Καθορισμός της διαπραγματευτικής θέσης του Συμβουλίου σχετικά με νέο νομοθέτημα που εισάγει την ψηφιακή ταξιδιωτική εφαρμογή της ΕΕ

Οι αντιπρόσωποι των κρατών μελών (ΕΜΑ) ενέκριναν σήμερα τη διαπραγματευτική εντολή του Συμβουλίου σχετικά με νομοθέτημα της ΕΕ που θα επιτρέψει την έναρξη λειτουργίας της ψηφιακής ταξιδιωτικής εφαρμογής της ΕΕ. Ο κανονισμός θεσπίζει κανόνες για την (εθελοντική) δημιουργία ψηφιακών ταξιδιωτικών διαπιστευτηρίων και τον τρόπο χρήσης τους κατά τη διέλευση των εξωτερικών συνόρων.

Η ψηφιακή ταξιδιωτική εφαρμογή της ΕΕ θα καταστήσει δυνατή την ψηφιακή παροχή ταξιδιωτικών δεδομένων πριν από τη διέλευση των συνόρων. Ανοίγει έτσι ο δρόμος ώστε οι συνοριακοί υπάλληλοι να επαληθεύουν εξ αποστάσεως τα ταξιδιωτικά έγγραφα και να διενεργούν ελέγχους στις συνοριακές, τις αστυνομικές και τις μεταναστευτικές βάσεις δεδομένων, πριν οι ταξιδιώτες φτάσουν αυτοπροσώπως σε συνοριακό σημείο διέλευσης. Με τον τρόπο αυτό θα μειωθεί ο χρόνος αναμονής και θα βελτιωθούν οι έλεγχοι ασφαλείας.

Η ενίσχυση των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ αποτελεί βασική προτεραιότητα για τη δανική Προεδρία. Πρέπει να είμαστε σε θέση να ελέγχουμε ποιος εισέρχεται· πρέπει επίσης να αρνούμαστε την είσοδο σε άτομα που δεν έχουν το δικαίωμα να εισέλθουν στην ΕΕ. Επομένως, είναι σημαντικό να παράσχουμε στους συνοριοφύλακες τα καλύτερα δυνατά εργαλεία, ώστε να μπορούν να καταπολεμούν το έγκλημα, τις απειλές κατά της ασφάλειας και την παράνομη μετανάστευση. Η ψηφιακή ταξιδιωτική εφαρμογή της ΕΕ δεν θα επιλύσει όλα τα προβλήματα, φυσικά, αλλά αποτελεί ένα σημαντικό νέο εργαλείο που θα παράσχει στους συνοριοφύλακες καλύτερα μέσα για να επιτελούν το έργο τους.

Rasmus Stoklund, Υπουργός Μετανάστευσης και Ένταξης της Δανίας

Η εφαρμογή θα αποτελέσει σημαντικό στοιχείο για τη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων. Οι ταξιδιώτες θα εξακολουθούν να πρέπει να φέρουν το διαβατήριο ή το δελτίο ταυτότητάς τους κατά τη διέλευση εξωτερικών συνόρων της ΕΕ.

Παρασκηνιακή υπηρεσία επαλήθευσης, εφαρμογή για φορητές συσκευές και δρομολογητής

Η ψηφιακή ταξιδιωτική εφαρμογή της ΕΕ θα αποτελείται από μια εφαρμογή για φορητές συσκευές, μια παρασκηνιακή υπηρεσία επαλήθευσης και έναν ταξιδιωτικό δρομολογητή. Και τα τρία στοιχεία θα αναπτυχθούν τώρα από έναν οργανισμό της ΕΕ (eu-LISA) σύμφωνα με τις λειτουργικές και τεχνικές απαιτήσεις που περιλαμβάνονται στον κανονισμό.

Η εφαρμογή για φορητές συσκευές θα επιτρέπει στους ταξιδιώτες, τόσο στους πολίτες της ΕΕ όσο και σε υπηκόους τρίτων χωρών, να δημιουργούν ψηφιακά ταξιδιωτικά διαπιστευτήρια (στην ουσία ένα ψηφιακό αντίγραφο των δεδομένων που είναι αποθηκευμένα στο διαβατήριο ή το δελτίο ταυτότητάς τους). Ωστόσο, η δημιουργία και η χρήση ψηφιακών ταξιδιωτικών διαπιστευτηρίων θα παραμείνουν προαιρετικές.

Η παρασκηνιακή υπηρεσία της ψηφιακής ταξιδιωτικής εφαρμογής θα χρησιμεύει για την ηλεκτρονική επαλήθευση του μικροκυκλώματος (τσιπ) ενός ταξιδιωτικού εγγράφου. Αυτό είναι απαραίτητο για να επαληθεύεται ότι το ταξιδιωτικό έγγραφο που αναδημιουργείται ψηφιακά έχει εκδοθεί από νόμιμη αρχή και ότι τα δεδομένα που αντλούνται από το μικροκύκλωμα δεν έχουν τροποποιηθεί μετά την έκδοση του ταξιδιωτικού εγγράφου.

Χάρη στον ταξιδιωτικό δρομολογητή, οι πολίτες θα μπορούν να κοινοποιούν τα ψηφιακά ταξιδιωτικά διαπιστευτήριά τους στις αρμόδιες αρχές για τη διαχείριση των συνόρων.

Χρήση στα σημεία διέλευσης των συνόρων

Κάθε άτομο που έχει χρησιμοποιήσει την ψηφιακή ταξιδιωτική εφαρμογή της ΕΕ για να δημιουργήσει ψηφιακά ταξιδιωτικά διαπιστευτήρια θα μπορεί να υποβάλει τα ταξιδιωτικά του έγγραφα στις συνοριακές αρχές πριν από το ταξίδι του. Αυτό θα βελτιώσει την αποτελεσματικότητα των συνοριακών ελέγχων, καθώς οι συνοριοφύλακες θα είναι σε θέση να επικεντρώνουν τον χρόνο και τους πόρους τους στις διελεύσεις που έχουν επισημάνει εκ των προτέρων ως ύποπτες.

Τα ψηφιακά ταξιδιωτικά διαπιστευτήρια θα καταστήσουν επίσης ασφαλέστερο τον χώρο Σένγκεν. Θα γίνει ευκολότερη η επαλήθευση της γνησιότητας και της ορθότητας των ταξιδιωτικών εγγράφων· θα γίνει έτσι δυσκολότερο για τους απατεώνες να χρησιμοποιούν πλαστά έγγραφα ή να διέρχονται τα σύνορα χωρίς να εντοπίζονται.

Σύνδεση των ενωσιακών συστημάτων ΤΠ για τα σύνορα και τα ταξίδια

Η ΕΕ διαθέτει ορισμένα συστήματα ΤΠ για τη διευκόλυνση των ταξιδιών και την ενίσχυση της ασφάλειας των συνόρων. Το Συμβούλιο επιθυμεί η μελλοντική ψηφιακή ταξιδιωτική εφαρμογή της ΕΕ να έχει κεντρικό ρόλο όταν οι πολίτες κάνουν χρήση αυτών των συστημάτων.

Σύμφωνα με τη θέση του Συμβουλίου, οι ταξιδιώτες θα πρέπει, για παράδειγμα, να μπορούν να χρησιμοποιούν τα ψηφιακά ταξιδιωτικά διαπιστευτήριά τους όταν υποβάλλουν εκ των προτέρων τα δεδομένα εισόδου/εξόδου τους. Το ψηφιακό συνοριακό σύστημα εισόδου/εξόδου τέθηκε σε λειτουργία τον Οκτώβριο του 2025 και καταγράφει ψηφιακά τις εισόδους, τις εξόδους, καθώς και τα διαβατήρια και τα βιομετρικά δεδομένα των υπηκόων χωρών εκτός ΕΕ που ταξιδεύουν στην ΕΕ.

Το 2026 θα τεθεί σε εφαρμογή το σύστημα αδειοδότησης ταξιδιού ETIAS. Μόλις καταστεί διαθέσιμο, οι ταξιδιώτες από χώρες εκτός ΕΕ θα πρέπει να μπορούν να χρησιμοποιούν τα ταξιδιωτικά διαπιστευτήρια που δημιουργούνται στην ψηφιακή ταξιδιωτική εφαρμογή για την αίτησή τους στο ETIAS. Το ίδιο θα ισχύει όταν υποβάλλεται ψηφιακή αίτηση για θεώρηση.

Επόμενα βήματα

Με τη συμφωνία αυτή, η Προεδρία του Συμβουλίου είναι έτοιμη να αρχίσει διαπραγματεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, μόλις αυτό καθορίσει τη θέση του.

Γενικό πλαίσιο

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Επιτροπής, το 2022 καταγράφηκαν 593 εκατομμύρια διελεύσεις των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ. Ένας τόσο μεγάλος αριθμός ταξιδιωτών μπορεί να αποτελέσει πρόκληση για τους υπεύθυνους διενέργειας συνοριακών ελέγχων. Μπορεί επίσης να προκαλέσει άγχος σε άτομα που επιθυμούν να διασχίσουν τα σύνορα και πρέπει να αντιμετωπίσουν μεγάλο χρόνο αναμονής.