Skip to content

Oekraïne

De EU en haar lidstaten zijn eensgezind in hun onwrikbare steun voor Oekraïne. De toetredings­onderhandelingen met Oekraïne zijn in juni 2024 formeel geopend. De EU en Oekraïne werken ook samen in het kader van het Oostelijk Partnerschap.

Uitbreiding

Aanvraag voor EU-lidmaatschap

Op 28 februari 2022 heeft Oekraïne het EU-lidmaatschap aangevraagd.

Op 17 juni 2022 bracht de Europese Commissie advies uit over dit toetredings­verzoek.

Op 23 juni 2022 kende de Europese Raad Oekraïne de status van kandidaat-lidstaat toe. Hij verzocht de Europese Commissie aan de Raad verslag uit te brengen over de vervulling van de voorwaarden die worden gesteld in het advies van de Commissie over het toetredings­verzoek.

Toetredingsonderhandelingen

In november 2023 bracht de Europese Commissie een aanbeveling uit om toetredings­onderhandelingen met Oekraïne op te starten. In december 2023 besloten de EU-leiders toetredings­onderhandelingen met Oekraïne te openen en verzochten zij de Raad het onderhandelingskader aan te nemen zodra de stappen in het Commissieverslag van 8 november 2023 zijn genomen.

Conform de herziene uitbreidingsmethode keurde de Raad op 21 juni 2024 het onderhandelingskader goed en 4 dagen later vond de eerste intergouvernementele conferentie tussen de EU en Oekraïne plaats om toetredingsonderhandelingen met het land te openen.

Bijeenkomsten van de toetredings­conferentie

Toetredings­onderhandelingen vinden plaats tijdens intergouvernementele conferenties (vaak "toetredings­conferenties" genoemd) tussen ministers en ambassadeurs van de EU-lidstaten en een kandidaat. De onderhandelingen gaan over alle gemeenschappelijke rechten en wetgeving (het "EU-acquis") en zijn onderverdeeld in verschillende hoofdstukken, of clusters van hoofdstukken, die verschillende beleidsterreinen bestrijken. Toetredings­conferenties worden gehouden op ministerieel of op plaatsvervangersniveau.

Op 25 juni 2024 vond de eerste intergouvernementele conferentie tussen de EU en Oekraïne plaats, waarmee de toetredings­onderhandelingen formeel werden geopend.

Tijdens de tweede toetredingsconferentie van 15 juni 2026 hebben de EU en Oekraïne onderhandelingen geopend over cluster 1 (fundamentele kwesties). Die heeft betrekking op de werking van democratische instellingen, de hervorming van het openbaar bestuur en economische criteria, en bevat de volgende onderhandelings­hoofdstukken:

  • hoofdstuk 23 – rechterlijke macht en grondrechten
  • hoofdstuk 24 – justitie, vrijheid en veiligheid
  • hoofdstuk 5 – openbare aanbesteding
  • hoofdstuk 18 – statistiek
  • hoofdstuk 32 – financiële controle

Tijdens de conferentie stelde de EU tussentijdse ijkpunten vast voor cluster 1 en de hoofdstukken 23 en 24. Die punten moeten worden gehaald voordat de onderhandelingen over die cluster kunnen worden voortgezet. Ook stelde de EU ijkpunten vast voor de voorlopige afsluiting van de hoofdstukken 5, 18 en 32.

Tijdens de bijeenkomsten van de Europese Raad voorafgaand aan de tweede toetredingsconferentie hebben de EU-leiders de Raad sinds juni 2024 herhaaldelijk opgeroepen de onderhandelingsclusters onverwijld te openen, te beginnen met de cluster fundamentele kwesties, conform de uitbreidingsmethode en de op verdiensten gebaseerde aanpak.

Jaarlijks voortgangsverslag

Elk jaar toetst de Raad de vorderingen van kandidaat-lidstaten en partners zoals Oekraïne op hun Europese traject.

Op 16 december 2025 bracht het Deense Raadsvoorzitterschap hierover conclusies uit met de steun van 26 lidstaten.

Ruslands grootschalige invasie in Oekraïne

De EU en haar lidstaten veroordelen de niet-uitgelokte en ongerechtvaardigde militaire agressie van Rusland tegen Oekraïne met klem.

De EU staat volledig achter Oekraïne en zijn bevolking, en zal politieke, financiële, economische, humanitaire, militaire en diplomatieke steun blijven verlenen zo lang en intensief als nodig is. EU-acties ter ondersteuning van Oekraïne:

De EU heeft een ongeëvenaard aantal sancties opgelegd als reactie op de aanvalsoorlog van Rusland tegen Oekraïne en de illegale annexatie van de Oekraïense regio's Donetsk, Loehansk, Zaporizja en Cherson.

De maatregelen moeten de economische basis van Rusland verzwakken. Het land wordt afgesneden van kritieke technologieën en markten, zodat het minder gemakkelijk oorlog kan voeren.

Oostelijk Partnerschap

Associatieovereenkomst

De associatieovereenkomst in het kader van het Oostelijk Partnerschap is het belangrijkste instrument om Oekraïne en de EU dichter bij elkaar te brengen. Zij zorgt voor:

  • diepere politieke banden
  • sterkere economische betrekkingen
  • de eerbiediging van gemeenschappelijke waarden

De diepe en brede vrijhandels­ruimte (DCFTA) is het economische deel van de overeenkomst. De overeenkomst trad op 1 september 2017 in werking. Op 30 juni 2025 kwamen de EU en Oekraïne overeen de DCFTA te herzien.

De geactualiseerde DCFTA is sinds 29 oktober 2025 van toepassing. De handelsstromen zijn verder versterkt, rekening houdend met de gevoeligheid van bepaalde landbouwsectoren in de EU. Ook wordt de geleidelijke integratie van Oekraïne in de eengemaakte markt van de EU bevorderd door het land te ondersteunen bij de aanpassing aan de EU-normen.

Associatieraad

De Associatieraad is het belangrijkste orgaan dat in het kader van de associatieovereenkomst EU-Oekraïne is opgericht en heeft tot taak toezicht te houden op de uitvoering van de overeenkomst.

De tiende zitting van de Associatieraad EU-Oekraïne vond plaats op 9 april 2025. De EU en Oekraïne wisselden van gedachten over de situatie sinds Ruslands aanvalsoorlog en gingen tevens in op bredere mondiale en regionale kwesties. Ze namen ook de stand op van de uitvoering van de associatieovereenkomst sinds het begin van de grootschalige Russische invasie, de wederopbouw en hervormingen in Oekraïne en de financiële bijstand van de EU.

Visumliberalisering

In 2008 traden een visumfaciliterings- en een overnameovereenkomst met Oekraïne in werking. In datzelfde jaar werd een visumdialoog gestart.

Op 11 mei 2017 nam de Raad een verordening over visumliberalisering aan voor Oekraïense burgers die naar de EU reizen voor een verblijf van maximaal 90 dagen binnen een periode van 180 dagen.

Roaming

Sinds 1 januari 2026 maakt Oekraïne deel uit van de "roaming tegen thuistarief"-zone van de EU. Dit betekent dat Oekraïners in de EU en EU-burgers in Oekraïne zonder extra kosten kunnen bellen, berichten kunnen verzenden en mobiele data kunnen gebruiken.

Vóór de inwerkingtreding van dit besluit bestond er sinds april 2022 een vrijwillige overeenkomst tussen telecombedrijven uit de EU en Oekraïne om ervoor te zorgen dat Europeanen en Oekraïners aan een laag tarief konden bellen, berichten konden sturen en mobiele data konden gebruiken.

Toppen EU-Oekraïne

24e top EU‑Oekraïne, 3 februari 2023

De top in Kyiv was de eerste top sinds het begin van de Russische agressie en sinds Oekraïne kandidaat-lidstaat van de EU werd.

De leiders van de EU en Oekraïne spraken over:

  • het Europese traject en het toetredingsproces van Oekraïne
  • de reactie van de EU op Ruslands agressie
  • Oekraïense initiatieven voor een rechtvaardige vrede en verantwoordingsplicht
  • samenwerking op het gebied van wederopbouw en noodhulp en op het gebied van energie en connectiviteit
  • mondiale voedselzekerheid

Verwante documenten en publicaties

Zie ook

Onderwerpen

Laatst bijgewerkt: 15 juni 2026