EU-maatregelen ter voorkoming van radicalisering
De hoofdverantwoordelijkheid voor het aanpakken van terrorisme ligt bij de lidstaten, maar de EU heeft verschillende instrumenten ontwikkeld om radicalisering te voorkomen.
De EU en haar lidstaten werken samen om radicalisering in Europa te voorkomen. Radicalisering is niet nieuw. Wel is het de laatste jaren een ernstiger bedreiging geworden, met name door nieuwe technologieën en het toenemend gebruik van internet en sociale media.
Wat doet de EU tegen terroristische propaganda?
De EU en haar lidstaten werken samen om radicalisering in Europa te voorkomen. Radicalisering is niet nieuw. Wel is het de laatste jaren een ernstigere bedreiging geworden, met name door nieuwe technologieën en het toenemend gebruik van internet en sociale media.
Op 29 april 2021 nam de Raad een verordening aan om de verspreiding van terroristische online-inhoud aan te pakken.
De autoriteiten in de lidstaten kunnen hostingbedrijven bevelen om terroristische inhoud te verwijderen of in alle lidstaten te blokkeren. Die bedrijven moeten dat dan binnen 1 uur doen.
De regels zijn van toepassing op alle hostingbedrijven die actief zijn in de EU, ongeacht of ze hun hoofdvestiging in een lidstaat hebben.
Hostingbedrijven die met terroristische inhoud te maken krijgen, moeten specifieke maatregelen nemen om misbruik van hun platforms tegen te gaan en hun diensten tegen de verspreiding van terroristische content te beschermen. Welke maatregelen dat zijn, kiest het hostingbedrijf zelf.
De nieuwe verordening is gericht op content zoals teksten, afbeeldingen, geluidsopnamen en video's (ook live-uitzendingen), die:
- aanzetten of bijdragen tot terroristische daden
- aangeven hoe misdrijven te plegen
- oproepen tot deelname aan terreurgroepen
De wettekst bevat ook een definitie van terroristische inhoud en bepaalt duidelijk het toepassingsgebied ervan met het oog op volledige eerbiediging van de grondrechten. Daarnaast beschikken zowel aanbieders van inhoud als aanbieders van diensten over een doeltreffend klachtenmechanisme wanneer zij vinden dat er onterecht inhoud is verwijderd.
De nieuwe regels gelden vanaf 7 juni 2022.
In 2015 heeft Europol een speciale eenheid opgericht om terroristische propaganda op het internet tegen te gaan. De EU-eenheid voor de melding van internetuitingen (EU IRU) zoekt op het internet naar terroristische en gewelddadige extremistische inhoud en steunt de lidstaten bij de bestrijding ervan.
Verspreiding van terroristische online-inhoud aanpakken (Infographic)
In 2015 zette de EU het netwerk voor voorlichting over radicalisering (RAN) op. Het RAN is een netwerk van meer dan 6 000 professionals in de frontlinie uit heel Europa – zoals leerkrachten, politiemensen en gevangenispersoneel – dat de uitwisseling van beste praktijken bevordert. Doel is onder meer beter te begrijpen waarom sommige mensen vatbaarder zijn voor radicalisering, en welke maatregelen kunnen worden genomen om hen te beschermen.
-
Dit document is momenteel alleen beschikbaar in de volgende talen:
Sinds 2015 brengt het EU-internetforum EU-landen, onlineplatforms, Europol, de academische wereld en internationale partners bijeen. Het fungeert als platform voor de uitwisseling van informatie over trends in en de ontwikkeling van het internetgebruik van terroristen, en – sinds 2019 – voor de bestrijding van online seksueel kindermisbruik.
-
Dit document is momenteel alleen beschikbaar in de volgende talen:
Radicalisering in Europa
De meeste plegers van terroristische aanslagen de afgelopen jaren in Europa waren Europese burgers, geboren in Europa en geradicaliseerd zonder hun thuisland te verlaten.
Radicalisering kan verschillende oorzaken hebben, zoals religieuze overtuigingen, ideologieën, politieke overtuigingen en vooroordelen tegen bepaalde groepen mensen. De radicalisering van jongeren blijft een grote bron van zorg.
Radicalisering kan op verschillende manieren gebeuren: via familieleden of vrienden, door rechtstreeks contact met extremistische groeperingen of via internet.
Onlinecommunicatietechnologieën hebben het terroristen gemakkelijker gemaakt om over de grenzen heen te communiceren, en hebben de terroristische propaganda en de verspreiding van extremisme versterkt. Terroristen gebruiken sociale media en het darkweb om te radicaliseren, te rekruteren, aan te zetten tot geweld, en het plegen van terroristische aanslagen te vergemakkelijken.
De laatste jaren worden apps waarmee je versleutelde berichten kunt sturen – zoals WhatsApp of Telegram – op grote schaal gebruikt om terroristische propaganda te verspreiden en aanslagen te plannen en te coördineren.
Hoewel gevangenissen nog steeds de meest vruchtbare voedingsbodem zijn voor radicalisering, rekruteren sommige extremistische groeperingen ook mensen in scholen, universiteiten en gebedshuizen, zoals moskeeën.
Wat doet de EU tegen terrorisme?
Ontdek hoe de EU-landen in de afgelopen 20 jaar steeds nauwer zijn gaan samenwerken bij terrorismebestrijding. Zo willen ze ervoor zorgen dat terroristen geen wapens kunnen kopen of bommen kunnen maken, en proberen ze proactief radicalisering tegen te gaan.
Laatst bijgewerkt: 7 juni 2022