Ευρωπαϊκή κάρτα αναπηρίας

Ευρωπαϊκή κάρτα αναπηρίας

Απόδειξη καθεστώτος αναπηρίας

Τα άτομα με αναπηρία συχνά θεωρούν ότι οι εθνικές τους κάρτες ή τα πιστοποιητικά αναπηρίας δεν αναγνωρίζονται όταν επισκέπτονται άλλες χώρες της ΕΕ ή ταξιδεύουν σε αυτές.

Η νέα ευρωπαϊκή κάρτα αναπηρίας θα αποτελεί απόδειξη του καθεστώτος αναπηρίας οπουδήποτε στην ΕΕ.

Ειδικοί όροι και προνομιακή μεταχείριση

Με τη χρήση της κάρτας, τα άτομα με αναπηρία θα πρέπει να έχουν πρόσβαση στους ίδιους ειδικούς όρους και στην ίδια προνομιακή μεταχείριση με τους κατοίκους της χώρας που επισκέπτονται.

Οι χώρες της ΕΕ συνήθως προσφέρουν ειδικούς όρους κατά τη χρήση των δημόσιων συγκοινωνιών και προνομιακή μεταχείριση σε πολιτιστικές, ψυχαγωγικές και αθλητικές εκδηλώσεις και δραστηριότητες. Για παράδειγμα, κατά την επίσκεψη σε ένα μουσείο ή την παρακολούθηση συναυλίας.

Τα πλεονεκτήματα διαφέρουν μεταξύ τα κρατών μελών και μπορούν να περιλαμβάνουν:

• ελεύθερη είσοδο
• μειωμένες τιμές
• κατά προτεραιότητα πρόσβαση
• προσωπική βοήθεια
• οδηγούς Braille ή ακουστικούς οδηγούς
• βοηθήματα κινητικότητας
• ζώα συνοδείας

Κριτήρια επιλεξιμότητας

Η νέα ευρωπαϊκή κάρτα αναπηρίας θα εκδίδεται από τις αρμόδιες εθνικές αρχές κάθε κράτους μέλους. Οι χώρες της ΕΕ θα παραμείνουν υπεύθυνες να καθορίζουν τα κριτήρια επιλεξιμότητας και τη διαδικασία χορήγησης του καθεστώτος αναπηρίας.

Μορφότυπος

Η κάρτα θα παρέχεται τόσο σε φυσική όσο και σε ψηφιακή μορφή. Τα κράτη μέλη θα μπορούν να εκδίδουν δίγλωσσες κάρτες, οι οποίες θα περιλαμβάνουν τόσο τα αγγλικά όσο και τις εθνικές τους γλώσσες. Μπορούν επίσης να συμπεριλάβουν κωδικό QR στις κάρτες, ως το πλέον αποτελεσματικό και εύκολο στην εφαρμογή εργαλείο για την πρόληψη της απάτης.

Ευρωπαϊκή κάρτα στάθμευσης για άτομα με αναπηρία

Υπάρχει ήδη ευρωπαϊκή κάρτα στάθμευσης για άτομα με αναπηρία. Δυστυχώς, η τρέχουσα κάρτα δεν αναγνωρίζεται πάντοτε σε άλλα κράτη μέλη λόγω διαφορών ως προς τον μορφότυπό τους.

Για να διασφαλιστεί ομοιόμορφη εφαρμογή και αμοιβαία αναγνώριση σε ολόκληρη την Ένωση, οι εθνικές κάρτες θα αντικατασταθούν από μια βελτιωμένη έκδοση της ευρωπαϊκής κάρτας στάθμευσης με κοινό μορφότυπο σε επίπεδο ΕΕ.

Προνομιακά δικαιώματα και διευκολύνσεις στάθμευσης

Η ευρωπαϊκή κάρτα στάθμευσης θα διασφαλίζει ότι όλα τα άτομα με αναγνωρισμένη αναπηρία έχουν πρόσβαση στα προνομιακά δικαιώματα και τις διευκολύνσεις στάθμευσης της χώρας που επισκέπτονται.

Όπως:

• διευρυμένος χώρος στάθμευσης
• δεσμευμένες θέσεις στάθμευσης
• μειωμένο τέλος στάθμευσης
• πρόσβαση σε ζώνες περιορισμένης κυκλοφορίας

Μορφότυπος

Η ευρωπαϊκή κάρτα στάθμευσης θα εκδίδεται από τα κράτη μέλη σε φυσική μορφή, με δυνατότητα προαιρετικής προσφοράς της και σε ψηφιακή μορφή.

Οφέλη

Η νέα ευρωπαϊκή κάρτα αναπηρίας και η βελτιωμένη ευρωπαϊκή κάρτα στάθμευσης για άτομα με αναπηρία αναμένεται να προσφέρει:

απλούστευση της αμοιβαίας αναγνώρισης του καθεστώτος αναπηρίας

διευκόλυνση της ελεύθερης κυκλοφορίας σε ολόκληρη την ΕΕ

διευκόλυνση της πρόσβασης στους ίδιους προνομιακούς όρους με τους κατοίκους της χώρας υποδοχής

​

Πότε θα είναι διαθέσιμες οι κάρτες;

Τον Οκτώβριο του 2024, το Συμβούλιο εξέδωσε δύο οδηγίες για τη θέσπιση της ευρωπαϊκής κάρτας αναπηρίας και της ευρωπαϊκής κάρτας στάθμευσης για άτομα με αναπηρία.

Και για τις δύο οδηγίες, τα κράτη μέλη της ΕΕ θα έχουν προθεσμία δυόμισι ετών για να προσαρμόσουν την εθνική τους νομοθεσία και τριάμισι ετών για να εφαρμόσουν την οδηγία.

• Το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο ανοίγουν το δρόμο για ευρωπαϊκή κάρτα αναπηρίας και ευρωπαϊκή κάρτα στάθμευσης για άτομα με αναπηρία (δελτίο Τύπου, 8 Φεβρουαρίου 2024)
• Ευρωπαϊκή κάρτα αναπηρίας και ευρωπαϊκή κάρτα στάθμευσης για άτομα με αναπηρία: Έκδοση νέων οδηγιών από το Συμβούλιο (δελτίο Τύπου, 14 Οκτωβρίου 2024)

Η αναπηρία στην ΕΕ

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι 30 εκατομμύρια άτομα στην ΕΕ έχουν αναγνωρισμένη αναπηρία και, ως εκ τούτου, μπορούν να επωφεληθούν από ειδικούς όρους και προνομιακή μεταχείριση.

Ωστόσο, ο πραγματικός αριθμός των ατόμων που δηλώνουν ότι έχουν περιορισμούς στις συνήθεις δραστηριότητες λόγω κάποιου είδους αναπηρίας εκτιμάται ότι είναι πολύ υψηλότερος.

Στοιχεία της Eurostat από το 2024 δείχνουν ότι το 24 % του πληθυσμού της ΕΕ ηλικίας άνω των 16 ετών μπορεί να έχει κάποια μορφή αναπηρίας. Αυτό ισοδυναμεί με 90 εκατομμύρια άτομα ή 1 στους 4 ενήλικες στην ΕΕ.

• Βαθμός αναπηρίας (περιορισμός δραστηριότητας) ανά φύλο, ηλικία και πεμπτημόριο εισοδήματος (Eurostat)

Φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός

Υπάρχει μια σειρά ανισοτήτων μεταξύ των ατόμων με αναπηρία και των ατόμων χωρίς αναπηρία. Για παράδειγμα, τα άτομα με αναπηρία διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού. Το 2024, το 29 % των ατόμων με αναπηρία διέτρεχαν κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού, σε σύγκριση με το 18 % των ατόμων χωρίς αναπηρία.

Για τον λόγο αυτό, οι χώρες της ΕΕ επιθυμούν να διευκολύνουν τα άτομα με αναπηρία να έχουν πρόσβαση στους ειδικούς όρους που δικαιούνται όταν ταξιδεύουν στην ΕΕ.

• αδυναμία πληρωμής διακοπών μίας εβδομάδας ετησίως μακριά από το σπίτι (Eurostat)

Τα άτομα με αναπηρία διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού

Το γράφημα αυτό δείχνει το ποσοστό των ατόμων με αναπηρία που διατρέχουν κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού, σε σύγκριση με τα άτομα χωρίς αναπηρία (τα στοιχεία αφορούν το 2024).

• Άτομα που αντιμετωπίζουν κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού ανά βαθμό αναπηρίας, φύλο και ηλικία (Eurostat)