Hybride dreigingen/Rusland: verklaring van de hoge vertegenwoordiger namens de EU ter veroordeling van Ruslands aanhoudende hybride campagnes tegen de EU, haar lidstaten en partners

De Europese Unie blijft de aanhoudende kwaadwillige activiteiten van Rusland onwrikbaar en ondubbelzinnig veroordelen. Die activiteiten maken deel uit van bredere, gecoördineerde en langdurige hybride campagnes om de veiligheid, veerkracht en democratische grondslagen van de EU, haar lidstaten en haar partners te bedreigen en te ondermijnen.

De afgelopen jaren werden we geconfronteerd met een opzettelijk en systematisch patroon van kwaadwillig gedrag dat wordt toegeschreven aan Rusland, onder meer aan de Russische militaire inlichtingen­dienst, het hoofd­directoraat van de generale staf van de strijdkrachten van de Russische Federatie (GRU). Rusland voert reeds jaren hybride campagnes tegen de EU en haar lidstaten. Sinds het begin van de aanvalsoorlog tegen Oekraïne zijn de kwaadwillige activiteiten nog toegenomen, een trend die in de nabije toekomst hoogstwaarschijnlijk zal aanhouden. De cyberaanvallen tegen democratische instellingen in Duitsland en Tsjechië in 2024 werden toegeschreven aan de door Rusland gecontroleerde militaire eenheid APT28. De cyberaanvallen die in 2025 tegen het verkiezingsproces, de media en andere publieke en private kritieke entiteiten waren gericht, waren volgens Frankrijk het werk van de GRU. Dit illustreert duidelijk de continuïteit van kwaadwillige bedoelingen en vormt een flagrante schending van het internationaal recht en het kader van de Verenigde Naties voor verantwoordelijk gedrag van staten in de cyberspace.

De destabiliserende hybride campagnes van Rusland overstijgen het cyber­domein. Rusland maakt zich ook schuldig aan sabotage, verstoring van kritieke infrastructuur, fysieke aanvallen, informatie­­manipulatie en inmenging, en andere heimelijke of dwingende acties. Roemenië stelde Rusland verantwoordelijk voor een geavanceerde hybride aanval die een aanzienlijke impact had op het Roemeense verkiezingsproces. Recentelijk stelde Duitsland dat Rusland aansprakelijk is voor de informatie­­manipulatie­activiteiten van het mediaplatform "RED". Die verklaring volgde op eerdere EU-sancties tegen dezelfde entiteit. Deze acties van Rusland vormen doelbewust en onaanvaardbaar gedrag.

De EU is vandaag volledig solidair met het Verenigd Koninkrijk, dat nieuwe beperkende maatregelen heeft aangekondigd naar aanleiding van operaties onder leiding van de GRU. De Unie blijft de tastbare bedreiging van Rusland voor de veiligheid van het VK en zijn partners, waaronder de EU, veroordelen. De EU heeft reeds beperkende maatregelen ingesteld tegen 3 GRU-eenheden (29155, 26165 en 74455) en tegen een aantal personen die banden hebben met de GRU. De EU herhaalt dat deze kwaadwillige activiteiten onze vastberaden en aanhoudende steun aan Oekraïne niet zullen ondermijnen. De EU blijft de hybride activiteiten van Rusland tegen de EU en haar lidstaten vastberaden opsporen en bestrijden. Samen met internationale partners, blijft ze haar directe buurlanden, Oekraïne en Moldavië, ondersteunen.

In overeenstemming met dit krachtige en consistente standpunt zal de EU Ruslands hybride dreigingen vastberaden en strategisch blijven aanpakken. Op die manier zorgt de EU voor een proactieve, coherente en duurzame respons, onder meer door middel van asymmetrische en evenredige maatregelen overeenkomstig het internationaal recht. Volledig conform de overeengekomen beginselen, zullen wij onze veerkracht blijven versterken, de samenwerking met internationale partners verdiepen, in het bijzonder met de NAVO, en alle beschikbare middelen optimaal benutten om Ruslands hybride activiteiten te voorkomen en te ontmoedigen, en er doeltreffend op te reageren.

Albanië, Bosnië en Herzegovina, Georgië, IJsland, Moldavië, Montenegro, Noord-Macedonië, Noorwegen, Oekraïne en Servië sluiten zich bij deze verklaring aan.