Raad Buitenlandse Zaken, 19/11/2018, 19 november 2018

Voornaamste resultaten

Actuele kwesties

De Ministers van Buitenlandse Zaken bespraken de meest urgente kwesties op de internationale agenda. Naar aanleiding van de inwerkingtreding van de sancties van de VS op 5 november 2018 benadrukten zij het nucleair akkoord met Iran (JCPOA) nog steeds ten volle te steunen. Zij constateerden dat Iran de overeenkomst blijft naleven, aangezien dit voor de 13e keer officieel werd bevestigd door de Internationale Organisatie voor Atoomenergie (IAEA). Tegelijkertijd betuigden zij hun onverminderde solidariteit met de lidstaten die onaanvaardbaar gedrag van Iraanse actoren op Europees grondgebied vaststelden, en zij herhaalden bereid te zijn een gerichte passende respons te overwegen.

De Ministers van Buitenlandse Zaken spraken terloops ook over de resultaten van de internationale conferentie voor Libië, die de Italiaanse regering op 12‑13 november in Palermo organiseerde, en over de situatie in Gaza, na de meest recente escalatie van het geweld.

Centraal-Azië

De Ministers van Buitenlandse Zaken voerden in de aanloop naar de 14e ministeriële bijeenkomst van de EU en Centraal‑Azië – op 23 november in Brussel – een debat over Centraal-Azië (Kazachstan, Kirgizië, Tadzjikistan, Turkmenistan en Oezbekistan). Zij merkten op dat er zich in de regio recent aanzienlijke veranderingen hebben voorgedaan en dat er in de bilaterale en regionale samenwerking sprake is van een nieuwe dynamiek. Zij gaven blijk van bijzondere belangstelling voor het opvoeren van de EU-inzet in Centraal‑Azië op het gebied van steun voor hervormingen en economische ontwikkeling en de bevordering van duurzame connectiviteit en regionale voorwaarden voor vrede en stabiliteit in Afghanistan.

Dit debat zal worden meegenomen in de voorbereiding van de nieuwe EU-strategie voor Centraal-Azië, die naar verwachting in 2019 zal worden aangenomen.

• Factsheet betrekkingen EU - Centraal-Azië

Bosnië en Herzegovina

Ook Bosnië en Herzegovina kwam aan bod, naar aanleiding van de verkiezingen van 7 oktober in dat land. De buitenlandministers onderstreepten dat er op alle niveaus zo spoedig mogelijk regeringen moeten worden gevormd. Zo zullen de politieke leiders zich opnieuw ten volle kunnen concentreren op de hervormingsagenda. De Raad benadrukte dat het, om tegemoet te komen aan de verwachtingen van de burgers, met name de jongeren, van essentieel belang blijft dat het hervormingsproces wordt voortgezet. Ook wezen de ministers erop dat de hervorming van de kieswet moet worden doorgevoerd.

Jemen

De Ministers van Buitenlandse Zaken gingen dieper in op de situatie in Jemen. Zij wisselden van gedachten over de lopende EU-inspanningen, met name wat betreft politieke en humanitaire steun. Zij bevestigden het door de VN geleide proces en de speciale gezant van de VN, Martin Griffiths, volop te steunen.

Nu wij bemoedigende stappen in de richting van de-escalatie zien, lijkt het mij het goede moment om alle betrokkenen bij het conflict in duidelijke en krachtige bewoordingen aan te sporen deze stappen te consolideren, tot een staakt-het-vuren te komen, en onder leiding van speciale VN-gezant Martin Griffiths politieke gesprekken aan te knopen. Federica Mogherini, hoge vertegenwoordiger voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid

De EU heeft Jemen sinds 2015 ruim €234 miljoen aan humanitaire financiering verstrekt. De EU blijft de voornaamste humanitaire donor in Jemen.

• Factsheet EU en Jemen

Oekraïne

De Raad wisselde van gedachten over de meest recente ontwikkelingen in Oekraïne, met name de situatie in de Zee van Azov en de "verkiezingen" in de zogenaamde "Volksrepubliek Loehansk" en de "Volksrepubliek Donetsk" van 11 november 2018.

De Ministers van Buitenlandse Zaken betuigden opnieuw hun niet aflatende steun voor en gehechtheid aan de onafhankelijkheid, soevereiniteit en territoriale integriteit van Oekraïne. Zij herinnerden er in dit verband aan dat de EU de "verkiezingen" van 11 november 2018 niet erkent en als illegaal en illegitiem beschouwt. Zij bevestigden bereid te zijn passende gerichte maatregelen in overweging te nemen naar aanleiding daarvan. De buitenlandministers herinnerden eraan dat het van cruciaal belang blijft dat de Minsk-akkoorden onverkort worden uitgevoerd. Ook wezen ze op de blijvende humanitaire inzet van de EU in Oost-Oekraïne, om te voorzien in de behoeften van degenen die het meest zijn getroffen door het conflict.

De ministers besteedden aandacht aan de EU-steun voor het hervormingsproces in Oekraïne. De EU en Oekraïne zullen tijdens de aanstaande zitting van de Associatieraad op 17 december 2018 de vorderingen met de hervormingen evalueren, en ook spreken over andere vraagstukken die van belang zijn voor de bilaterale en mondiale samenwerking.

• Verklaring van de hoge vertegenwoordiger namens de EU over de op 11 november geplande "verkiezingen" in de zogenaamde "Volksrepubliek Loehansk" en de "Volksrepubliek Donetsk".
• Toespraak van hoge vertegenwoordiger Federica Mogherini over de situatie in de Zee van Azov – gezamenlijke verklaring na de 20e top EU-Oekraïne in Brussel, 9 juli 2018
• EU-betrekkingen met Oekraïne (achtergrondinformatie)

Veiligheid en defensie

De Ministers van Buitenlandse Zaken kregen gezelschap van de Ministers van Defensie voor een debat over de EU-samenwerking rond veiligheid en defensie. Zij bespraken de uitvoering van de integrale EU-strategie op dit gebied, onder meer wat betreft de permanente gestructureerde samenwerking (PESCO), de gecoördineerde jaarlijkse evaluatie inzake defensie (CARD), het Europees Defensiefonds, militaire mobiliteit, het militair plannings- en uitvoeringsvermogen (MPCC), het pact inzake het civiele GVDB, en het voorstel voor een Europese vredesfaciliteit.

De Raad nam conclusies aan over veiligheid en defensie.

• Veiligheid en defensie: Raad ingenomen met aanzienlijke vooruitgang tijdens afgelopen twee jaar (persmededeling, 19/11/2018)
• EU-samenwerking inzake veiligheid en defensie (achtergrondinformatie)