Akkoord Raad en Parlement over nieuwe regeling om burgers beter te beschermen tegen nieuwe psychoactieve stoffen

Op 29 mei hebben de Raad en het Parlement een politiek akkoord bereikt over een pakket ter hervorming van de wetgeving over nieuwe psychoactieve stoffen die worden gebruikt als alternatief voor illegale drugs.

Met de nieuwe regeling kan er een effectievere en efficiëntere EU-respons komen op nieuwe psychoactieve stoffen, die in een ongekend tempo op de EU-markt verschijnen en een risico vormen voor de volksgezondheid en de veiligheid.

Carmelo Abela, minister van Binnenlandse Zaken en Nationale Veiligheid van Malta: "Legale roesmiddelen zijn een toenemend probleem voor de volksgezondheid in Europa, en het grootste risico lopen jongeren. Met deze nieuwe regels zal de EU sneller en effectiever reageren. Voortaan kunnen we veel sneller beoordelingen maken en eventueel besluiten tot een verbod op nieuwe psychoactieve stoffen in de hele Europese Unie."

Dit pakket stroomlijnt de EU-procedure voor het beoordelen van de potentiële schadelijke werking van een nieuwe psychoactieve stof en het besluiten tot een mogelijk verbod. Die procedure zal nu bijna dubbel zo snel zijn als voordien. Daarnaast wordt met de nieuwe regels de termijn voor de lidstaten om het EU-besluit op nationaal niveau uit te voeren, ingekort van 12 tot 6 maanden. Ook moet het pakket verbetering brengen in de informatie-uitwisseling, het systeem voor vroegtijdige waarschuwing en de risicobeoordelingsprocedure op EU-niveau.

Het pakket bestaat uit een wijziging van de verordening tot oprichting van het Europees Waarnemingscentrum voor drugs en drugsverslaving (EWDD), wat betreft informatie-uitwisseling, het systeem voor vroegtijdige waarschuwing en de risicobeoordelingsprocedure inzake psychoactieve stoffen, en uit een richtlijn tot wijziging van het kaderbesluit van de Raad van 2004 met minimumregels voor de bestanddelen van strafbare feiten en voor de straffen in verband met illegale drugshandel.

Volgende stappen 

Op basis van het politieke akkoord tussen de beide instellingen zullen deze de teksten in de komende maanden formeel aannemen.

Achtergrond 

Nieuwe psychoactieve stoffen zijn natuurlijke of synthetische stoffen die op het centrale zenuwstelsel werken en soortgelijke gevolgen hebben als illegale drugs zoals cocaïne, heroïne of cannabis. Ze kunnen hallucinaties en veranderingen in denken, gedrag, waarneming, bewustzijn of stemming teweegbrengen, naast andere ongewenste effecten. Ze worden vaak op de markt gebracht als legale alternatieven voor illegale drugs, vandaar de benaming “legale roesmiddelen” of "legale psychedelica" ("legal highs").

De noodzaak om de wetgeving inzake psychoactieve stoffen te wijzigen hangt samen met de snelle en grootschalige verspreiding van nieuwe psychoactieve stoffen, zowel wereldwijd als in Europa. Bij het EU-systeem voor vroegtijdige waarschuwing (EWS) werden 98 nieuwe psychoactieve stoffen gemeld in 2015, en 66 in 2016. Daarmee kwam het totale aantal gemonitorde nieuwe stoffen op meer dan 600, waarvan er meer dan 460 (ruim 75%) in de afgelopen 6 jaar aan het licht kwamen.