Συμφωνία του Συμβουλίου σχετικά με τροποποιήσεις της οδηγίας για τις βιομηχανικές εκπομπές

Το Συμβούλιο καθόρισε σήμερα τη διαπραγματευτική του θέση («γενική προσέγγιση») σχετικά με πρόταση αναθεώρησης της οδηγίας για τις βιομηχανικές εκπομπές. Με τους νέους κανόνες εξασφαλίζεται καλύτερη προστασία της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος μέσω της μείωσης των επιβλαβών εκπομπών από βιομηχανικές εγκαταστάσεις και ενεργοβόρες κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις στην ατμόσφαιρα και στα ύδατα και μέσω της απόρριψης αποβλήτων.

Η ρύπανση προκαλεί σοβαρές ασθένειες και βλάβες στο περιβάλλον. Στόχος της ΕΕ για το 2050 είναι η μείωση της ρύπανσης σε επίπεδα που δεν είναι πλέον επιβλαβή για την ανθρώπινη υγεία. Η συμφωνία που επιτεύχθηκε σήμερα στο Συμβούλιο σχετικά με τις βιομηχανικές εκπομπές θέτει αυστηρότερους κανόνες για την αντιμετώπιση της ρύπανσης στην πηγή της. Με τον τρόπο αυτό θα τεθούν όρια ρύπανσης σε πιο αποτελεσματικά επίπεδα και θα δοθεί σαφής καθοδήγηση στη βιομηχανία και τις μεγάλες κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις για την πραγματοποίηση των κατάλληλων επενδύσεων, ώστε να μειωθεί αποτελεσματικά η ρύπανση που προκαλούν.

Romina Pourmokhtari, Υπουργός Κλίματος και Περιβάλλοντος της Σουηδίας

Η οδηγία για τις βιομηχανικές εκπομπές αποτελεί την κύρια πράξη της ΕΕ για τη ρύθμιση της ρύπανσης από βιομηχανικές εγκαταστάσεις και ενεργοβόρες κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις, όπως είναι το οξείδιο του αζώτου, η αμμωνία, ο υδράργυρος, το μεθάνιο και το διοξείδιο του άνθρακα. Οι εγκαταστάσεις και οι γεωργικές εκμεταλλεύσεις βιομηχανικής κλίμακας πρέπει να λειτουργούν σύμφωνα με άδεια που χορηγείται από τις εθνικές αρχές, με πρότυπο τις βέλτιστες διαθέσιμες τεχνικές (ΒΔΤ).

Κύριες τροποποιήσεις του Συμβουλίου

Στη γενική τους προσέγγιση, τα κράτη μέλη τροποποίησαν την πρόταση της Επιτροπής με την επέκταση του πεδίου εφαρμογής της οδηγίας σε ενεργοβόρες κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις με αριθμούς μονάδων ζωικού κεφαλαίου (ΜΖΚ) υψηλότερους των 350 ΜΖΚ για βοοειδή και χοίρους, 280 ΜΖΚ για πουλερικά και 350 ΜΖΚ για μεικτές εκμεταλλεύσεις. Εξαιρούνται οι εκτατικές εκμεταλλεύσεις. Οι νέοι κανόνες θα εφαρμοστούν σταδιακά, αρχής γενομένης από τις μεγαλύτερες γεωργικές εκμεταλλεύσεις.

Με τη συμφωνία, τα κράτη μέλη δέχονται να συμπεριλάβουν τις εξορυκτικές δραστηριότητες στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας. Θέσπισαν κατώτατο όριο ημερήσιας παραγωγικής ικανότητας 500 τόνων για τα μη ενεργειακά ορυκτά και μεταλλεύματα που παράγονται σε βιομηχανική κλίμακα. Τα κράτη μέλη εξαίρεσαν τον γύψο από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας και συμπεριέλαβαν κατώτατο όριο για το υδρογόνο που παράγεται με ηλεκτρόλυση ύδατος.

Η γενική προσέγγιση εισήγαγε την ευελιξία που απαιτείται ώστε τα κράτη μέλη να προσαρμόσουν στα διαφορετικά εθνικά νομικά τους συστήματα τις διατάξεις σχετικά με τις κυρώσεις και τις αποζημιώσεις σε περίπτωση βλάβης στην υγεία.

Τα κράτη μέλη θέσπισαν παρέκκλιση από τις οριακές τιμές εκπομπών που συνδέονται με τις βέλτιστες διαθέσιμες τεχνικές σε περίπτωση κρίσης που οδηγεί σε σοβαρή διαταραχή ή έλλειψη εφοδιασμού σε ενέργεια ή βασικούς πόρους, υλικά ή εξοπλισμό — υπό αυστηρές προϋποθέσεις.

Η γενική προσέγγιση περιλαμβάνει παρέκκλιση περιορισμένης χρονικής διάρκειας για τις μονάδες καύσης που αποτελούν μέρος μικρού απομονωμένου συστήματος, μη διασυνδεδεμένου με το ηπειρωτικό ενεργειακό δίκτυο. Στόχος είναι να τους δοθεί επαρκής χρόνος για τη δημιουργία διασυνδεδεμένων δικτύων, με σκοπό την εγγύηση της ενεργειακής ασφάλειας.

Η γενική προσέγγιση προσδιορίζει τους στόχους για το κέντρο καινοτομίας για τον βιομηχανικό μετασχηματισμό και τις εκπομπές (INCITE) που προτείνει η Επιτροπή. Αποσαφηνίζει επίσης πολλά άλλα μέρη της πρότασης και επιδιώκει τη μείωση του διοικητικού φόρτου για τους φορείς εκμετάλλευσης και τις εθνικές αρχές.

Ιστορικό και επόμενα βήματα

Αφού το Συμβούλιο κατέληξε σε γενική προσέγγιση, οι διαπραγματεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μπορούν να αρχίσουν μόλις το τελευταίο καθορίσει τη διαπραγματευτική του θέση.

Οι βιομηχανικές εγκαταστάσεις — όπως η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και τσιμέντου, η διαχείριση αποβλήτων, η αποτέφρωση αποβλήτων και η ενεργοβόρα κτηνοτροφία — των οποίων οι δραστηριότητες αναφέρονται στην οδηγία πρέπει να λειτουργούν σύμφωνα με άδεια χορηγούμενη από τις εθνικές αρχές. Η άδεια καθορίζει οριακές τιμές εκπομπών για τις ρυπογόνες ουσίες που εκπέμπουν οι μονάδες. Οι άδειες καλύπτουν τις εκπομπές στην ατμόσφαιρα, τα ύδατα και το έδαφος, την παραγωγή αποβλήτων, τη χρήση πρώτων υλών, την ενεργειακή απόδοση, τον θόρυβο, την πρόληψη περιβαλλοντικών ατυχημάτων και την αποκατάσταση του χώρου μετά το κλείσιμο. Οι οριακές τιμές εκπομπών βασίζονται στις βέλτιστες διαθέσιμες τεχνικές (ΒΔΤ) για τον περιορισμό των εκπομπών.

Η μονάδα ζωικού κεφαλαίου (ΜΖΚ) είναι μια μονάδα αναφοράς που χρησιμοποιεί συντελεστές που βασίζονται στις απαιτήσεις ζωοτροφών για διάφορα είδη ζώων και είναι συνήθως μεγαλύτερη από τον αριθμό των ζώων σε μια δεδομένη εκμετάλλευση.

Κύριος σκοπός της αναθεώρησης είναι να σημειωθεί πρόοδος προς την επίτευξη του φιλόδοξου στόχου της ΕΕ για μηδενική ρύπανση και ένα περιβάλλον απαλλαγμένο από τοξικές ουσίες.

Με τους νέους κανόνες:

• υπάγονται περισσότερες εγκαταστάσεις στο πεδίο εφαρμογής (ιδίως περισσότερες ενεργοβόρες κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις μεγάλης κλίμακας)
• καθίσταται αποτελεσματικότερη η αδειοδότηση
• μειώνεται ο διοικητικός φόρτος
• αυξάνεται η διαφάνεια και
• υποστηρίζονται περισσότερο οι ρηξικέλευθες τεχνολογίες και άλλες καινοτόμες προσεγγίσεις

• Γενική προσέγγιση του Συμβουλίου για τις βιομηχανικές εκπομπές
• Πρόταση της Επιτροπής για αναθεώρηση της οδηγίας για τις βιομηχανικές εκπομπές
• Βιομηχανικές εκπομπές (γενικές πληροφορίες)
• Σχέδιο δράσης για μηδενική ρύπανση (γενικές πληροφορίες)