Rada i Parlament uzgodniły mechanizm lepszej ochrony Europejczyków przed nowymi substancjami psychoaktywnymi

29 maja Rada i Parlament osiągnęły porozumienie polityczne w sprawie pakietu reformującego przepisy o nowych substancjach psychoaktywnych stosowanych jako alternatywa dla niedozwolonych środków odurzających.

Nowy mechanizm pozwoli UE skuteczniej i sprawniej reagować na nowe substancje psychoaktywne, które pojawiają się na rynku UE z niespotykaną dotąd częstotliwością i zagrażają zdrowiu i bezpieczeństwu publicznemu.

Carmelo Abela, maltański minister spraw wewnętrznych i bezpieczeństwa narodowego, powiedział: „Dopalacze stanowią coraz większy problem dla zdrowia publicznego w Europie i zagrażają przede wszystkim młodym ludziom. Dzięki tym nowym przepisom UE będzie zdolna reagować szybciej i skuteczniej. Będziemy w stanie radykalnie skrócić czas potrzebny do przeprowadzenia oceny i podjęcia ewentualnej decyzji w sprawie ogólnounijnego zakazu nowych substancji psychoaktywnych”.

Pakiet usprawni unijną procedurę służącą ocenie potencjalnych negatywnych skutków nowych substancji psychoaktywnych oraz podejmowaniu decyzji o ewentualnym zakazie. Procedura ta będzie od teraz prawie dwa razy szybsza niż poprzednio. Ponadto nowe przepisy skrócą – z 12 do 6 miesięcy – termin, w jakim państwa członkowskie powinny wdrożyć decyzję UE na szczeblu krajowym. Pakiet ma również usprawnić wymianę informacji, system wczesnego ostrzegania oraz ocenę ryzyka na szczeblu UE.

Pakiet składa się ze zmienionego rozporządzenia ustanawiającego Europejskie Centrum Monitorowania Narkotyków i Narkomanii (zmiany dotyczą wymiany informacji, systemu wczesnego ostrzegania i procedury oceny ryzyka stwarzanego przez substancje psychoaktywne) i z dyrektywy zmieniającej decyzję ramową Rady z 2004 r. w sprawie minimalnych przepisów określających znamiona przestępstw i kary w dziedzinie nielegalnego handlu narkotykami.

Co dalej? 

Dzięki porozumieniu politycznemu obie instytucje będą mogły w najbliższych miesiącach dokonać oficjalnego przyjęcia pakietu.

Kontekst 

Nowe substancje psychoaktywne to naturalne lub syntetyczne substancje, które oddziałują na ośrodkowy układ nerwowy i wywołują efekt podobny do efektu niedozwolonych środków odurzających, takich jak kokaina, heroina czy marihuana. Mogą powodować halucynacje, modyfikować procesy myślowe, zachowanie, percepcję, świadomość lub nastrój oraz wywoływać inne niepożądane skutki. Są często sprzedawane jako legalna alternatywa dla niedozwolonych środków odurzających.

Potrzeba zmiany przepisów dotyczących substancji psychoaktywnych wynikła z gwałtownej, potężnej ekspansji nowych substancji psychoaktywnych na świecie i w Europie. W 2015 r. do unijnego systemu wczesnego ostrzegania zgłoszono 98 nowych substancji psychoaktywnych, a w 2016 r. – 66. W efekcie łączna liczba monitorowanych nowych substancji przekroczyła 600 – z czego ponad 460 (ponad 75%) zostało wykrytych tylko w ciągu ostatnich 5 lat.