκεκριμένα μέτρα για να εξασφαλίσουν την πραγματική επιστροφή και επανεισδοχή των ατόμων που δεν επιτρέπεται να παραμείνουν και να παράσχουν στήριξη στα κράτη μέλη όσον αφορά τις επιχειρήσεις επιστροφής•

στ) να ενισχύσουν τα μέτρα για την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης και εμπορίας ανθρώπων•

ζ) να εξασφαλίσουν την εφαρμογή και την επιχειρησιακή συνέχεια:

• της διάσκεψης υψηλού επιπέδου για τη μεταναστευτική οδό Ανατολικής Μεσογείου/Δυτικών Βαλκανίων· σε αυτό το πλαίσιο είναι σημαντικό να παρασχεθεί βοήθεια στις χώρες κατά μήκος της οδού των Δυτικών Βαλκανίων που δεν είναι μέλη της ΕΕ ώστε να πραγματοποιούν την καταγραφή σύμφωνα με τα πρότυπα της ΕΕ•
• της συνόδου κορυφής της Βαλέτας, ιδίως όσον αφορά τις επιστροφές και την επανεισδοχή, και
• της δήλωσης ΕΕ-Τουρκίας της 29ης Νοεμβρίου 2015 και του σχεδίου δράσης ΕΕ-Τουρκίας• σε αυτό το πλαίσιο, ζητείται από την ΕΜΑ να ολοκληρώσει γρήγορα τις εργασίες της για τον τρόπο κινητοποίησης της Διευκόλυνσης ύψους 3 δισ. ευρώ για τους πρόσφυγες στην Τουρκία·

η) να συνεχίσουν την εφαρμογή του συμφωνηθέντος προγράμματος επανεγκατάστασης·

θ) να συνεχίσουν να παρακολουθούν εκ του σύνεγγυς τις μετακινήσεις κατά μήκος των μεταναστευτικών οδών, ώστε να είναι σε θέση να αντιδρούν γρήγορα στις εξελίξεις.

2. Το Συμβούλιο θα πρέπει να συνεχίσει τις εργασίες του όσον αφορά τον μηχανισμό μετεγκατάστασης λόγω κρίσης, λαμβάνοντας υπόψη την κτηθείσα πείρα, και να αποφασίσει γρήγορα τη θέση του σχετικά με τον κατάλογο ασφαλών χωρών καταγωγής. Το Συμβούλιο θα πρέπει να εξετάσει χωρίς καθυστέρηση τις προτάσεις της Επιτροπής της 15ης Δεκεμβρίου σχετικά με μια «Ευρωπαϊκή συνοριοφυλακή και ακτοφυλακή», τον Κώδικα συνόρων του Σένγκεν, το «Εθελοντικό πρόγραμμα εισδοχής για ανθρωπιστικούς λόγους» και τα ταξιδιωτικά έγγραφα για τις επιστροφές. Το Συμβούλιο θα πρέπει να καθορίσει τη θέση του σχετικά με την «Ευρωπαϊκή συνοριοφυλακή και ακτοφυλακή» κατά τη διάρκεια της Προεδρίας των Κάτω Χωρών. Η Επιτροπή θα υποβάλει σύντομα πρόταση για την αναθεώρηση του συστήματος του Δουβλίνου. Στο μεταξύ θα πρέπει να εφαρμόζονται οι υφιστάμενοι κανόνες. Επίσης, θα υποβάλει σύντομα αναθεωρημένη πρόταση σχετικά με τα «έξυπνα σύνορα».

3. Η Προεδρία, η Επιτροπή και η Ύπατη Εκπρόσωπος θα υποβάλουν έκθεση προόδου πριν από τη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου τον Φεβρουάριο.