UE zaostrza kontrolę nabywania i posiadania broni

25 kwietnia 2017 r. Rada przyjęła dyrektywę w sprawie kontroli nabywania i posiadania broni. Nowe przepisy zmieniają i uzupełniają obowiązującą dyrektywę 91/477/EWG.

„Nowa dyrektywa przewiduje bardziej rygorystyczne kontrole nabywania i posiadania broni. Ma to przede wszystkim zapobiec wykorzystywaniu legalnych kanałów i rozwiązań regulacyjnych w tym zakresie przez grupy przestępcze i terrorystów. Dyrektywa jest zatem ważnym krokiem naprzód, zwłaszcza dlatego, że uwzględniono w niej zarówno względy bezpieczeństwa, jak i potrzebę ochrony legalnej działalności. UE i państwa członkowskie muszą jednak nadal dążyć do likwidowania kanałów umożliwiających nielegalne nabywanie broni przez grupy przestępcze i terrorystów.”

Carmelo Abela, maltański minister spraw wewnętrznych i bezpieczeństwa narodowego

Zmienione przepisy są odpowiedzią na zagrożenia dla bezpieczeństwa publicznego. Oto najważniejsze zmiany:

Lepsze śledzenie broni

Nowelizacja zaostrza przepisy o znakowaniu broni palnej: nakazuje m.in. znakować także wszystkie jej istotne komponenty. Zharmonizowano wymogi znakowania broni oraz ustanowiono wzajemne uznawanie znaków przez państwa członkowskie. Dzięki temu łatwiej będzie śledzić broń używaną do działalności przestępczej, nawet jeżeli broń ta została zmontowana z komponentów nabytych oddzielnie.

Szczegółowe dane broni trzeba będzie też wpisywać do krajowych systemów rejestracyjnych. W tym celu państwa członkowskie będą musiały zadbać o to, by sprzedawcy i pośrednicy natychmiast ewidencjonowali elektronicznie każdą transakcję dotyczącą broni palnej.

Środki dotyczące pozbawiania broni cech użytkowych, przerabiania jej oraz przywracania do użytku

Zaostrzono przepisy o pozbawianiu broni cech użytkowych, przede wszystkim dzięki nakazowi klasyfikowania takiej broni w kategorii C (broń, w przypadku której wymagane jest oświadczenie). Wcześniej broń pozbawiona cech użytkowych nie podlegała podobnym rygorom.

Wprowadzono też nową kategorię dla broni salutacyjnej lub akustycznej, których nie obejmowała pierwotna dyrektywa. Chodzi o broń przerobioną z palnej na broń strzelającą amunicją ślepą, do użytku np. w teatrze czy telewizji. Jako że nie istniały rygorystyczne przepisy krajowe, broń taką można było swobodnie kupować. Przy niewielkim wysiłku możliwe było przywrócenie jej cech użytkowych, co stwarzało zagrożenie (tego rodzaju broni użyto np. w zamachach w Paryżu). Dzięki nowelizacji pozostanie ona zarejestrowana w tej samej kategorii co broń palna, z której została zrobiona.

Bardziej rygorystyczne zasady nabywania i posiadania najniebezpieczniejszych rodzajów broni palnej

Najniebezpieczniejsze rodzaje broni palnej, sklasyfikowane w kategorii A, można nabywać i posiadać tylko na podstawie specjalnego pozwolenia udzielanego przez państwo członkowskie. Nowelizacja znacznie zaostrza zasady udzielania takich zezwoleń. Określa, że można je wydać tylko w wymienionych tam celach (np. na potrzeby obrony narodowej czy ochrony infrastruktury krytycznej) i tylko wtedy, gdy w żaden sposób nie zagraża to bezpieczeństwu ani porządkowi publicznemu.

Gdy broń kategorii A jest potrzebna do sportowych zawodów strzeleckich, będzie można ją nabyć tylko pod ścisłymi warunkami – np. zawody te będą musiały być uznawane przez oficjalną federację strzelectwa sportowego.

Nowy art. 7 ust. 4a pozwoli potwierdzać ważność pozwoleń na półautomatyczną broń palną (nowy pkt 6, 7 i 8 w kategorii A), którą legalnie nabyto i zarejestrowano przez wejściem w życie nowelizacji.

Zakaz cywilnego użytkowania najniebezpieczniejszych rodzajów broni półautomatycznej

Niektóre niebezpieczne rodzaje broni półautomatycznej włączono do kategorii A, co jest równoważne z zakazem jej używania przez cywili. Chodzi o krótką broń półautomatyczną z mechanizmem ładującym o pojemności ponad 20 nabojów oraz długą broń półautomatyczną z mechanizmem ładującym o pojemności ponad 10 nabojów. Zakazana została również długa broń palna łatwa do zamaskowania dzięki składanej lub teleskopowej kolbie.

Usprawnienie wymiany stosownych informacji między państwami członkowskimi

Dzięki nowym przepisom Komisja będzie mogła zaproponować stworzenie elektronicznego systemu wymiany informacji między państwami członkowskimi. Informacje te dotyczyłyby zezwoleń wydanych na transfer broni palnej do innego państwa członkowskiego, a także przypadków odmowy wydania zezwolenia na nabycie i posiadanie broni palnej.

Dyrektywa określi jedynie normy minimalne – każde państwo członkowskie będzie więc mogło przyjąć i stosować przepisy surowsze.

Co dalej?

Przyjęta dyrektywa musi teraz zostać podpisana przez Radę i Parlament Europejski. Podpisany tekst ukaże się w Dzienniku Urzędowym UE, a jego przepisy wejdą w życie 20 dni później.

Kontekst

Dyrektywa Rady 91/477/EWG w sprawie kontroli nabywania i posiadania broni miała pierwotnie służyć wyważeniu celów rynku wewnętrznego i wymogów bezpieczeństwa w odniesieniu do cywilnego użytkowania broni palnej.

18 listopada 2015 r. Komisja Europejska zaproponowała zmianę dyrektywy w związku z serią zamachów terrorystycznych, które miały miejsce w Europie i które unaoczniły luki w działaniu tego aktu. Obecna nowelizacja stanowi kontynuację zmian zapoczątkowanych w 2008 r. Ponadto dostosowuje ona przepisy unijne do postanowień protokołu ONZ przeciwko nielegalnemu wytwarzaniu broni palnej i nielegalnemu obrotowi taką bronią.

• Dyrektywa zmieniająca dyrektywę Rady 91/477/EWG w sprawie kontroli nabywania i posiadania broni