Skip to content

Jak UE zapobiega radykalizacji

Chociaż główna odpowiedzialność za zwalczanie terroryzmu spoczywa na państwach członkowskich, UE stworzyła szereg narzędzi zapobiegających radykalizacji.

UE i jej państwa członkowskie współpracują na rzecz zapobiegania radykalizacji w Europie. Radykalizacja nie jest zjawiskiem nowym, ale w ostatnich latach stała się poważniejszym zagrożeniem, zwłaszcza ze względu na rozwój nowych technologii i coraz szersze korzystanie z internetu i mediów społecznościowych.

Jak UE przeciwdziała propagandzie terrorystycznej

UE i jej państwa członkowskie współpracują na rzecz zapobiegania radykalizacji w Europie. Radykalizacja nie jest zjawiskiem nowym, ale w ostatnich latach stała się poważniejszym zagrożeniem, zwłaszcza ze względu na rozwój nowych technologii i coraz szersze korzystanie z internetu i mediów społecznościowych.

29 kwietnia 2021 r. UE przyjęła rozporządzenie w sprawie zapobiegania rozpowszechnianiu w internecie treści terrorystycznych.

Właściwe organy w państwach członkowskich mogą nakazywać dostawcom usług hostingowych usuwanie treści terrorystycznych lub blokowanie dostępu do nich we wszystkich państwach członkowskich. Platformy internetowe muszą wykonać nakaz w ciągu godziny.

Przepisy rozporządzenia mają zastosowanie do wszystkich dostawców oferujących usługi w UE, niezależnie od tego, czy ich główna siedziba znajduje się w państwie członkowskim.

Dostawcy usług hostingowych narażeni na treści terrorystyczne muszą podjąć konkretne kroki, by przeciwdziałać niewłaściwemu wykorzystywaniu ich platform i chronić je przed rozpowszechnianiem takich treści. Decyzja co do wyboru środków pozostaje w gestii dostawcy usług hostingowych.

Rozporządzenie dotyczy treści w formie tekstów, obrazów, nagrań dźwiękowych czy nagrań wideo (w tym transmisji na żywo), które:

  • podżegają, nakłaniają lub przyczyniają się do popełniania aktów terrorystycznych
  • instruują, jak popełniać przestępstwa
  • służą rekrutacji do grup terrorystycznych.

Rozporządzenie definiuje treści terrorystyczne i jasno określa zakres tej definicji, tak by zapewnić pełne poszanowanie praw podstawowych. Przewiduje także skuteczne środki odwoławcze zarówno dla dostawców treści, jak i dostawców usług, by mogli złożyć skargę, jeśli dane treści zostały usunięte.

Nowe przepisy zaczną obowiązywać 7 czerwca 2022 r.

W 2015 r. Europol utworzył specjalną jednostkę do zwalczania propagandy terrorystycznej w internecie. Unijna jednostka ds. zgłaszania podejrzanych treści w internecie (EU IRU) wykrywa treści propagujące terroryzm i brutalny ekstremizm i prowadzi odnośne dochodzenia oraz wspiera państwa członkowskie w tej dziedzinie.

Infografika na temat nowych przepisów przeciwko rozpowszechnianiu w internecie treści terrorystycznych
Walka z rozpowszechnianiem treści terrorystycznych w internecie (infografika)

Walka z rozpowszechnianiem treści terrorystycznych w internecie (infografika)

W 2015 r. UE uruchomiła sieć upowszechniania wiedzy o radykalizacji postaw. Sieć zrzesza ponad 6000 praktyków pierwszego kontaktu z całej Europy, takich jak nauczyciele, funkcjonariusze policji i pracownicy więzienni, i promuje wymianę najlepszych praktyk. Ma pomóc lepiej zrozumieć, dlaczego niektóre osoby są bardziej podatne na radykalizację i jakie działania można podjąć, by je przed tym uchronić.

Od 2015 r. Forum UE ds. Internetu gromadzi państwa UE, platformy internetowe, Europol, ośrodki akademickie i partnerów międzynarodowych. Jest platformą wymiany informacji na temat tendencji i ewolucji korzystania z internetu przez terrorystów, a od 2019 r. służy również do walki z seksualnym wykorzystywaniem dzieci w internecie.

Jak wygląda radykalizacja w Europie

Większość sprawców zamachów terrorystycznych, które miały miejsce w Europie w ciągu ostatnich kilku lat, było obywatelami Europy urodzonymi w Europie i zradykalizowanymi bez opuszczania swoich krajów.

Radykalizacja może mieć różne podłoża: może wynikać np. z poglądów religijnych, ideologii, poglądów politycznych i uprzedzeń wobec określonych grup ludzi. Radykalizacja młodych nadal stanowi spory problem.

Ludzie ulegają radykalizacji na różne sposoby: przez członków rodziny lub przyjaciół, bezpośrednie kontakty z grupami ekstremistycznymi lub przez internet.

Internetowe technologie komunikacyjne ułatwiły terrorystom transgraniczne komunikowanie się i wzmocniły propagandę terrorystyczną i rozprzestrzenianie się ekstremizmu. Terroryści korzystają z mediów społecznościowych i darknetu w celu radykalizacji, rekrutowania, zachęcania do przemocy i ułatwiania zamachów terrorystycznych.

W ostatnich kilku latach zaszyfrowane aplikacje komunikacyjne takie jak WhatsApp czy Telegram były szeroko używane do rozpowszechniania propagandy terrorystycznej oraz do koordynowania i planowania zamachów.

Choć najbardziej żyznym gruntem dla radykalizacji pozostają więzienia, niektóre grupy ekstremistyczne prowadzą rekrutację w szkołach, na uniwersytetach i w miejscach kultu, takich jak meczety.

Jak UE przeciwdziała terroryzmowi?

Zapraszamy w podróż przez ostatnie dwudziestolecie, podczas której pokażemy, jak państwa UE coraz ściślej współpracują w walce z terroryzmem: od uniemożliwiania terrorystom zakupu broni czy budowy bomb po przeciwdziałanie radykalizacji.

Ilustracja pokazuje kulę ziemską, na której są połączone kropkami symbole oznaczające informacje. Przez lupy trzymane w trzech dłoniach widać paszport, banknoty i odcisk palca. W tle jest niebo z chmurami.