Skip to content

Montenegro

Montenegro heeft in december 2008 het EU-lidmaatschap aangevraagd en kreeg in december 2010 de status van kandidaat-lidstaat. De toetredings­onderhandelingen gingen in juni 2012 van start. Op dit moment zijn alle 33 onderhandelings­­hoofdstukken geopend en zijn er 18 voorlopig afgesloten.

Uitbreiding

Aanvraag van EU-lidmaatschap

Montenegro diende zijn verzoek om EU-lidmaatschap in op 15 december 2008. Op 23 april 2009 verzocht de Raad de Commissie hierover om advies. De Commissie bracht in 2010 een positief advies uit en de Europese Raad besloot tijdens zijn bijeenkomst op 16 en 17 december 2010 om Montenegro de status van kandidaat-lidstaat toe te kennen.

Toetredingsonderhandelingen

Op 26 juni 2012 besloot de Raad de toetredings­onderhandelingen met Montenegro te openen. Dit besluit werd in de dagen daarop goedgekeurd door de Europese Raad.

Bijeenkomsten van de toetredings­conferentie

Toetredings­onderhandelingen vinden plaats tijdens intergouvernementele conferenties (vaak "toetredings­conferenties" genoemd) tussen ministers en ambassadeurs van de EU-lidstaten en een kandidaat. De onderhandelingen gaan over alle gemeenschappelijke rechten en wetgeving, wat samen het "EU-acquis" wordt genoemd, en zijn onderverdeeld in verschillende hoofdstukken, of clusters van hoofdstukken, die verschillende beleidsterreinen bestrijken. Toetredings­conferenties kunnen op ministerieel of op plaatsvervangers­niveau worden gehouden.

De onderhandelingen met Montenegro werden op 29 juni 2012 geopend met een eerste bijeenkomst op ministerieel niveau. Sindsdien hebben er 28 bijeenkomsten plaatsgevonden. Nu zijn alle 33 hoofdstukken geopend en daarvan zijn er 18 voorlopig afgesloten.

De meest recente bijeenkomst van de toetredings­conferentie met Montenegro werd op 14 juli 2026 gehouden. Bij die gelegenheid werden de onderhandelingen over de volgende 2 hoofdstukken voorlopig afgesloten:

  • hoofdstuk 8 (mededingingsbeleid)
  • hoofdstuk 29 (douane-unie)

Tijdens de vorige bijeenkomst, op 15 juni 2026, hebben de partijen de onderhandelingen over hoofdstuk 2 (vrij verkeer van werknemers) en hoofdstuk 28 (bescherming van de consument en de gezondheid) voorlopig afgesloten. Eerder hebben de partijen al de volgende onderhandelingen voorlopig afgesloten:

  • hoofdstuk 21 (trans-Europese netwerken), op 17 maart 2026
  • hoofdstuk 32 (financiële controle), op 26 januari 2026
  • hoofdstuk 3 (recht van vestiging en vrij verrichten van diensten), 4 (vrij verkeer van kapitaal), 6 (vennootschapsrecht), 11 (landbouw en plattelandsontwikkeling) en 13 (visserij), op 16 december 2025

In mei 2021 ging de Raad akkoord om de herziene uitbreidings­methode te volgen voor de gesprekken met Montenegro en Servië. Deze aanpak moest het proces een nieuwe impuls geven, met meer nadruk op fundamentele hervormingen en politieke sturing.

Stabilisatie- en associatieproces

Elke partner van de Westelijke Balkan heeft een stabilisatie- en associatie­overeenkomst gesloten, die dient als algemeen kader voor zijn betrekkingen met de EU. Deze overeenkomst loopt parallel aan en ondersteunt de toetredingsonderhandelingen met de EU. De stabilisatie- en associatie­overeenkomst van Montenegro is geratificeerd en trad op 1 mei 2010 in werking.

Stabilisatie- en Associatie­raad EU-Montenegro

Om de voortgang van de betrekkingen in het kader van het stabilisatie- en associatie­proces te evalueren, komen vertegenwoordigers van beide partijen bijeen in de Stabilisatie- en Associatieraad EU-Montenegro.

Tijdens de meest recente (11e) Stabilisatie- en Associatieraad, die op 14 juli 2022 in Podgorica plaatsvond, bespraken de ministers de toetredings­strategie van Montenegro en evalueerden ze de vorderingen van het land bij de voorbereiding op het EU-lidmaatschap. Ook wisselden ze van gedachten over de recente ontwikkelingen in Montenegro en de Westelijke Balkan.

Jaarlijks voortgangsverslag

Elk jaar toetst de Raad de vorderingen van kandidaat-lidstaten en partners zoals Montenegro op hun Europese traject.

Op 16 december 2025 bracht het Deense Raadsvoorzitterschap hierover conclusies uit die politieke steun kregen van 26 lidstaten.

Samenwerking bij grensbeheer

Om de migratiestromen te beheren, illegale immigratie tegen te gaan en grens­­overschrijdende criminaliteit aan te pakken, hebben de EU en Montenegro een overeenkomst over bredere samenwerking bij de operationele activiteiten van het Europees Grens- en kustwacht­agentschap (Frontex). Daardoor kunnen Frontex en Montenegro gezamenlijke operaties uitvoeren en kan het Frontex-personeel grens­controles verrichten en personen registreren.

De overeenkomst met Montenegro werd sinds 1 juli 2023 voorlopig toegepast en is op 1 maart 2025 in werking getreden.

Europese Vredesfaciliteit

In het kader van de Europese Vredesfaciliteit, een instrument om conflicten te voorkomen en de internationale veiligheid te versterken, heeft de EU voor een bedrag van € 6 miljoen steunmaatregelen aangenomen ter ondersteuning van de Montenegrijnse strijdkrachten. De maatregelen moeten de capaciteit van Montenegro om deel te nemen aan veiligheids- en defensie-operaties van de EU helpen versterken, en uitrusting leveren voor:

  • vitale ondersteuning in extreem koude weersomstandigheden
  • operaties op het gebied van biologische, radiologische en nucleaire defensie
  • opsporings- en reddingseenheden per helikopter

In juni 2022 nam de Raad ook steunmaatregelen voor de medische taskforce van de Balkan aan, waaronder de aanschaf van uitrusting en materieel voor de medische eenheden van de Montenegrijnse strijdkrachten. Het doel is de militaire medische capaciteit en de civiele hulpverlening in de Westelijke Balkan te versterken.

Zie ook

Onderwerpen

Laatst bijgewerkt: 14 juli 2026