Europejska karta osoby z niepełnosprawnością

Europejska karta osoby z niepełnosprawnością

Dowód niepełnosprawności

Osoby z niepełnosprawnościami często spotykają się z tym, że ich krajowe karty lub zaświadczenia o niepełnosprawności nie są uznawane podczas wizyty w innych państwach UE lub podróży do nich.

Nowa europejska karta osoby z niepełnosprawnością będzie dowodem statusu osoby z niepełnosprawnością obowiązującym w całej UE.

Specjalne warunki i preferencyjne traktowanie

Dzięki karcie osoby z niepełnosprawnościami powinny mieć dostęp do takich samych specjalnych warunków i preferencyjnego traktowania jak mieszkańcy kraju, który odwiedzają.

Państwa UE zazwyczaj oferują specjalne warunki korzystania z transportu publicznego i preferencyjne traktowanie, aby ułatwić udział w wydarzeniach i zajęciach kulturalnych, rekreacyjnych i sportowych. Na przykład podczas wizyty w muzeum lub udziału w koncercie.

Korzyści są różne w poszczególnych państwach członkowskich i mogą obejmować:

• darmowy wstęp
• niższe ceny
• dostęp poza kolejnością
• pomoc osobistą
• przewodniki pisane alfabetem Braille’a lub przewodniki audio
• sprzęt wspomagający poruszanie się
• zwierzęta asystujące.

Kryteria kwalifikowalności

Nowa europejska karta osoby z niepełnosprawnością będzie wydawana przez właściwe organy krajowe w każdym państwie członkowskim. Państwa UE będą nadal odpowiedzialne za określenie kryteriów kwalifikowalności i procedury przyznawania statusu osoby z niepełnosprawnością.

Format

Karta będzie oferowana zarówno w formacie fizycznym, jak i cyfrowym. Państwa członkowskie będą mogły wydawać karty dwujęzyczne: w języku angielskim i w języku narodowym. Będą mogły także umieszczać na kartach kod QR jako najskuteczniejsze i najłatwiejsze zabezpieczenia przeciwko oszustwom.

Europejska karta parkingowa dla osób z niepełnosprawnościami

Europejska karta parkingowa dla osób z niepełnosprawnościami już istnieje. Niestety nie zawsze jest uznawana w innych państwach członkowskich ze względu na różnice w formatach.

Aby karta była jednolicie stosowana w całej UE i wzajemnie uznawana, karty krajowe zastąpi ulepszona wersja unijnej karty parkingowej o wspólnym unijnym formacie.

Preferencyjne prawa do parkowania i inne udogodnienia

Europejska karta parkingowa zapewni wszystkim osobom z uznaną niepełnosprawnością dostęp do preferencyjnych praw do parkowania i innych udogodnień w państwie, które odwiedzają.

Chodzi o:

• szersze miejsca parkingowe
• zarezerwowane miejsca parkingowe
• obniżoną opłatę parkingową
• dostęp do stref ograniczonego ruchu.

Format

Europejska karta parkingowa będzie wydawana przez państwa członkowskie w formacie fizycznym. Państwa będą mogły dodatkowo oferować kartę również w formacie cyfrowym.

Korzyści

Nowa europejska karta osoby z niepełnosprawnością i ulepszona europejska karta parkingowa dla osób z niepełnosprawnościami mają:

uprościć wzajemne uznawanie statusu osoby z niepełnosprawnością

ułatwić swobodne przemieszczanie się po całej UE

ułatwić dostęp do takich samych preferencyjnych warunków, jakie mają mieszkańcy odwiedzanego kraju

​

Kiedy karty będą dostępne?

W październiku 2024 r. Rada przyjęła dwie dyrektywy ustanawiające europejską kartę osoby z niepełnosprawnością i europejską kartę parkingową dla osób z niepełnosprawnościami.

Państwa członkowskie UE będą miały 2,5 roku na dostosowanie przepisów krajowych i 3,5 roku na rozpoczęcie ich stosowania.

• Osoby z niepełnosprawnościami: Rada i Parlament porozumiały się w sprawie dwóch nowych europejskich kart (komunikat prasowy z 8 lutego 2024)
• Europejska karta osoby z niepełnosprawnością i europejska karta parkingowa dla osób z niepełnosprawnościami: Rada przyjmuje nowe dyrektywy (komunikat prasowy z 14 października 2024)

Niepełnosprawność w UE

Komisja Europejska szacuje, że 30 mln osób w UE ma uznaną niepełnosprawność i w związku z tym ma prawo do korzystania ze specjalnych warunków i preferencyjnego traktowania.

Szacuje się jednak, że rzeczywista liczba osób, które deklarują ograniczenia w wykonywaniu zwykłych czynności ze względu na jakiś rodzaj niepełnosprawności, jest znacznie wyższa.

Dane Eurostatu z 2024 r. pokazują, że 24% ludności UE w wieku powyżej 16 lat może mieć jakiś rodzaj niepełnosprawności. To 90 mln osób, czyli jedna czwarta dorosłych w UE.

• Stopień niepełnosprawności (ograniczenie aktywności) według płci, wieku i wskaźnika dochodów (Eurostat)

Ubóstwo i wykluczenie społeczne

Istnieje szereg nierówności między osobami z niepełnosprawnościami a osobami bez niepełnosprawności. Na przykład osoby z niepełnosprawnościami są bardziej zagrożone ubóstwem i wykluczeniem społecznym. W 2024 r. zagrożone tymi zjawiskami było 29% osób z niepełnosprawnościami i 18% osób bez niepełnosprawności.

Z tego powodu państwa UE chcą ułatwić osobom z niepełnosprawnościami dostęp do specjalnych warunków, które im przysługują podczas podróży po UE.

• Możliwość opłacenia jednego w roku tygodniowego wyjazdu wypoczynkowego (badanie Eurostatu)

Osoby z niepełnosprawnościami są bardziej zagrożone ubóstwem lub wykluczeniem społecznym

Wykres przedstawia odsetek osób z niepełnosprawnościami zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym w porównaniu z osobami bez niepełnosprawności (dane za 2024 r.).

• Osoby zagrożone ubóstwem lub wykluczeniem społecznym według stopnia niepełnosprawności, płci i wieku (Eurostat)