Unia energetyczna
Unia energetyczna pomaga UE zmniejszać zależność od energii z importu. Oferuje unijnym konsumentom większy wybór i niższe ceny oraz pomaga walczyć ze zmianą klimatu.
Energia napędza świat. Unijna gospodarka i dobrobyt Europejczyków zależą od jej pewnych i przystępnych dostaw. Aby zagwarantować dostawy czystej energii, państwa członkowskie UE ustaliły – w ramach strategii na rzecz unii energetycznej – wspólne zasady i cele.
Zasady i cele
Strategia na rzecz unii energetycznej ma zapewnić Europie i jej obywatelom przystępną, pewną i zrównoważoną energię. Została przedstawiona przez Komisję Europejską w 2015 r. w odpowiedzi na prośbę unijnych szefów państw i rządów. Opiera się na pięciu filarach:
- bezpieczeństwo energetyczne
- zintegrowany wewnętrzny rynek energii
- efektywność energetyczna
- obniżenie emisyjności gospodarki
- badania naukowe i innowacje.
Aby przełożyć strategię na realne działania, w 2016 r. Komisja przedstawiła pakiet wniosków ustawodawczych pt. „Czysta energia dla wszystkich Europejczyków”. Zostały one omówione w Radzie i w Parlamencie Europejskim, a w 2017 r. rozpoczęły się negocjacje w ich sprawie. Do maja 2019 r. wszystkie akty z pakietu zostały przyjęte, i tym samym powstała unia energetyczna.
Kluczowymi momentami procesu były:
- maj 2019: rozporządzenie i dyrektywa o energii elektrycznej, rozporządzenie o gotowości na ryzyko oraz rozporządzenie o Agencji ds. Współpracy Organów Regulacji Energetyki
- grudzień 2018: zmiana dyrektywy o efektywności energetycznej, zmiana dyrektywy o odnawialnych źródłach energii, rozporządzenie o zarządzaniu unią energetyczną
- maj 2018: zmiana dyrektywy o efektywności energetycznej budynków.
W ramach pakietu UE zmodyfikowała też swoje cele energetyczne na 2030 r.:
- o co najmniej 32,5% większa efektywność energetyczna dzięki zmniejszeniu zużycia energii
- co najmniej 32% energii ze źródeł odnawialnych.
Cele te zostały następnie zmienione w ramach pakietu „Gotowi na 55”.
Krajowe plany energetyczno-klimatyczne
Na podstawie rozporządzenia o zarządzaniu unią energetyczną, które weszło w życie w grudniu 2018 r., państwa członkowskie UE są zobowiązane informować o swoim wkładzie w unię. Robią to za pomocą krajowych planów energetyczno-klimatycznych, obejmujących okres 10 lat i regularnie uaktualnianych. Pierwsze plany dotyczą okresu 2021–2030.
Dlaczego unia energetyczna jest tak ważna?
Unia energetyczna to odpowiedź na duże wyzwania w dziedzinie energetyki stojące przed UE. Są to:
- zmiana klimatu: UE zobowiązała się wypracować do 2050 r. neutralność klimatyczną, a kluczem do tego ma być m.in. redukcja emisji z energetyki
- zależność energetyczna: jako największy importer energii w świecie, UE musi zredukować swoją zależność od rynków zewnętrznych
- starzejąca się infrastruktura: UE musi w pełni zintegrować rynki energii, zmodernizować infrastrukturę energetyczną i zapewnić koordynację krajowych cen energii.
Stworzenie w pełni funkcjonującej unii energetycznej pomoże pobudzić unijną gospodarkę, zwiększyć bezpieczeństwo energetyczne UE i wypełnić zobowiązanie do walki ze zmianą klimatu. Pozwoli zarazem zaoferować unijnym konsumentom i firmom większy wybór i niższe ceny.
UE liderem w walce ze zmianą klimatu
UE chce przewodzić globalnej walce ze zmianą klimatu. Przywódcy UE stawiają sobie ambitny cel: w myśl porozumienia paryskiego do 2050 r. Europa będzie neutralna klimatycznie. W najbliższych dekadach państwa UE chcą wspólnie ograniczyć do minimum emisje gazów cieplarnianych, a istniejące emisje skompensować.