Raad bepaalt onderhandelingsstandpunt over nieuwe wet voor digitale reisapplicatie van de EU

De vertegenwoordigers van de lidstaten (Coreper) hebben hun goedkeuring gehecht aan het onderhandelings­mandaat van de Raad voor een EU-wet waarmee een digitale reisapplicatie van de EU kan worden gelanceerd. De verordening bevat regels voor het (vrijwillig) aanmaken van digitale reiscredentials en het gebruik ervan bij het overschrijden van buiten­grenzen.

Met de digitale reisapplicatie van de EU kunnen er digitaal reisgegevens worden verstrekt voordat de grens wordt overgestoken. Zo kunnen de grens­autoriteiten reis­documenten op afstand verifiëren en controleren met behulp van grens-, politie- en migratie­databanken voordat reizigers zich melden bij een grens­doorlaat­­post. Hierdoor worden de wachttijden korter en de veiligheids­controles beter.

Versterking van de buitengrenzen van de EU is een topprioriteit voor het Deense voorzitterschap. We moeten kunnen controleren wie de EU binnenkomt en we moeten mensen die de EU niet binnen mogen de toegang weigeren. Daarom is het belangrijk dat grens­wachters de beschikking hebben over de best mogelijke instrumenten, zodat zij criminaliteit, veiligheids­dreigingen en illegale migratie kunnen tegengaan. De digitale reisapp van de EU is uiteraard niet de oplossing voor elk probleem, maar het is wel een belangrijk nieuw instrument voor grens­wachters om hun werk beter te kunnen doen.

Rasmus Stoklund, Deens minister van Immigratie en Integratie

De applicatie wordt een belangrijk onderdeel van het beheer van de buiten­grenzen. Reizigers moeten nog steeds hun paspoort of identiteits­kaart bij zich hebben wanneer zij een buiten­grens van de EU overschrijden.

Backend, mobiele component en router

De digitale reisapplicatie van de EU zal bestaan uit een mobiele component (een mobiele app), een backend­validatie­dienst en een router voor reizigers­gegevens. Alle 3 de elementen zullen nu door een EU-orgaan (eu-LISA) worden ontwikkeld volgens de functionele en technische vereisten van de verordening.

Met de mobiele component kunnen reizigers, zowel EU-burgers als onderdanen van derde landen, digitale reis­credentials aanmaken (in wezen een digitale kopie van de gegevens die in hun paspoort of identiteits­kaart zijn opgeslagen). Het aanmaken en gebruiken van digitale reis­credentials blijft echter facultatief.

De backend­functie van de digitale reis­applicatie dient voor de elektronische validatie van de chip van het reis­document. Dit is nodig om te bevestigen dat het digitaal gereproduceerde reis­document is afgegeven door een legitieme autoriteit en dat de uit de chip geëxtraheerde gegevens niet zijn gewijzigd sinds de afgifte van het reis­document.

Dankzij de router voor reizigers­gegevens kunnen mensen hun digitale reis­credentials delen met de bevoegde autoriteiten die belast zijn met het grens­beheer.

Gebruik aan grensovergangen

Iedereen die de digitale reis­applicatie van de EU heeft gebruikt om digitale reis­credentials aan te maken, kan zijn reisdocumenten vóór de reis bij de grens­autoriteiten indienen. Hierdoor worden grens­controles efficiënter, aangezien grens­wachters hun tijd en middelen zullen kunnen richten op grens­overschrijdingen die zij vooraf als verdacht hebben aangemerkt.

Digitale reis­credentials zullen het Schengen­gebied ook veiliger maken. Het zal gemakkelijker worden om de echtheid en juistheid van reis­documenten te controleren, waardoor het voor fraudeurs moeilijker wordt om valse documenten te gebruiken of onopgemerkt de grens over te steken.

De IT-systemen van de EU op het gebied van grenzen en reizen met elkaar verbinden

De EU heeft een aantal IT-systemen opgezet om reizen te vergemakkelijken en de grens­beveiliging te versterken. De Raad wil dat de toekomstige digitale reis­applicatie van de EU een centrale rol speelt bij het gebruik van deze systemen.

Reizigers moeten bijvoorbeeld hun digitale reis­credentials kunnen gebruiken wanneer zij vooraf hun inreis- en uitreis­gegevens indienen. Het digitale inreis- en uitreis­systeem is in oktober 2025 operationeel geworden en registreert inreizen, uitreizen en het paspoort en de biometrische gegevens van onderdanen van derde landen die naar de EU reizen.

In 2026 zal het reis­autorisatie­systeem Etias worden uitgerold. Zodra dit systeem beschikbaar is, moeten reizigers van buiten de EU de in de digitale reis­aanvraag aangemaakte reis­credentials kunnen gebruiken voor hun Etias-aanvraag. Hetzelfde geldt voor het digitaal aanvragen van een visum.

Volgende stappen

De Raad kan nu onderhandelingen beginnen met het Europees Parlement, zodra dat zijn standpunt heeft bepaald.

Achtergrond

Volgens gegevens van de Commissie werden er in 2022 in totaal 593 miljoen overschrijdingen van de buiten­grenzen van de EU geregistreerd. Een dergelijk groot aantal reizigers kan een uitdaging vormen voor de autoriteiten die verantwoordelijk zijn voor grens­controles. Het kan ook stressvol zijn voor mensen die de grens willen oversteken en te maken krijgen met lange wacht­tijden.