Steun voor landbouwers: Raad keurt gerichte herziening gemeenschappelijk landbouwbeleid goed

De vertegenwoordigers van de lidstaten in het Speciaal Comité Landbouw hebben vandaag hun goedkeuring gehecht aan een gerichte herziening van bepaalde basishandelingen van het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) die de Europese Commissie heeft voorgesteld om tegemoet te komen aan de bekommernissen van de landbouwers.

De herziening heeft betrekking op problemen die zich bijvoorbeeld hebben voorgedaan bij de uitvoering van de strategische GLB-plannen, en is gericht op vereenvoudiging, vermindering van de administratieve lasten en meer flexibiliteit om aan bepaalde milieuvoorwaarden te voldoen.

We hebben geluisterd naar onze landbouwers en we hebben snel actie ondernomen in een tijd waarin zij met tal van uitdagingen worden geconfronteerd. Bij de gerichte herziening van de regels wordt het juiste evenwicht gevonden tussen zorgen voor meer flexibiliteit voor landbouwers en lidstaten en verlichten van de administratieve lasten, terwijl de hoge milieu-ambitie in het gemeenschappelijk landbouwbeleid behouden blijft.

David Clarinval, vice-eersteminister en minister van Middenstand, Zelfstandigen, Kmo's en Landbouw, Institutionele Hervormingen en Democratische Vernieuwing van België

Gerichte respons

De herziening heeft betrekking op bepaalde elementen van de verordening strategische GLB-plannen en de verordening inzake de financiering, het beheer en de monitoring van het gemeenschappelijk landbouwbeleid (de zogenaamde horizontale verordening).

In de tekst wordt een zorgvuldig evenwicht gevonden tussen het behouden van de hoge milieu- en klimaatambitie in het huidige GLB en tegemoetkomen aan de problemen van de landbouwers.

Aanpassing voorwaarden

Het Speciaal Comité Landbouw heeft vandaag zijn goedkeuring gehecht aan de door de Europese Commissie voorgestelde wijzigingen in de goede landbouw- en milieucondities (GLMC).

De GLMC's zijn 9 normen die gunstig zijn voor het milieu en het klimaat en die van toepassing zijn op landbouwers die steun ontvangen in het kader van het GLB. Deze normen worden ook conditionaliteiten genoemd, omdat de steun die landbouwers krijgen, afhangt van de nalevering van deze vereisten.

Een van de belangrijkste wijzigingen is dat de lidstaten tijdelijke en gerichte afwijkingen van bepaalde conditionaliteits­vereisten kunnen toestaan wanneer onvoorziene klimaat­omstandigheden landbouwers beletten eraan te voldoen. Eenmaal per jaar moeten de lidstaten de Commissie in kennis stellen van dergelijke afwijkingen.

Daarnaast komen er specifieke vrijstellingen wat betreft bepaalde GLMC-normen, zoals:

• voor GLMC 6 inzake bodembedekking tijdens gevoelige perioden: de lidstaten krijgen meer flexibiliteit om te beslissen welke bodems moeten worden beschermd en in welk seizoen, op basis van specifieke nationale en regionale kenmerken
• voor GLMC 7 inzake gewasrotatie: gewasrotatie blijft de belangrijkste praktijk, maar de lidstaten zullen gewasdiversificatie als alternatief kunnen gebruiken; dit is minder zwaar voor landbouwers, met name in gebieden met droogte of hoge regenval
• voor GLMC 8: landbouwers zullen alleen verplicht zijn bestaande landschaps­elementen in stand te houden en zullen vanaf nu op vrijwillige basis worden aangemoedigd om grond braak te houden of nieuwe landschaps­elementen te creëren door middel van ecoregelingen.

De goedgekeurde herziening stelt ook kleine landbouwbedrijven van minder dan 10 hectare vrij van controles en sancties in verband met de naleving van de conditionaliteits­vereisten in het kader van het GLB.

Aangezien dit 65% van de GLB-begunstigden betreft, maar slechts ongeveer 10% van de landbouwgrond uitmaakt, zal het de administratieve lasten in verband met controles voor zowel landbouwers als nationale overheden aanzienlijk verminderen, met behoud van de milieu­doelstellingen.

Meer flexibiliteit voor lidstaten en landbouwers

Gezien eerdere verzoeken van de lidstaten zal de herziening ervoor zorgen dat de EU-landen nu tweemaal per jaar hun strategische GLB-plannen op permanente basis kunnen wijzigen, in plaats van eenmaal, zoals momenteel het geval is. Dit zal de lidstaten meer flexibiliteit bieden om in te spelen op veranderende omstandigheden. Daarnaast zullen er gedurende de gehele programmerings­periode nog 3 aanvullende verzoeken om wijzigingen kunnen worden ingediend.

Volgende stappen

De voorzitter van het Speciaal Comité Landbouw zal het voorstel nu naar het Europees Parlement sturen.

De Commissie landbouw van het Europees Parlement heeft besloten voor dit voorstel gebruik te maken van de urgentieprocedure. Het Parlement zal waarschijnlijk tijdens zijn plenaire vergadering (22-25 april 2024) zijn standpunt in eerste lezing bepalen.

De verordening zal daarna formeel door de Raad worden aangenomen, dan door de Raad en het Parlement worden ondertekend, en in het Publicatieblad bekend­gemaakt. Indien alles volgens plan gaan, treedt de verordening rond het einde van dit voorjaar in werking.

Gezien de extreem korte tijd tussen de goedkeuring van het voorstel door de Commissie (15 maart 2024) en de beoogde inwerkingtreding ervan, toont dit aan dat de 3 instellingen vastbesloten zijn snel werk te maken van de huidige situatie van de Europese landbouwers.

Achtergrond

Tijdens zijn zitting van 26 februari 2024 heeft de Raad Landbouw en Visserij zijn politieke wil bevestigd om doeltreffend te reageren op de door de landbouwers geuite bekommernissen, en heeft hij de Commissie verzocht met een voorstel te komen om de GLB-verordeningen doelgericht te wijzigen.

Op 15 maart 2024 heeft Eurocommissaris voor Landbouw Janusz Wojciechowski het Commissievoorstel gepubliceerd.

• Door het Speciaal Comité Landbouw goedgekeurde tekst

  Dit document is momenteel alleen beschikbaar in de volgende talen:

  EN
• Commissievoorstel
• Vraag en antwoord van de Commissie (achtergrondinformatie)