Democratische Republiek Congo: EU treft sancties tegen nog eens 9 personen

De Raad heeft met onmiddellijke ingang beperkende maatregelen getroffen tegen 9 personen op leidinggevende posten in het landsbestuur en in de commandostructuur van de veiligheidstroepen van de Democratische Republiek Congo (DRC). Dit is een aanvulling op de 7 personen tegen wie de EU op 12 december 2016 sancties trof naar aanleiding van het belemmeren van het verkiezingsproces en de daaraan verbonden mensenrechtenschendingen.

Verklaring van de EU over de situatie in de Democratische Republiek Congo  

De Europese Unie blijft ernstig bezorgd over de verslechtering van de situatie in de Democratische Republiek Congo (DRC).

De crisis in de provincie Kasaï is qua veiligheidssituatie, humanitaire toestand en mensenrechten inmiddels tot ongekende omvang gegroeid. De EU veroordeelt met klem alle daden van geweld, ongeacht door wie, en is bezorgd over meldingen van onevenredig gebruik van geweld door overheidsinstanties in deze crisis, vooral door de veiligheidstroepen. De EU dringt er bij de autoriteiten van de DRC op aan te allen tijde de mensenrechten en fundamentele vrijheden na te leven, alsmede om onverwijld een geloofwaardig en transparant onderzoek in te stellen naar degenen die verantwoordelijk zijn voor de gewelddaden en bloedbaden. Voor een geloofwaardiger en onafhankelijker onderzoek dient daarbij internationale expertise op hoog niveau te worden ingezet. Ook acht de EU het van groot belang dat de MONUSCO haar mandaat ten volle kan uitvoeren en dat hulporganisaties ongehinderd toegang tot de crisisgebieden hebben.

De EU is daarnaast nog altijd bezorgd over de aanhoudende beperkingen op de democratische ruimte en de fundamentele rechten, onder meer in de vorm van beperkingen ten aanzien van de media en het verbod op demonstraties.

Op politiek vlak is de EU bezorgd over het gebrek aan consensus over hoe de overgang gestalte moet krijgen. De EU herhaalt dat voor een duurzame uitweg uit de crisis deze overgang moet uitmonden in democratische en transparante verkiezingen, en wel zo spoedig mogelijk en in overeenstemming met de grondwet en het politiek akkoord van 31 december 2016. Goede trouw is daarbij een sine qua non om werkelijk inclusieve overgangsinstellingen in te richten en met spoed maatregelen uit te voeren om de spanningen te verminderen; alleen zo kunnen er open en rustige verkiezingen worden gehouden. Burgers moeten zich in aanloop naar de verkiezingen vrijelijk kunnen uiten in een klimaat van ongehinderde meningsuiting en debat.

Het verkiezingsproces blijft de voornaamste uitdaging in de komende maanden, allereerst de vaststelling van een op consensus gebaseerde verkiezingskalender en verkiezingsbegroting overeenkomstig het politiek akkoord. Als Resolutie 2348 van de VN-Veiligheidsraad en de toezeggingen in het politiek akkoord worden nageleefd, kan de Europese Unie dit proces ondersteunen. Met behulp van een tijdsplanning kan het hele proces in goede banen worden geleid en kan tijdig ondersteuning door regionale en internationale partners worden georganiseerd. De inspanningen voor dit alles door de Verenigde Naties, de Afrikaanse Unie, de Internationale Organisatie van de Francofonie en andere internationale partners hebben de instemming en steun van de EU.

Door de ernstige sociaaleconomische toestand, die nog eens verergerd wordt door slecht bestuur en oneigenlijk gebruik van nationale middelen, heeft een groot deel van de bevolking – en jongeren in het bijzonder – weinig toekomstperspectief, met alle destabiliserende risico’s van dien. Gezien de verregaande verslechtering van de toestand – mede omschreven in de conclusies van 6 maart 2017 – heeft de EU vandaag besloten tot instelling van nieuwe beperkende maatregelen tegen 9 personen die verantwoordelijk zijn voor ernstige mensenrechtenschendingen.

De Europese Unie zal de politieke en mensenrechtenontwikkelingen de komende maanden op de voet blijven volgen. Gaat het niet de goede kant op, dan kan zij verdere beperkende maatregelen opleggen of bij verbetering juist een aantal daarvan intrekken. Wat dit betreft wil de EU nogmaals aangeven bereid te zijn tot een politieke dialoog op het allerhoogste niveau overeenkomstig artikel 8 van de Overeenkomst van Cotonou.

Het besluit van vandaag betreft de voormalige en de huidige minister van Binnenlandse Zaken, de gouverneur van Kasaï-Central, de voormalig gouverneur van Haut-Katanga, twee hooggeplaatste ambtenaren, een militieleider en de directeur van de nationale inlichtingendienst, allen wegens hun bijdrage aan handelingen in de DRC die ernstige schendingen van de mensenrechten inhouden, en wel door deze te plannen, aan te sturen of te begaan. De minister van Communicatie en Media, tevens woordvoerder van de regering, is eveneens onderwerp van beperkende maatregelen aangezien hij verantwoordelijk is voor het repressieve mediabeleid in de DRC dat inbreuk pleegt op de vrijheid van meningsuiting en informatie en en een door consensus tot stand gebrachte vreedzame oplossing op weg naar verkiezingen ondermijnt.

De namen van de betrokken personen en de redenen voor plaatsing op de lijst staan in het Publicatieblad van 29 mei 2017. De beperkende maatregelen gaan per direct in en betreffen onder meer een inreisverbod in de EU, bevriezing van tegoeden en een verbod om de betrokken personen tegoeden of economische middelen ter beschikking te stellen.

• Official Journal of 29 May 2017
• Conclusies van de Raad over de Democratische Republiek Congo van 6 maart 2017
• Persmededeling over de Democratische Republiek Congo
• Aanneming van beperkende maatregelen ("sancties") van de EU