Energie-unie
De energie-unie helpt de EU minder afhankelijk te worden van ingevoerde energie. Ook zorgt de energie-unie voor meer keuze en lagere prijzen voor de consumenten in de EU, en bestrijdt hij de klimaatverandering.
Energie brengt de wereld in beweging. De economie van de EU en het welzijn van de Europeanen zijn afhankelijk van een stabiele en betaalbare energievoorziening. De EU‑lidstaten zijn gemeenschappelijke regels en streefcijfers overeengekomen om de aanvoer van schone energie veilig te stellen in het kader van de strategie voor een energie-unie.
Nationale energie- en klimaatplannen (Infographic)
De energie-unie toegelicht: regels en streefcijfers
De strategie voor een energie-unie beoogt betaalbare, zekere en duurzame energie te verzekeren voor Europa en zijn burgers. De strategie werd in 2015 door de Europese Commissie voorgesteld, op verzoek van de staatshoofden en regeringsleiders van de EU, en berust op 5 pijlers:
- energiezekerheid
- een geïntegreerde interne energiemarkt
- energie-efficiëntie
- het koolstofarm maken van de economie
- onderzoek en innovatie
In 2016 presenteerde de Commissie een pakket wetgevingsvoorstellen getiteld "Schone energie voor alle Europeanen", om de strategie in de praktijk om te zetten. De Commissievoorstellen werden besproken in de Raad en het Europees Parlement en de onderhandelingen gingen in 2017 van start. In mei 2019 waren alle onderdelen van het wetgevingspakket aangenomen en was de energie-unie voltooid.
De belangrijkste mijlpalen van dit proces waren:
- mei 2019: verordening en richtlijn inzake elektriciteit, verordening inzake risicoparaatheid en herziening van de rol van het Agentschap voor de samenwerking tussen energieregulators
- december 2018: herziene richtlijn energie-efficiëntie, herziene richtlijn hernieuwbare energie, governanceverordening
- mei 2018: herziene richtlijn energie-efficiëntie van gebouwen
Als onderdeel van het pakket herziet de EU ook de EU-energiestreefcijfers voor 2030 als volgt:
- ten minste 32,5% meer energie-efficiëntie door het energieverbruik te verminderen
- ten minste 32% hernieuwbare energie
Deze streefcijfers zijn later in het kader van het Fit for 55-pakket bijgewerkt.
Nationale energie- en klimaatplannen
Op basis van de governanceverordening, die in december 2018 in werking trad, moeten de EU-lidstaten verslag uitbrengen over hun bijdrage aan de energie-unie. Dit gebeurt via nationale energie- en klimaatplannen (NECP's), die een periode van 10 jaar bestrijken en regelmatig moeten worden geactualiseerd. De eerste NECP's bestrijken de periode 2021‑2030.
Waarom is de energie-unie van belang?
De energie-unie speelt in op de belangrijkste uitdagingen waar de EU op energiegebied voor staat. Het gaat om:
- klimaatverandering: de EU wil klimaatneutraal zijn tegen 2050, en de vermindering van energiegerelateerde emissies is een van de belangrijkste acties
- energieafhankelijkheid: als 's werelds grootste energie-importeur moet de EU haar afhankelijkheid van externe markten verminderen
- verouderde infrastructuur: de EU moet haar energiemarkten volledig integreren, haar energie-infrastructuur moderniseren en zorgen voor coördinatie van de nationale energieprijzen
De totstandbrenging van een volledig functionele energie-unie draagt bij tot de economie van de EU, haar energiezekerheid en haar engagement voor de bestrijding van de klimaatverandering, en zorgt voor een grotere keuze en lagere prijzen voor consumenten en bedrijven in de EU.
Het voortouw nemen inzake klimaatverandering
De EU is vastbesloten de wereldwijde strijd tegen klimaatverandering te leiden. De EU‑leiders onderschrijven de ambitieuze doelstelling om Europa uiterlijk in 2050 klimaatneutraal te maken, conform de Overeenkomst van Parijs. Door in de komende decennia samen te werken willen de EU‑landen ervoor zorgen dat de broeikasgasuitstoot tot een minimum wordt beperkt en dat er maatregelen worden genomen om de resterende emissies te compenseren.