Ενεργειακή Ένωση
Χάρη στην ενεργειακή ένωση η ΕΕ μειώνει την εξάρτησή της από τις εισαγωγές ενέργειας. Προσφέρει επίσης περισσότερες επιλογές και χαμηλότερες τιμές στους καταναλωτές της και αντιμετωπίζει την κλιματική αλλαγή.
Η ενέργεια κινεί τον κόσμο. Η οικονομία της ΕΕ και η ευημερία των Ευρωπαίων πολιτών στηρίζονται στον σταθερό και οικονομικό ενεργειακό εφοδιασμό. Τα κράτη μέλη της ΕΕ καθόρισαν κοινούς κανόνες και στόχους για να εξασφαλίσουν την παροχή καθαρής ενέργειας, στο πλαίσιο της στρατηγικής για την ενεργειακή ένωση.
Εθνικά σχέδια για την ενέργεια και το κλίμα (Ενημερωτικό γράφημα)
Η ενεργειακή ένωση με απλά λόγια: κανόνες και στόχοι
Το όραμα της στρατηγικής για την ενεργειακή ένωση είναι να εξασφαλίσει οικονομική, ασφαλή και βιώσιμη ενέργεια για την Ευρώπη και τους πολίτες της. Η στρατηγική αυτή, την οποία παρουσίασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή το 2015 κατόπιν αιτήματος των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων της ΕΕ, βασίζεται σε πέντε πυλώνες:
- ενεργειακή ασφάλεια
- ολοκληρωμένη εσωτερική αγορά ενέργειας
- ενεργειακή απόδοση
- απαλλαγή της οικονομίας από τις ανθρακούχες εκπομπές
- έρευνα και καινοτομία
Το 2016, η Επιτροπή παρουσίασε δέσμη νομοθετικών προτάσεων με την ονομασία «Καθαρή ενέργεια για όλους τους Ευρωπαίους» για τη μετουσίωση της στρατηγικής σε πράξη. Οι προτάσεις της Επιτροπής συζητήθηκαν στο πλαίσιο του Συμβουλίου καθώς και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και οι διαπραγματεύσεις άρχισαν το 2017. Έως τον Μάιο του 2019, είχαν εγκριθεί όλα τα νομοθετήματα που περιλαμβάνονται στη δέσμη, ολοκληρώνοντας έτσι την ενεργειακή ένωση.
Τα βασικά ορόσημα της διαδικασίας αυτής ήταν τα εξής:
- Μάιος 2019: κανονισμός και οδηγία για την ηλεκτρική ενέργεια, κανονισμός για την ετοιμότητα αντιμετώπισης κινδύνων και αναδιάρθρωση του Οργανισμού Συνεργασίας των Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας
- Δεκέμβριος 2018: αναθεωρημένη οδηγία για την ενεργειακή απόδοση, αναθεωρημένη οδηγία για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, κανονισμός για τη διακυβέρνηση
- Μάιος 2018: αναθεωρημένη οδηγία για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων
Στο πλαίσιο της δέσμης μέτρων, η ΕΕ επανεξέτασε επίσης τους ενεργειακούς στόχους της ΕΕ για το 2030 ως εξής:
- τουλάχιστον 32,5% περισσότερη ενεργειακή απόδοση με μείωση της κατανάλωσης ενέργειας
- τουλάχιστον 32% μερίδιο των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας
Οι στόχοι αυτοί αναθεωρήθηκαν αργότερα στο πλαίσιο της δέσμης Fit for 55.
Εθνικά σχέδια για την ενέργεια και το κλίμα
Βάσει του κανονισμού για τη διακυβέρνηση, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ τον Δεκέμβριο του 2018, τα κράτη μέλη της ΕΕ οφείλουν να υποβάλλουν εκθέσεις σχετικά με τη συμβολή τους στην ενεργειακή ένωση. Αυτό γίνεται μέσω των εθνικών σχεδίων για την ενέργεια και το κλίμα (ΕΣΕΚ), τα οποία καλύπτουν μία δεκαετία και πρέπει να αναπροσαρμόζονται σε τακτική βάση. Τα πρώτα ΕΣΕΚ καλύπτουν την περίοδο 2021-2030.
Γιατί έχει σημασία η ενεργειακή ένωση;
Η ενεργειακή ένωση ανταποκρίνεται στα σημαντικά ζητήματα που αντιμετωπίζει η ΕΕ στον τομέα της ενέργειας. Πρόκειται για τα εξής:
- κλιματική αλλαγή: η ΕΕ έχει αναλάβει δέσμευση για επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας έως το 2050 και η μείωση των εκπομπών που συνδέονται με την κατανάλωση ενέργειας είναι ένα από τα βασικά πεδία δράσης
- ενεργειακή εξάρτηση: ως ο μεγαλύτερος εισαγωγέας ενέργειας παγκοσμίως, η ΕΕ πρέπει να μειώσει την εξάρτησή της από τις εξωτερικές αγορές
- γήρανση των υποδομών: η ΕΕ πρέπει να ενοποιήσει πλήρως τις ενεργειακές αγορές της, να εκσυγχρονίσει τις ενεργειακές υποδομές της και να εξασφαλίσει τον συντονισμό των τιμών της ενέργειας στα κράτη μέλη της
Η δημιουργία μιας πλήρως λειτουργικής ενεργειακής ένωσης συμβάλλει στην τόνωση της οικονομίας της ΕΕ, τη βελτίωση της ενεργειακής της ασφάλειάς και της δέσμευσής της για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, ενώ παράλληλα προσφέρει περισσότερες επιλογές και χαμηλότερες τιμές στους καταναλωτές και τις επιχειρήσεις της ΕΕ.
Η ΕΕ πρωτοστατεί στον αγώνα κατά της κλιματικής αλλαγής
Η ΕΕ είναι αποφασισμένη να ηγηθεί της παγκόσμιας προσπάθειας για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Οι ηγέτες και οι ηγέτιδες της ΕΕ φιλοδοξούν να γίνει η ΕΕ κλιματικά ουδέτερη έως το 2050, όπως ορίζει η Συμφωνία των Παρισίων. Οι χώρες της ΕΕ επιθυμούν να συνεργαστούν μεταξύ τους τις επόμενες δεκαετίες με σκοπό τη μέγιστη δυνατή μείωση των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου και τη λήψη μέτρων για την αντιστάθμιση των υπόλοιπων εκπομπών.