Europese gehandicaptenkaart

Europese gehandicaptenkaart

Erkenning in andere EU-landen

Mensen met een handicap stuiten vaak op het probleem dat hun nationale gehandicaptenkaart of -certificaat niet wordt erkend in het buitenland.

Met de nieuwe Europese gehandicaptenkaart kunnen zij overal in de EU bewijzen dat ze een handicap hebben.

Speciale voorwaarden en preferentiële behandeling

Dankzij de kaart kunnen mensen met een handicap aanspraak maken op dezelfde speciale voorwaarden en preferentiële behandeling als inwoners van het land dat zij bezoeken.

In de meeste EU-landen zijn er voor mensen met een handicap speciale kortingen en regelingen voor het openbaar vervoer en culturele, vrijetijds- en sportevenementen en -activiteiten, zoals musea en concerten.

Deze voordelen verschillen per lidstaat. Het gaat bijvoorbeeld om:

• gratis toegang
• korting
• voorrang bij de toegang
• persoonlijke begeleiding
• braille of audiogidsen
• mobiliteitshulpmiddelen
• geleidehonden

Criteria om in aanmerking te komen

De nieuwe Europese gehandicaptenkaart wordt afgegeven door de bevoegde nationale instanties van elke lidstaat. De EU-landen blijven zelf verantwoordelijk voor het vastleggen van de criteria en de procedure voor de toekenning van de gehandicapten­status.

Formaat

De kaart zal zowel in fysieke als in digitale vorm worden aangeboden. De lidstaten kunnen ook meertalige kaarten afgeven met daarop zowel het Engels als hun nationale talen. Ze kunnen ook een QR-code op de kaart zetten, wat de meest doeltreffende en gemakkelijke manier is om fraude te voorkomen.

Europese parkeerkaart voor mensen met een handicap

Er bestaat al een Europese parkeerkaart voor mensen met een handicap. Deze kaart wordt helaas niet altijd erkend in andere lidstaten omdat de kaarten er verschillend uitzien.

Om ervoor te zorgen dat de kaart overal in de EU hetzelfde eruitziet en wordt erkend komt er een verbeterde versie die de nationale kaarten zal vervangen.

Speciale parkeerrechten en -voorzieningen

Met de Europese parkeerkaart kunnen alle mensen met een erkende handicap gebruikmaken van de speciale parkeerrechten en -voorzieningen van het land dat zij bezoeken.

Denk aan:

• grotere parkeerplaatsen
• voorbehouden parkeerplaatsen
• korting op parkeerkosten
• toegang tot verkeersluwe zones

Formaat

De lidstaten zullen de Europese parkeerkaart in fysieke vorm afgeven. Het staat hen vrij de kaart ook in digitaal formaat aan te bieden.

Voordelen

De nieuwe Europese gehandicaptenkaart en de verbeterde Europese parkeerkaart voor mensen met een handicap zullen:

wederzijdse erkenning van de gehandicaptenstatus vereenvoudigen

vrij verkeer binnen de EU vergemakkelijken

dezelfde speciale voorwaarden als de bewoners van het andere land geven

​

Wanneer worden de kaarten ingevoerd?

In oktober 2024 nam de Raad 2 richtlijnen aan: één over de Europese gehandicaptenkaart en één over de Europese parkeerkaart voor personen met een handicap.

De EU-lidstaten hebben 2,5 jaar de tijd om hun nationale wetgeving aan te passen en 3,5 jaar om de richtlijnen toe te passen.

• Raad en Parlement effenen pad voor een Europese gehandicaptenkaart en een Europese parkeerkaart voor gehandicapten (pers­mededeling, 8 februari 2024)
• Europese gehandicaptenkaart en Europese parkeerkaart: Raad neemt nieuwe richtlijnen aan (pers­mededeling, 14 oktober 2024)

De situatie van mensen met een handicap in de EU

Volgens schattingen van de Europese Commissie zijn er zo'n 30 miljoen mensen met een erkende handicap in de EU die recht hebben op speciale voorwaarden en preferentiële behandeling.

In werkelijkheid ligt het aantal mensen dat belemmerd wordt in hun doen en laten vanwege een beperking waarschijnlijk veel hoger.

Uit gegevens van Eurostat uit 2024 blijkt dat 24% van de Europese burgers ouder dan 16 een of andere vorm van handicap heeft. Dat komt neer op 90 miljoen mensen, of 1 op 4 Europese volwassenen.

• Handicapniveau (activiteitsbeperking) naar geslacht, leeftijd en inkomenskwintiel (Eurostat)

Armoede en sociale uitsluiting

Er is op veel vlakken ongelijkheid tussen personen met een handicap en personen zonder handicap. Zo lopen mensen met een handicap meer risico op armoede en sociale uitsluiting. In 2024 werd 29% van de mensen met een handicap met armoede of sociale uitsluiting bedreigd, tegenover 18% van de mensen zonder handicap.

Daarom willen de EU-landen dat mensen met een handicap ook wanneer ze elders in de EU op reis zijn gebruik kunnen maken van de speciale voorwaarden waar zij recht op hebben.

• Personen die zich geen jaarlijkse week vakantie buitenshuis kunnen veroorloven (Eurostat)

Mensen met een handicap lopen meer risico op armoede of sociale uitsluiting

Deze grafiek toont hoeveel mensen met een handicap bedreigd worden met armoede of sociale uitsluiting, tegenover mensen zonder handicap (gegevens uit 2024).

• Personen die met armoede of sociale uitsluiting worden bedreigd naar niveau van handicap, geslacht en leeftijd (Eurostat)