EU verscherpt controle op aankoop en bezit van vuurwapens

Op 25 april 2017 heeft de Raad een richtlijn aangenomen inzake de controle op de verwerving en het voorhanden hebben van vuurwapens, ter herziening en vervollediging van de bestaande Richtlijn 91/477/EEG.

"De nieuwe richtlijn voorziet in strengere controles en moet met name voorkomen dat legitieme kanalen en regelingen voor de aankoop en het bezit van vuurwapens worden misbruikt door criminele groepen of terroristen. De richtlijn is een belangrijke stap vooruit, vooral omdat zij veiligheidsoverwegingen verzoent met de noodzaak om legitieme activiteiten te vrijwaren. Het is evenwel essentieel dat de EU en de lidstaten ernaar blijven streven illegale kanalen voor de aankoop van vuurwapens door criminele groepen en terroristen te sluiten."

Carmelo Abela, minister van Binnenlandse Zaken en Nationale Veiligheid van Malta

De wijzigingen hebben tot doel de risico’s voor de openbare veiligheid aan te pakken. De focus ligt op:

Betere traceerbaarheid van vuurwapens

De herziening brengt strengere regels voor de markering van vuurwapens, onder meer door een nieuwe verplichting om ook alle essentiële onderdelen te markeren. De harmonisering van de markeringsregels voor vuurwapens en de instelling van de wederzijdse erkenning van markeringen onder de lidstaten zullen leiden tot een betere traceerbaarheid van vuurwapens die bij misdrijven worden gebruikt, ook van vuurwapens die uit afzonderlijk verkregen onderdelen zijn samengesteld.

Deze informatie moet tevens in de nationale gegevensbestanden worden ingevoerd. Daartoe zullen de lidstaten er voortaan voor moeten zorgen dat wapenhandelaren en -makelaren iedere transactie met vuurwapens onmiddellijk elektronisch registreren.

Maatregelen voor het onbruikbaar maken, opnieuw gebruiksklaar maken of ombouwen van vuurwapens

De regels voor het onbruikbaar maken van vuurwapens zijn verscherpt, en dan vooral doordat onbruikbaar gemaakte wapens nu onder categorie C vallen (aangifteplichtige vuurwapens). Tot dusver waren de in de richtlijn vastgestelde vereisten niet van toepassing op onbruikbaar gemaakte vuurwapens.

Ook omvat de herziening een nieuwe categorie wapens voor saluutschoten en akoestische signalen – deze vielen niet onder de oorspronkelijke verordening. Dat zijn vuurwapens die met scherpe munitie werken die omgebouwd zijn om losse patronen af te vuren, bijvoorbeeld voor gebruik in theatervoorstellingen en televisieopnames. Bij gebrek aan strengere nationale voorschriften konden dergelijke vuurwapens zonder beperkingen worden gekocht. Dat was een risico, aangezien zij vaak gemakkelijk konden worden omgebouwd tot vuurwapens die met scherpe munitie werken (zoals bijvoorbeeld gebeurde bij de terroristische aanslagen in Parijs). Dankzij de nieuwe tekst van de richtlijn blijven deze vuurwapens ingedeeld in dezelfde categorie als de vuurwapens van waaruit ze zijn omgebouwd.

Strengere regels voor de gevaarlijkste vuurwapens

De gevaarlijkste vuurwapens (categorie A) kunnen alleen op grond van een door de betrokken lidstaat verleende vrijstelling worden verworven en in bezit worden gehouden. De regels voor het verlenen van dergelijke vrijstellingen zijn nu aanzienlijk verscherpt. Mogelijke redenen voor een vrijstelling, waaronder nationale defensie en bescherming van kritieke infrastructuur, staan nu op een limitatieve lijst, en vrijstellingen mogen uitsluitend worden verleend wanneer er geen risico bestaat voor de openbare veiligheid of de openbare orde.

Wanneer een vuurwapen van categorie A nodig is voor het beoefenen van de schietsport, kan het uitsluitend worden verworven volgens strenge regels, waaronder beproefde methodes die door een officiële schietsportfederatie zijn erkend.

Artikel 7, lid 4 bis, biedt de mogelijkheid om vergunningen voor semiautomatische vuurwapens (nieuw punten 6, 7 of 8 van categorie A) te bevestigen die legaal zijn verworven en geregistreerd voordat de richtlijn in werking treedt.

Verbod op civiel gebruik van de gevaarlijkste semiautomatische vuurwapens

Een aantal gevaarlijke semiautomatische vuurwapens is toegevoegd aan categorie A en is nu dus verboden voor civiel gebruik. Dat is het geval voor korte semiautomatische vuurwapens met magazijnen van meer dan 20 patronen en lange semiautomatische vuurwapens met magazijnen van meer dan 10 patronen. Ook lange vuurwapens die gemakkelijk kunnen worden verborgen, bijvoorbeeld door middel van een opklapbare of telescopische kolf, worden nu verboden.

Betere uitwisseling van relevante informatie tussen lidstaten

Dankzij de nieuwe regels kan de Commissie met voorstellen komen voor een systeem voor elektronische informatie-uitwisseling tussen de lidstaten. De informatie zou betrekking hebben op gevallen waarin toestemming is verleend voor de overbrenging van een vuurwapen naar een andere lidstaat, en gevallen waarin de aankoop of het bezit van een vuurwapen is geweigerd.

De richtlijn omvat minimumvoorschriften en belet de lidstaten niet strengere regels aan te nemen en toe te passen.

Volgende stappen

De Raad en het Europees Parlement moeten de aangenomen verordening nog ondertekenen. De ondertekende tekst zal worden bekendgemaakt in het EU-Publicatieblad en 20 dagen later in werking treden.

Achtergrond

Richtlijn 91/477/EEG van de Raad inzake de controle op de verwerving en het voorhanden hebben van wapens was oorspronkelijk bedoeld om de doelstellingen van de interne markt en de veiligheidsvoorschriften voor "civiele" vuurwapens met elkaar in evenwicht te brengen.

Het voorstel tot wijziging werd op 18 november 2015 door de Europese Commissie ingediend naar aanleiding van een aantal terreuraanslagen in Europa, die lacunes bij de uitvoering van de richtlijn aan het licht brachten. De huidige herziening is een voortzetting van de herziening van 2008 en brengt de EU-wetgeving in overeenstemming met het VN-Protocol tegen de illegale vervaardiging van en handel in vuurwapens.

• Richtlijn tot wijziging van Richtlijn 91/477/EEG van de Raad inzake de controle op de verwerving en het voorhanden hebben van wapens