Turcja
Turcja uzyskała status kraju kandydującego w grudniu 1999 r. Negocjacje akcesyjne z UE rozpoczęły się w październiku 2005 r., ale z uwagi na postępującą w Turcji degradację zasad demokracji, praworządności i praw podstawowych znajdują się od czerwca 2018 r. w impasie.
Wniosek o członkostwo w UE
W 1987 r. Turcja wystąpiła z wnioskiem o przyjęcie do ówczesnej Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej.
W grudniu 1999 r. Rada Europejska na szczycie w Helsinkach przyznała Turcji status kraju kandydującego do UE.
Negocjacje akcesyjne
Na szczycie 16–17 grudnia 2004 r. Rada Europejska stwierdziła, że Turcja w wystarczającym stopniu spełnia kryteria rozpoczęcia negocjacji akcesyjnych.
3 października 2005 r. Rada uzgodniła ramy negocjacji z Turcją. Negocjacje rozpoczęły się w tym samym dniu – na konferencji międzyrządowej UE–Turcja.
W lutym 2008 r. Rada przyjęła zmienione partnerstwo dla członkostwa z Turcją. Jest ono podstawą pomocy w przygotowaniu Turcji do członkostwa w UE: wskazuje kluczowe dziedziny priorytetowe i wyznacza kryteria oceny postępów reformatorskich.
W czerwcu 2018 r. Rada po raz pierwszy stwierdziła, że Turcja coraz bardziej oddala się od UE oraz że negocjacje akcesyjne z Turcją utknęły w martwym punkcie i nie można rozważać otwarcia ani zamknięcia żadnych kolejnych rozdziałów negocjacyjnych.
Posiedzenia konferencji akcesyjnej
Negocjacje akcesyjne odbywają się na forum konferencji międzyrządowej (tzw. konferencji akcesyjnej) między ministrami i ambasadorami państw członkowskich UE a krajem kandydującym. Dotyczą one wspólnych praw i przepisów (tzw. dorobku prawnego UE) i podzielone są na rozdziały lub grupy rozdziałów, które odpowiadają różnym dziedzinom polityki. Konferencje akcesyjne mogą odbywać się na szczeblu ministrów lub wiceministrów.
Zanim nastąpił impas w negocjacjach, UE i Turcja odbyły 12 takich spotkań. Na ostatnim, 30 czerwca 2016 r., otwarto negocjacje nad rozdziałem 33, dotyczącym przepisów finansowych i budżetowych. W 2006 r. Rada stwierdziła, że nie będzie otwarcia ośmiu rozdziałów mających związek z restrykcjami Turcji wobec Cypru i że tymczasowo nie będą zamykane żadne inne rozdziały, dopóki Turcja nie wypełni zobowiązań dotyczących protokołu dodatkowego do układu stowarzyszeniowego UE–Turcja (układu z Ankary).
W ramach negocjacji akcesyjnych otwarto 16 rozdziałów, a jeden z nich został wstępnie zamknięty.
Coroczny przegląd postępów
Co roku Rada przyjmuje konkluzje w sprawie rozszerzenia, w których podsumowuje postępy wszystkich krajów kandydujących i partnerów, w tym Turcji, na drodze do członkostwa w UE.
Stosunki UE–Turcja
Turcja nadal ma status kraju kandydującego i jest ważnym partnerem UE w wielu obopólnie ważnych dziedzinach, takich jak migracja, walka z terroryzmem, zdrowie publiczne, klimat czy sprawy regionalne. W marcu 2021 r. Rada Europejska stwierdziła, że UE jest gotowa wznowić rozmowy z Turcją w sposób stopniowy, proporcjonalny i odwracalny na tematy będące przedmiotem wspólnego zainteresowania, pod ustalonymi warunkami.
Dla UE strategicznie ważna jest stabilna, bezpieczna sytuacja we wschodnim regionie Morza Śródziemnomorskiego. Dlatego UE wielokrotnie apelowała do Turcji o deeskalację napięć w regionie, o poszanowanie suwerenności i integralności terytorialnej wszystkich państw członkowskich UE i o trwałe przestrzeganie relacji dobrosąsiedzkich.
W 1963 r. UE i Turcja zawarły układ stowarzyszeniowy, który przewiduje zacieśnienie współpracy gospodarczej i dwustronnych stosunków handlowych. Od 1995 r. obowiązuje między UE a Turcją unia celna.